Có nên bỏ việc xây nhà ở xã hội?

Trần Đình Thứ tư, 22/11/2017 - 16:53

Theo TS. Nguyễn Minh Hoà, không nên duy trì kiểu nhà ở xã hội khi bị biến tướng, còn với loại nhà ở xã hội theo đúng nghĩa thì nên tiếp tục phát triển.

Trong bài viết “Nhà nước nên thôi làm nhà ở xã hội” GS. Đặng Hùng Võ cho rằng Nhà nước nên khuyến khích xây nhà thương mại giá rẻ hơn là nhà ở xã hội vì Nhà nước không còn sức để bao cấp. Sau khi đăng bài viết, TheLEADER đã nhận được những ý kiến tranh cãi của các chuyên gia đô thị, chuyên gia địa ốc về đề xuất này.

Có nên bỏ việc xây nhà ở xã hội?
Mô hình một dự án nhà ở xã hội của Hoàng Quân

Để rộng đường dư luận, TheLEADER xin đăng nhận định của TS. Nguyễn Minh Hoà, Giám đốc Diễn đàn quốc tế “Phát triển đô thị bền vững Châu Á” tại Việt Nam:

Nhận thức lại khái niệm “nhà ở xã hội”

Ở các nước phát triển và ở khu vực Đông Nam Á, khái niệm nhà ở xã hội là loại nhà xây dựng không hướng đến mục đích kinh doanh mà hướng đến mục tiêu “xã hội”. Đó là những loại nhà dành cho những người không có khả năng mua nhà và không có nhu cầu sử dụng cầu kỳ (tạm hiểu là có chỗ cư trú).

Họ là những người già không nơi nương tựa, vô gia cư, lang thang cơ nhỡ, người tật nguyền, phụ nữ đông con… mà chính quyền gọi là những người dễ bị tổn thương, thuộc nhóm yếu thế, không có khả năng hoặc không có nhiều khả năng sinh kế.

Loại nhà này có thể xây dựng trên đất của chính phủ chưa dùng đến, hay các nhà từ thiện cho mượn, chất lượng nhà vừa phải, có đủ các chức năng cơ bản.

Những người này thường được chia làm hai nhóm, một nhóm ở hoàn toàn miễn phí dưới sự bảo trợ của chính phủ, mạnh thường quân, các tổ chức NGO, tổ chức tôn giáo,…nhóm thứ hai trả tiền thuê rất thấp, nhưng số tiền này do chính phủ trung ương hay chính quyền địa phương trả hộ tiền thuê thông qua các quĩ phúc lợi xã hội.

Người viết bài này đã đến thăm loại nhà ở xã hội ở Thái Lan, Philipines, Malayisa và cả ở Nhật Bản, Mỹ. Như vậy nếu hiểu theo nghĩa này thì loại nhà ở xã hội cần duy trì và phát triển. Bởi ở Việt Nam có rất nhiều người trong hoàn cảnh này, đặc biệt là một đất nước bước ra từ những cuộc chiến tranh liên miên.

Trên nguyên tắc, những gì tư nhân không làm thì nhà nước phải làm, do vậy nhà nước (nhất là nhà nước XHCN) phải phát triển loại nhà này.

Hiện nay loại hình nhà này đã có ở một vài địa phương, nhưng còn rất ít so với nhu cầu và những chưa thành một chủ trương lớn, ngoài ra cần để các tổ chức xã hội, người dân, mạnh thường quân tử tế chung tay giúp đỡ họ.

Những biến tướng của nhà ở xã hội

Không hiểu sao ở Việt Nam, nhà ở xã hội đã được đồng nhất với “nhà thu nhập thấp”. Nhận thức này đưa đến một hệ quả là những chính sách liên quan đến loại hình nhà ở này chưa sát thực tế, và bị lợi dụng. Kết quả là người có thu nhập thấp thì không mua được nhà trong khi đó những nhà đầu tư khôn lỏi nắm được cơ hội, lợi dụng kẽ hở và dựa vào quan hệ để thu lợi khủng.

Diễn tiến của nó đã diễn ra là nhà đầu tư được hưởng lợi như không phải nộp thuế đất, thuế VAT bán căn hộ, tiền hỗ trợ địa phương (khoản này không hề nhỏ), được vay ưu đãi, chưa kể những sai sót dễ dàng được cho qua và được cả tiếng thơm nữa. Nhưng loại nhà ở này có chất lượng quá tệ.

