Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất

Phương Linh Thứ năm, 22/09/2022 - 08:11

Nhiều chuyên gia cho rằng, Luật Đất đai sửa đổi sắp tới cần xác định rõ ràng về cơ chế giá đất phù hợp với giá trị thị trường, hài hoà lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Tác động của chính sách đất đai đến thị trường bất động sản là rất lớn

Trong phiên hội thảo chuyên đề tại Diễn đàn kinh tế - xã hội Việt Nam 2022, GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường đã chỉ ra thực trạng nhiều người dân bị thu hồi đất không được bồi thường ngang với giá trị đất đai trên thị trường.

"Bảng giá đất của Nhà nước do địa phương cấp tỉnh quy định chỉ bằng khoảng 30-60% giá trị thị trường. Điều này đã khiến người dân bức xúc, khiếu kiện kéo dài, dai dẳng xảy ra ở nhiều nơi trên cả nước", ông Võ nói.

Vị chuyên gia này cho rằng, trong suốt 10 năm qua, Luật Đất đai 2013 không quy định về khái niệm “giá đất thị trường”. Việc không có khái niệm pháp luật rõ ràng đã khiến các cấp có thẩm quyền ban hành khung giá đất và bảng giá đất thấp hơn thị trường, song cũng không xác định được ai có lỗi, ai phải chịu trách nghiệm.

Trong khi đó, chênh lệch giữa giá Nhà nước và giá thị trường làm cho ngân sách bị thiệt hại, các nhà quản lý bị rơi vào vòng lao lý, người dân bị thu hồi đất bất bình, bức xúc.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất cho thị trường bất động sản
GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Đồng quan điểm, GS.TS Hoàng Văn Cường – Phó Hiệu trưởng đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, tác động của chính sách đất đai đến thị trường bất động sản là rất lớn. Bất động sản là tài sản có giá trị lâu bền, không thể di dời sự gắn liền với đất đai.

Các yếu tố kinh tế và pháp lý đất đai luôn là cơ sở nền tảng có vai trò quyết định đối với các hoạt động phát triển, các quyền năng, giá trị kinh tế của bất động sản, có tác động trực tiếp tạo ra những biến động của thị trường. Các chính sách kinh tế đất có tác động đến bất động sản và thị trường là vô cùng rộng và phức tạp.

Tuy nhiên, theo ông Cường, cơ chế xác định giá đất trên thị trường hiện còn rất nhiều bất cập. Giá đất chưa phù hợp với giá thị trường, thấp hơn nhiều mức giá thị trường gây thất thoát nguồn lực từ đất đai.

Mặt khác, giá trị của đất luôn gắn liền với mục đích sử dụng đất. Giá trị đất đai tăng lên khi thay đổi mục đích sử dụng đất từ các hoạt động mang lại sức sinh lợi thấp sang sử dụng cho các hoạt động có sức sinh lợi cao, thực chất là giá trị địa tô chênh lệch do thay đổi mục đích sử dụng đất tạo ra.

Quyết định của cơ quan quản lý có thẩm quyền cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất sẽ tạo ra cơ hội mới cho các hoạt động đầu tư phát triển bất động sản, có thể biến các các công trình xây dựng trên đất từ chỗ không có giá trị thành các bất động sản có giá trị cao. 

Trong khi đó, giá trj chênh lệch do thay đổi mục đích sử dụng đất và gia tăng giá trị bất động sản này lại chưa được điều tiết cụ thể đảm bảo lợi ích hài hoà giữa các bên.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất

Để hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp với bối cảnh mới, ông Võ cho rằng, việc sửa đổi Luật Đất đai phải được coi như một yếu tố quan trọng, có tác động lớn đến mục tiêu đưa Việt Nam từ nước có thu nhập trung bình thấp thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất cho thị trường bất động sản 1
GS. Đặng Hùng Võ

Theo đó, giải pháp cần đưa ra là phải định nghĩa được "giá thị trường" theo tiêu chuẩn quốc tế vào Luật Đất đai sửa đổi. 

Song, mức "giá thị trường" ở đây là mức giá nào? ông Võ đặt câu hỏi và cho rằng, không nên lầm lẫn giá đất trên thị trường với giá giao dịch của từng thương vụ, nếu không sẽ rất khó xác định.

