Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất

Phương Linh Thứ năm, 22/09/2022 - 08:11

Nhiều chuyên gia cho rằng, Luật Đất đai sửa đổi sắp tới cần xác định rõ ràng về cơ chế giá đất phù hợp với giá trị thị trường, hài hoà lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Tác động của chính sách đất đai đến thị trường bất động sản là rất lớn

Trong phiên hội thảo chuyên đề tại Diễn đàn kinh tế - xã hội Việt Nam 2022, GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường đã chỉ ra thực trạng nhiều người dân bị thu hồi đất không được bồi thường ngang với giá trị đất đai trên thị trường.

"Bảng giá đất của Nhà nước do địa phương cấp tỉnh quy định chỉ bằng khoảng 30-60% giá trị thị trường. Điều này đã khiến người dân bức xúc, khiếu kiện kéo dài, dai dẳng xảy ra ở nhiều nơi trên cả nước", ông Võ nói.

Vị chuyên gia này cho rằng, trong suốt 10 năm qua, Luật Đất đai 2013 không quy định về khái niệm “giá đất thị trường”. Việc không có khái niệm pháp luật rõ ràng đã khiến các cấp có thẩm quyền ban hành khung giá đất và bảng giá đất thấp hơn thị trường, song cũng không xác định được ai có lỗi, ai phải chịu trách nghiệm.

Trong khi đó, chênh lệch giữa giá Nhà nước và giá thị trường làm cho ngân sách bị thiệt hại, các nhà quản lý bị rơi vào vòng lao lý, người dân bị thu hồi đất bất bình, bức xúc.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất cho thị trường bất động sản
GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Đồng quan điểm, GS.TS Hoàng Văn Cường – Phó Hiệu trưởng đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, tác động của chính sách đất đai đến thị trường bất động sản là rất lớn. Bất động sản là tài sản có giá trị lâu bền, không thể di dời sự gắn liền với đất đai.

Các yếu tố kinh tế và pháp lý đất đai luôn là cơ sở nền tảng có vai trò quyết định đối với các hoạt động phát triển, các quyền năng, giá trị kinh tế của bất động sản, có tác động trực tiếp tạo ra những biến động của thị trường. Các chính sách kinh tế đất có tác động đến bất động sản và thị trường là vô cùng rộng và phức tạp.

Tuy nhiên, theo ông Cường, cơ chế xác định giá đất trên thị trường hiện còn rất nhiều bất cập. Giá đất chưa phù hợp với giá thị trường, thấp hơn nhiều mức giá thị trường gây thất thoát nguồn lực từ đất đai.

Mặt khác, giá trị của đất luôn gắn liền với mục đích sử dụng đất. Giá trị đất đai tăng lên khi thay đổi mục đích sử dụng đất từ các hoạt động mang lại sức sinh lợi thấp sang sử dụng cho các hoạt động có sức sinh lợi cao, thực chất là giá trị địa tô chênh lệch do thay đổi mục đích sử dụng đất tạo ra.

Quyết định của cơ quan quản lý có thẩm quyền cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất sẽ tạo ra cơ hội mới cho các hoạt động đầu tư phát triển bất động sản, có thể biến các các công trình xây dựng trên đất từ chỗ không có giá trị thành các bất động sản có giá trị cao. 

Trong khi đó, giá trj chênh lệch do thay đổi mục đích sử dụng đất và gia tăng giá trị bất động sản này lại chưa được điều tiết cụ thể đảm bảo lợi ích hài hoà giữa các bên.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất

Để hoàn thiện chính sách đất đai phù hợp với bối cảnh mới, ông Võ cho rằng, việc sửa đổi Luật Đất đai phải được coi như một yếu tố quan trọng, có tác động lớn đến mục tiêu đưa Việt Nam từ nước có thu nhập trung bình thấp thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.