Một trường hợp khác, chung cư tương đối tốt, giá bán cao, từ 15-18 triệu trở lên/m2. Vậy là không có người thu nhập thấp nào với tới, thời gian sau chủ đầu tư sang sửa lại bán theo giá thương mại.

Có một số dự án thoả mãn được yêu cầu của nhà thu nhập thấp, nhưng người mua được lại không phải đúng đối tượng mà là những người khác, họ mua xong bán lại hưởng chênh lệch. Theo ý nghĩa này thì quả thật, không nên duy trì kiểu nhà ở xã hội như ở Việt Nam.

Như vậy tôi đồng ý với GS. Đặng Hùng Võ không nên duy trì kiểu nhà ở xã hội khi bị biến tướng, còn với loại nhà ở xã hội theo đúng nghĩa (và cả theo quan niệm quốc tế) thì nên tiếp tục phát triển.

Cần nói thêm là nhà đầu tư nào cũng muốn kiếm lợi nhuận, cho dù là nhà ở mang nhãn “xã hội” thì cũng sản xuất ra để bán, do vậy nên phát triển nhà thương mại với nhiều cấp độ khác nhau (cao cấp, trung bình, thấp).

Họ phải chịu tất cả các loại thuế, phí ban hành, nhà nước thu đúng, thu đủ, sau đó lấy số tiền đó hỗ trợ ngược lại cho người mua nhà thược diện chính sách theo từng loại đối tượng. Cách này nhiều quốc gia đã thực hiện, như thế mới làm lành mạnh và minh bạch thị trường bất động sản. Những thứ tù mù chắc chắn sẽ dẫn đến hệ quả một thị trường méo mó.   

Trong bài tiếp theo, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh sẽ lý giải tại sao Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo xây nhà ở xã hội.
GS Đặng Hùng Võ: Nhà nước nên thôi làm nhà ở xã hội

GS Đặng Hùng Võ: Nhà nước nên thôi làm nhà ở xã hội

Leader talk -  8 năm

Có nên tiếp tục phát triển nhà ở xã hội trong tương lai hay làm thế nào để cải tạo hiệu quả những chung cư cũ là một trong những vấn đề nổi bật hiện nay của thị trường bất động sản. Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có những chia sẻ với TheLEADER xung quanh hai vấn đề này.

Phát triển nhà ở xã hội: Doanh nghiệp phải “tự cứu mình”

Phát triển nhà ở xã hội: Doanh nghiệp phải “tự cứu mình”

Bất động sản -  8 năm

Sau khi gói 30 nghìn tỷ đồng kết thúc vào cuối năm 2016, thị trường nhà ở xã hội chững lại về cả lực cung lẫn nguồn cầu. Nhiều chủ đầu tư đã phải tìm cách tự cứu mình. chủ động bù lãi suất cho khách vay ưu đãi.

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

Bất động sản -  7 giờ

Hai thập kỷ tham gia vào lĩnh vực bất động sản, T&T Group không chỉ đơn thuần kể câu chuyện về những con số ha đất hay lợi nhuận thương mại, mà là chiến lược “đường dài” nhằm đánh thức những tiềm năng chưa được khai mở của các vùng đất hứa.

Vicostone ra mắt bộ sưu tập 2026: Đánh thức cảm xúc trong mọi không gian

Vicostone ra mắt bộ sưu tập 2026: Đánh thức cảm xúc trong mọi không gian

Bất động sản -  12 giờ

Bộ sưu tập "Tự do mây trời" 2026 của VICOSTONE® vừa ra mắt với 4 mẫu đá tái hiện chuyển động của mây trời trong từng khoảnh khắc biến chuyển diệu kỳ của thiên nhiên, dễ dàng ứng dụng cho nhiều không gian và phong cách nội thất. Nhân dịp này, Vicostone áp dụng chương trình ưu đãi lên đến 20% từ 4/5 đến 17/6/2026, đây là thời điểm lý tưởng để nâng tầm tổ ấm trước thềm hè rực rỡ.