Theo kinh nghiệm quốc tế ở các nước phát triển, người ta chỉ cần xác định được giá đất của Nhà nước bằng khoảng 70-80% giá đất thị trường là đủ mức cần thiết. Ta cũng nên theo cách thức thông lệ tốt như vậy để thực hiện, ông Võ kiến nghị.

Liên quan tới vấn đề này, ông Cường cũng kiến nghị, Chính phủ nên quy định giá đất hay bảng giá đất phải sát với “giá trị thị trường” của đất đai chứ không phải “giá thị trường” trong mỗi giao dịch thực tế. Bởi, “giá thị trường là điều không thể nào nắm bắt được”.

Các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, đăng ký và thực hiện số hoá toàn bộ thông tin đất đai và bất động sản để hình thành hệ thống thông tin số thống nhất, đồng bộ phục vụ cho quản lý biến động và thông tin chiếm giữ bất động sản. Các dữ liệu này cần cập nhật liên tục lên nền tảng số hoá, từ đó mới có nguồn dữ liệu về giá và giao dịch bất động sản để có cơ chế rõ ràng về giá đất.

Ông Cường cho rằng, cơ chế giá đất cho phát triển bất động sản phải xác định phù hợp với giá trị thị trường của đất đai và sử dụng cơ chế thị trường trong lựa chọn các nhà đầu tư dự án phát triển bất động sản.

Nhà nước phải trực tiếp thực hiện thu hồi và đền bù giải phóng mặt bằng theo cơ chế thống nhất đối với mọi dự án đầu tư phát triển bất động sản có quyết định phê duyệt đầu tư của Nhà nước. Người dân có đất thu hồi được hưởng chính sách bồi thường và tái định cư thống nhất, đảm bảo tái lập cuộc sống tốt hơn sau tái định cư; doanh nghiệp có đất sách để thực triển khai đầu tư thực hiện dự án mà không gặp phải những vướng mắc như cơ chế tự thoả thuận; Nhà nước sẽ thu hồi được giá trị địa tô chệnh lệch từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư phát triển bất động sản.

Bên cạnh đó, việc thực hiện cơ chế điều tiết giá trị tăng lên của đất đai và bất động sản không do nhà đầu tư tạo ra cần thông qua cơ chế đánh thuế cao đối với phần chênh lệch giá bất động sản theo cơ chế luỹ thoái theo độ dài khoảng thời gian giữa khi mua và bán. Đánh thuế cao đối với diện tích và giá trị đất đai và bất động sản chiếm dụng vượt trên mức bình quân của xã hội.

Còn theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc, hiện có 5 phương pháp xác định giá đất nhưng chưa thật sự nhất quán, chính xác mà vẫn có một số lỗ hổng. Bộ trưởng cho rằng, sắp tới Chính phủ  phải rà soát lại các phương pháp xác định giá đất để tìm ra phương pháp xác định một cách phù hợp nhất, chính xác, nhất quán.

"Phải xác định giá đất trước thời điểm đểm xác định giá đất không quá 6 tháng mới đảm bảo độ chính xác và sát với giá thị trường", ông Phước nhấn mạnh. 

Về cơ chế giá đất, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà khẳng định, đây là vấn đề quan trọng, rộng lớn, phức tạp, liên quan nhiều đối tượng khác nhau. Với câu hỏi, dựa trên cơ sở nào để lựa chọn phương án thiết kế, xây dựng quy định pháp luật, ông Hà cho rằng, giá đất sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở đảm bảo lợi ích tổng thể của đất nước, người dân, đảm bảo công bằng, bình đẳng, minh bạch.

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Bất động sản -  2 năm
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, bảng giá đất nên được ban hành 5 năm một lần thay vì xây dựng định kỳ hàng năm như tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Bất động sản -  2 năm
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, bảng giá đất nên được ban hành 5 năm một lần thay vì xây dựng định kỳ hàng năm như tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
TP. HCM công khai dữ liệu giá đất lên mạng

TP. HCM công khai dữ liệu giá đất lên mạng

Tiêu điểm -  2 năm

Theo Sở Tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh, dữ liệu về giá đất sẽ được chuyển tải lên nền tảng dữ liệu của thành phố để phục vụ người dân, doanh nghiệp cập nhật thông tin từng khu vực.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Bỏ khung giá đất không làm tăng giá bất động sản

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Bỏ khung giá đất không làm tăng giá bất động sản

Leader talk -  2 năm

Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà, việc bỏ khung giá đất, thay đổi cách tính giá đất sẽ khiến thị trường minh bạch hơn và không phải yếu tố làm thay đổi giá trị sản phẩm bất động sản.