Cần có cơ chế rõ ràng về giá đất cho thị trường bất động sản 1
GS. Đặng Hùng Võ

Theo đó, giải pháp cần đưa ra là phải định nghĩa được "giá thị trường" theo tiêu chuẩn quốc tế vào Luật Đất đai sửa đổi. 

Song, mức "giá thị trường" ở đây là mức giá nào? ông Võ đặt câu hỏi và cho rằng, không nên lầm lẫn giá đất trên thị trường với giá giao dịch của từng thương vụ, nếu không sẽ rất khó xác định.

Theo kinh nghiệm quốc tế ở các nước phát triển, người ta chỉ cần xác định được giá đất của Nhà nước bằng khoảng 70-80% giá đất thị trường là đủ mức cần thiết. Ta cũng nên theo cách thức thông lệ tốt như vậy để thực hiện, ông Võ kiến nghị.

Liên quan tới vấn đề này, ông Cường cũng kiến nghị, Chính phủ nên quy định giá đất hay bảng giá đất phải sát với “giá trị thị trường” của đất đai chứ không phải “giá thị trường” trong mỗi giao dịch thực tế. Bởi, “giá thị trường là điều không thể nào nắm bắt được”.

Các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, đăng ký và thực hiện số hoá toàn bộ thông tin đất đai và bất động sản để hình thành hệ thống thông tin số thống nhất, đồng bộ phục vụ cho quản lý biến động và thông tin chiếm giữ bất động sản. Các dữ liệu này cần cập nhật liên tục lên nền tảng số hoá, từ đó mới có nguồn dữ liệu về giá và giao dịch bất động sản để có cơ chế rõ ràng về giá đất.

Ông Cường cho rằng, cơ chế giá đất cho phát triển bất động sản phải xác định phù hợp với giá trị thị trường của đất đai và sử dụng cơ chế thị trường trong lựa chọn các nhà đầu tư dự án phát triển bất động sản.

Nhà nước phải trực tiếp thực hiện thu hồi và đền bù giải phóng mặt bằng theo cơ chế thống nhất đối với mọi dự án đầu tư phát triển bất động sản có quyết định phê duyệt đầu tư của Nhà nước. Người dân có đất thu hồi được hưởng chính sách bồi thường và tái định cư thống nhất, đảm bảo tái lập cuộc sống tốt hơn sau tái định cư; doanh nghiệp có đất sách để thực triển khai đầu tư thực hiện dự án mà không gặp phải những vướng mắc như cơ chế tự thoả thuận; Nhà nước sẽ thu hồi được giá trị địa tô chệnh lệch từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư phát triển bất động sản.

Bên cạnh đó, việc thực hiện cơ chế điều tiết giá trị tăng lên của đất đai và bất động sản không do nhà đầu tư tạo ra cần thông qua cơ chế đánh thuế cao đối với phần chênh lệch giá bất động sản theo cơ chế luỹ thoái theo độ dài khoảng thời gian giữa khi mua và bán. Đánh thuế cao đối với diện tích và giá trị đất đai và bất động sản chiếm dụng vượt trên mức bình quân của xã hội.

Còn theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc, hiện có 5 phương pháp xác định giá đất nhưng chưa thật sự nhất quán, chính xác mà vẫn có một số lỗ hổng. Bộ trưởng cho rằng, sắp tới Chính phủ  phải rà soát lại các phương pháp xác định giá đất để tìm ra phương pháp xác định một cách phù hợp nhất, chính xác, nhất quán.

"Phải xác định giá đất trước thời điểm đểm xác định giá đất không quá 6 tháng mới đảm bảo độ chính xác và sát với giá thị trường", ông Phước nhấn mạnh. 

Về cơ chế giá đất, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà khẳng định, đây là vấn đề quan trọng, rộng lớn, phức tạp, liên quan nhiều đối tượng khác nhau. Với câu hỏi, dựa trên cơ sở nào để lựa chọn phương án thiết kế, xây dựng quy định pháp luật, ông Hà cho rằng, giá đất sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở đảm bảo lợi ích tổng thể của đất nước, người dân, đảm bảo công bằng, bình đẳng, minh bạch.