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Bất động sản -  2 ngày

Lễ cất nóc chung cư nhà ở xã hội diễn ra ngày 22/04/2026 tại khu đô thị LA Home đánh dấu một cột mốc đáng chú ý trong tiến trình phát triển tổ hợp đô thị - công nghiệp sinh thái 500ha tại cửa ngõ phía Tây TP.HCM.

Tòa tháp The Sea: BIM Land kiến tạo chuẩn sống mới bên vịnh du thuyền

Tòa tháp The Sea: BIM Land kiến tạo chuẩn sống mới bên vịnh du thuyền

Bất động sản -  2 ngày

Sở hữu vị trí trực diện vịnh di sản, The Sea kiến tạo một chuẩn sống mới tại Hạ Long mang tên “The Six Prestige” - nơi phong cách sống quốc tế, đặc quyền riêng tư hội tụ trong một chuẩn mực mới dành riêng cho số ít chủ nhân tinh hoa.

Nghề 'hốt bạc' hay cuộc chơi 'sinh tử' của môi giới bất động sản

Nghề 'hốt bạc' hay cuộc chơi 'sinh tử' của môi giới bất động sản

Bất động sản -  3 ngày

Ông Lê Xuân Nga, Tổng giám đốc BHS Property cho rằng, với việc định danh môi giới bất động sản và những thách thức của thị trường hiện tại, đã đến lúc đội ngũ môi giới cần được nâng tầm, để không chỉ 'sống' được với nghề, mà còn đóng góp vào sự phát triển của thị trường chung.

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

ĐHCĐ Vietbank 2026: Ưu tiên tăng vốn điều lệ để củng cố năng lực tài chính

Nhịp cầu kinh doanh -  5 giờ

Vietbank đã thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 15.500 tỷ đồng, đặt mục tiêu lợi nhuận tăng trưởng 37% nhằm củng cố nền tảng tài chính và mở rộng dư địa phát triển mới.

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

TPBank tiên phong triển khai mô hình LiveBank 24/7 kết hợp Trạm công dân số

Nhịp cầu kinh doanh -  6 giờ

Mô hình LiveBank 24/7 kết hợp trạm công dân số giúp người dân giải quyết đồng thời nhiều nhu cầu thiết yếu nhanh chóng, thuận tiện, thể hiện vai trò chủ động của TPBank trong việc đồng hành cùng Chính phủ thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Không 'đốt tiền', không chạy theo xu hướng, Phenikaa-X xây dựng công nghệ lõi cho xe tự hành bằng cách nào?

Diễn đàn quản trị -  7 giờ

Không chạy theo những demo hào nhoáng hay cuộc đua “AI hóa” mọi thứ, Phenikaa-X lựa chọn một con đường khó hơn khi xây dựng công nghệ lõi, chấp nhận đi chậm để đi chắc, và từng bước đưa tự động hóa vào những bài toán rất cụ thể của thị trường.

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

MSB chốt phương án tăng vốn lên 37.440 tỷ đồng

Tài chính -  7 giờ

Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

T&T Group và chiến lược bất động sản khác biệt: Chuẩn bị kỹ, thực hiện nhanh và tăng tốc hiệu quả

Bất động sản -  7 giờ

Hai thập kỷ tham gia vào lĩnh vực bất động sản, T&T Group không chỉ đơn thuần kể câu chuyện về những con số ha đất hay lợi nhuận thương mại, mà là chiến lược “đường dài” nhằm đánh thức những tiềm năng chưa được khai mở của các vùng đất hứa.

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Biến số quốc tế khó lường, SSI dè dặt với triển vọng lợi nhuận 2026

Doanh nghiệp -  8 giờ

SSI chọn tăng trưởng có kỷ luật thay vì chạy theo cơ hội ngắn hạn, ngay cả khi thị trường chứng khoán thuận lợi. Tư duy này cũng chi phối quyết định chưa vội bước vào tài sản số

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Vinpearl đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 3 lần trong năm 2026

Doanh nghiệp -  8 giờ

Công ty đặt mục tiêu đạt 16.000 tỷ đồng doanh thu và 3.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong năm nay, trở thành thương hiệu du lịch – giải trí tích hợp số 1 Đông Nam Á- hàng đầu châu Á, sở hữu hệ sinh thái toàn diện từ nghỉ dưỡng, giải trí, wellness, MICE đến công nghệ du lịch.