Bỏ khung giá đất: Bước đột phá về chính sách đất đai

Bỏ khung giá đất: Bước đột phá về chính sách đất đai

Bất động sản -  2 năm

Dù có thể hạn chế đầu cơ, song theo nhiều chuyên gia, việc bỏ khung giá đất chắc chắn sẽ khiến giá bất động sản tiếp tục tăng mạnh.

Góc khuất trong đấu giá đất

Góc khuất trong đấu giá đất

Tiêu điểm -  2 năm

Nhiều đại biểu cho rằng, Chính phủ cần mạnh tay xử lý tình trạng "quân xanh, quân đỏ", thông đồng dìm giá, thắng thầu bỏ cọc, thổi giá đất đai, nhằm tránh những hệ lụy lớn đối với kinh tế, xã hội, thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

Bộ Chính trị cho ý kiến về đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Bộ Chính trị cho ý kiến về đầu tư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Tiêu điểm -  1 giờ

Ngày 18/9, Bộ Chính trị đã họp cho ý kiến về đề án chủ trương đầu tư đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

'Nút thắt' vốn ngoại vào chứng khoán được tháo gỡ

'Nút thắt' vốn ngoại vào chứng khoán được tháo gỡ

Tài chính -  5 giờ

Việc giải quyết vấn đề ký quỹ của nhà đầu tư nước ngoài và kiểm soát rủi ro về mặt thanh toán là điều kiện thiết yếu để chuẩn bị cho mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Sau 20 năm, cá tra vào Mỹ có cơ hội thoát thuế chống bán phá giá

Sau 20 năm, cá tra vào Mỹ có cơ hội thoát thuế chống bán phá giá

Tiêu điểm -  5 giờ

Việc doanh nghiệp xuất khẩu cá tra cần làm bây giờ là tập trung vào các điều kiện sản xuất, phát triển nguồn nguyên liệu, tăng cường sản xuất, tìm kiếm đối tác và thị trường mới.

Nền kinh tế Việt Nam vẫn tiêu thụ nhiều năng lượng

Nền kinh tế Việt Nam vẫn tiêu thụ nhiều năng lượng

Phát triển bền vững -  6 giờ

Chính phủ Australia hướng tới hỗ trợ Việt Nam đạt được một hệ thống năng lượng tin cậy, giá phải chăng và giảm phát thải carbon.

Tập đoàn ROX ủng hộ 1 tỷ đồng hỗ trợ khắc phục hậu quả bão Yagi

Tập đoàn ROX ủng hộ 1 tỷ đồng hỗ trợ khắc phục hậu quả bão Yagi

Nhịp cầu kinh doanh -  7 giờ

Tập đoàn ROX (tiền thân là TNG Holdings Vietnam) đã ủng hộ 1 tỷ đồng để chung tay cùng người dân bị thiệt hại do bão lũ tái thiết cuộc sống.

Cận cảnh 'rốn lũ' Hà Nội: Đi thuyền đến từng nhà dân cấp nước sạch

Cận cảnh 'rốn lũ' Hà Nội: Đi thuyền đến từng nhà dân cấp nước sạch

Ống kính -  9 giờ

Nước tinh khiết, sữa tươi sạch và các nhu yếu phẩm đã kịp thời được chuyển tới tận tay những người dân vùng "rốn lũ" tại huyện Mỹ Đức (Hà Nội). Hơn một tuần sau bão Yagi, nơi đây vẫn chìm trong biển nước.

Mang Trung thu ấm áp đến trẻ em mọi miền

Mang Trung thu ấm áp đến trẻ em mọi miền

Nhịp cầu kinh doanh -  9 giờ

Vinamilk đã thực hiện nhiều hoạt động đón Trung thu với trẻ em ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, các em nhỏ có hoàn cảnh kém may mắn tại các trung tâm bảo trợ và mang những phần sữa, bánh đến với trẻ em sau những ngày bão lũ.