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Bất động sản -  3 năm
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, bảng giá đất nên được ban hành 5 năm một lần thay vì xây dựng định kỳ hàng năm như tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Chủ tịch HoREA: Quy định bảng giá đất ban hành hàng năm chưa phù hợp

Bất động sản -  3 năm
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, bảng giá đất nên được ban hành 5 năm một lần thay vì xây dựng định kỳ hàng năm như tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
TP. HCM công khai dữ liệu giá đất lên mạng

TP. HCM công khai dữ liệu giá đất lên mạng

Tiêu điểm -  3 năm

Theo Sở Tài nguyên và môi trường TP. Hồ Chí Minh, dữ liệu về giá đất sẽ được chuyển tải lên nền tảng dữ liệu của thành phố để phục vụ người dân, doanh nghiệp cập nhật thông tin từng khu vực.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Bỏ khung giá đất không làm tăng giá bất động sản

Bộ trưởng Trần Hồng Hà: Bỏ khung giá đất không làm tăng giá bất động sản

Leader talk -  3 năm

Theo Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà, việc bỏ khung giá đất, thay đổi cách tính giá đất sẽ khiến thị trường minh bạch hơn và không phải yếu tố làm thay đổi giá trị sản phẩm bất động sản.

Bỏ khung giá đất: Bước đột phá về chính sách đất đai

Bỏ khung giá đất: Bước đột phá về chính sách đất đai

Bất động sản -  3 năm

Dù có thể hạn chế đầu cơ, song theo nhiều chuyên gia, việc bỏ khung giá đất chắc chắn sẽ khiến giá bất động sản tiếp tục tăng mạnh.

Góc khuất trong đấu giá đất

Góc khuất trong đấu giá đất

Tiêu điểm -  3 năm

Nhiều đại biểu cho rằng, Chính phủ cần mạnh tay xử lý tình trạng "quân xanh, quân đỏ", thông đồng dìm giá, thắng thầu bỏ cọc, thổi giá đất đai, nhằm tránh những hệ lụy lớn đối với kinh tế, xã hội, thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

Nghề 'hốt bạc' hay cuộc chơi 'sinh tử' của môi giới bất động sản

Nghề 'hốt bạc' hay cuộc chơi 'sinh tử' của môi giới bất động sản

Bất động sản -  11 giờ

Ông Lê Xuân Nga, Tổng giám đốc BHS Property cho rằng, với việc định danh môi giới bất động sản và những thách thức của thị trường hiện tại, đã đến lúc đội ngũ môi giới cần được nâng tầm, để không chỉ 'sống' được với nghề, mà còn đóng góp vào sự phát triển của thị trường chung.

Sunshine River Park lộ diện tọa độ đón đầu quy hoạch 855.000 tỷ đồng

Sunshine River Park lộ diện tọa độ đón đầu quy hoạch 855.000 tỷ đồng

Bất động sản -  1 ngày

Sáng ngày 17/04/2026, sự kiện trao chứng nhận đại lý chiến lược dự án Sunshine River Park (Sunshine Group) đã diễn ra tại Hà Nội, thu hút gần 500 chuyên viên kinh doanh từ những đơn vị phân phối hàng đầu.

Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Nhận diện những 'miền đất hứa'

Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Nhận diện những 'miền đất hứa'

Bất động sản -  1 ngày

Với mục tiêu tái cấu trúc đô thị, phát triển các cực tăng trưởng mới gắn liền với hạ tầng giao thông hiện đại, TP. Hà Nội và khu vực lân cận đang mở ra những vận hội chưa từng có cho các doanh nghiệp bất động sản.

Lượng tìm kiếm từ Hà Nội tăng 60%, dòng tiền hướng về bất động sản khu Tây TP.HCM

Lượng tìm kiếm từ Hà Nội tăng 60%, dòng tiền hướng về bất động sản khu Tây TP.HCM

Bất động sản -  2 ngày

Sự quan tâm của nhà đầu tư miền Bắc đối với bất động sản TP.HCM đang tăng mạnh, khu Tây là một trong những tâm điểm mới. Theo dữ liệu công bố tại hội thảo “Tiêu điểm thị trường bất động sản TP.HCM: Tiềm năng và triển vọng khu vực phía Tây” ngày 19/4, khu vực này đang cùng lúc hưởng lợi từ hạ tầng liên vùng, động lực công nghiệp và vùng giá khá thấp so với khu trung tâm, tạo dư địa cho một chu kỳ tăng trưởng mới.

FUTA Land được vinh danh top 5 thương hiệu mạnh Asean

FUTA Land được vinh danh top 5 thương hiệu mạnh Asean

Bất động sản -  2 ngày

Danh hiệu top 5 thương hiệu mạnh Asean 2026 là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng để FUTA Land mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao tiêu chuẩn và định vị thương hiệu bền vững

Cắt giảm thủ tục hành chính, 'giấy phép con': Loạt pháo đầu tiên của Chính phủ mới

Cắt giảm thủ tục hành chính, 'giấy phép con': Loạt pháo đầu tiên của Chính phủ mới

Tiêu điểm -  1 giờ

Ngay sau chỉ đạo của Thủ tướng, các phó thủ tướng, bộ ngành đồng loạt đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất.

Triết lý tại công ty đầu tư mang 'linh hồn' sản xuất

Triết lý tại công ty đầu tư mang 'linh hồn' sản xuất

Doanh nghiệp -  2 giờ

Bản chất là công ty đầu tư và quản lý vốn, song lựa chọn của PAN lại cho thấy khuynh hướng quản trị và khẩu vị đầu tư khác biệt.

Quốc hội xem xét thêm vấn đề về thuế

Quốc hội xem xét thêm vấn đề về thuế

Tiêu điểm -  3 giờ

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ kéo dài thêm nửa ngày, dự kiến bế mạc vào sáng 24/4.

Quảng Ninh nâng cấp mô hình tăng trưởng

Quảng Ninh nâng cấp mô hình tăng trưởng

Tiêu điểm -  3 giờ

Quảng Ninh đang chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên thể chế, hạ tầng và năng lực tổ chức phát triển nhằm tiến tới vị thế thành phố trực thuộc trung ương.

One Capital Hospitality tham vọng gì với kế hoạch M&A mới

One Capital Hospitality tham vọng gì với kế hoạch M&A mới

Doanh nghiệp -  4 giờ

One Capital Hospitality dự kiến sẽ dùng toàn bộ 2.500 tỷ đồng để thực hiện các thương vụ M&A lớn trong năm 2026, trong đó, đáng chú ý là kế hoạch chi hơn 1.421 tỷ đồng để mua 22,85 triệu cổ phiếu, qua đó sở hữu hơn 20% cổ phần tại Công ty CP IDS Equity Holding.

Cần đảm bảo quyền phát triển cho doanh nghiệp tư nhân

Cần đảm bảo quyền phát triển cho doanh nghiệp tư nhân

Tiêu điểm -  5 giờ

Điều doanh nghiệp tư nhân cần nhất là một khung pháp lý vững chắc, ổn định và có tính dự báo, theo đại biểu Quốc hội.

MB 'quay xe' với cuộc đua lập sàn tài sản số

MB 'quay xe' với cuộc đua lập sàn tài sản số

Doanh nghiệp -  5 giờ

Chủ tịch MB khẳng định sẽ không tham gia lập sàn tài sản số, mà chọn vai trò cung cấp hạ tầng thanh toán và dịch vụ cho các nhà đầu tư.