Ngày 20/11 là ngày gì - Dấu ấn Việt Nam và thế giới trong dòng chảy lịch sử

Lam Giang Thứ năm, 20/11/2025 - 17:34
Nghe audio
0:00

Ngày 20/11 hàng năm từ lâu đã trở thành một mốc thời gian thân thuộc với người Việt Nam, gắn liền với truyền thống “tôn sư trọng đạo” và những ký ức học trò đầy cảm xúc. Nhưng nếu nhìn rộng hơn ra bối cảnh quốc tế, có thể thấy ngày 20/11 cũng là thời điểm diễn ra rất nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt của lịch sử thế giới – từ những biến chuyển lớn của nền chính trị quốc tế, các phát minh khoa học – công nghệ, cho tới những quyết định quan trọng về quyền con người.

Ngày 20/11 là ngày gì
Ngày 20/11 được nhắc đến đầu tiên như một dịp để tri ân những người thầy, người cô đã góp công “trồng người”.

Bài viết này tổng hợp và phân tích những sự kiện tiêu biểu của Việt Namthế giới diễn ra vào ngày 20/11 trong nhiều thời kỳ, nhằm đem đến một góc nhìn sâu rộng hơn về ý nghĩa của mốc thời gian tưởng chừng bình thường nhưng lại chứa đựng nhiều lớp lang lịch sử.

I. Việt Nam – 20/11 qua những sự kiện lịch sử quan trọng

1. Ngày Nhà giáo Việt Nam: Hành trình của sự tri ân

Đối với hầu hết người Việt Nam, 20/11 được nhắc đến đầu tiên như một dịp để tri ân những người thầy, người cô đã góp công “trồng người”. Tuy nhiên, lịch sử của ngày lễ này có một hành trình rất thú vị.

Nguồn gốc quốc tế – từ phong trào công đoàn giáo dục thế giới

Năm 1949, Liên hiệp quốc tế các Công đoàn Giáo dục (FISE) tổ chức đại hội tại Budapest (Hungary) và thống nhất chọn ngày 20/11 làm Ngày quốc tế Hiến chương các nhà giáo. Tinh thần của ngày này là bảo vệ quyền lợi của giáo viên, nâng cao vị thế của nghề dạy học và thúc đẩy hợp tác giáo dục giữa các quốc gia.

Việt Nam tiếp nhận và lan tỏa tinh thần tri ân

Đến năm 1958, dù đất nước đang trong giai đoạn khó khăn, miền Bắc Việt Nam vẫn tổ chức Ngày Hiến chương các nhà giáo vào 20/11 – lần đầu tiên trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Các hoạt động của ngành giáo dục thời kỳ này được tổ chức giản dị nhưng trang trọng, thể hiện trọn vẹn sự tôn kính đối với nghề dạy học.

Năm 1982 – 20/11 chính thức trở thành Ngày Nhà giáo Việt Nam

Ngày 28/9/1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 167/HĐBT, chính thức quy định ngày 20/11 hàng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam. Đây là bước ngoặt quan trọng, đưa ngày 20/11 trở thành một trong những ngày lễ lớn của cả nước.

Trong hơn 40 năm qua, Ngày Nhà giáo không chỉ là hoạt động của ngành giáo dục, mà đã trở thành một nét đẹp văn hóa, nơi những giá trị tri thức, sự hy sinh thầm lặng và tinh thần “tôn sư trọng đạo” được lan tỏa rộng rãi.

2. 20/11/1989 – Việt Nam ký Công ước Quốc tế về Quyền Trẻ em

Một sự kiện mang tầm vóc quốc gia và quốc tế khác diễn ra đúng ngày này năm 1989, khi Việt Nam trở thành một trong những quốc gia đầu tiên ký Công ước quốc tế về Quyền trẻ em (CRC) của Liên Hợp Quốc.

Một cam kết mạnh mẽ về bảo vệ quyền trẻ em

Công ước này xác lập bốn nhóm quyền cơ bản: Quyền sống còn, Quyền phát triển, Quyền được bảo vệ, Quyền tham gia

Việt Nam gia nhập công ước chỉ vài tháng sau khi văn kiện được thông qua, thể hiện thiện chí chính trị rất lớn trong việc bảo vệ trẻ em.

Tác động dài hạn

Kể từ đó, hệ thống pháp luật Việt Nam liên tục được hoàn thiện với Luật Trẻ em, chính sách y tế – giáo dục – an sinh cho trẻ nhỏ, các mô hình bảo vệ trẻ em ở cấp xã, phường… tạo nên những thay đổi đáng kể trong ba thập niên qua.

3. 20/11/1946 – Quốc hội khóa I họp kỳ thứ 2, chuẩn bị cho thời khắc lịch sử

Ngày 20/11/1946, Quốc hội khóa I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa khai mạc kỳ họp thứ hai, diễn ra trong bối cảnh tình hình đất nước đặc biệt căng thẳng trước nguy cơ chiến tranh.

Bối cảnh hiểm nghèo

Tranh chấp với thực dân Pháp ngày một gia tăng. Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh nỗ lực đàm phán hòa bình, nhưng chiến sự có thể nổ ra bất cứ lúc nào.

Kỳ họp mang tính quyết sách

Tại kỳ họp, Quốc hội: thảo luận phương án ngoại giao; đánh giá tình hình đất nước; chuẩn bị các mặt cho khả năng kháng chiến; củng cố chính quyền non trẻ

Chỉ chưa đầy một tháng sau, vào 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi Toàn quốc kháng chiến.

Ngày 20/11 vì thế mang đậm dấu ấn của sự chuẩn bị tinh thần và ý chí của một dân tộc đang đứng trước thời khắc sinh tử.

4. 20/11 trong dòng chảy cách mạng – Khởi nghĩa Nam Kỳ (1940)

Mặc dù cao trào Khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra vào rạng sáng 23/11/1940, nhưng các tài liệu lịch sử cho thấy từ 20/11, nhiều địa phương Nam Bộ đã bắt đầu bùng nổ các hoạt động chuẩn bị: treo cờ đỏ sao vàng, tập hợp lực lượng, chiếm đồn bót.

Phong trào tuy không thành công trọn vẹn, nhưng là một trong những cuộc nổi dậy có quy mô lớn nhất trước Cách mạng Tháng Tám, để lại nhiều bài học quan trọng trong công tác tổ chức và gây dựng lực lượng vũ trang.

II. Thế giới – những biến cố lớn diễn ra ngày 20/11

1. Ngày Thế giới vì Trẻ em – dấu mốc nhân quyền toàn cầu

Ngày 20/11 được Liên Hợp Quốc chọn là World Children’s Day vì đây là ngày hai văn kiện nền tảng về quyền trẻ em được thông qua:

1959: Thông qua Tuyên ngôn Quyền Trẻ em

1989: Thông qua Công ước Quyền Trẻ em (CRC)

Ý nghĩa toàn cầu

CRC trở thành văn kiện được phê chuẩn rộng rãi nhất trong lịch sử Liên Hợp Quốc, với 196 quốc gia tham gia. Văn kiện đặt ra tiêu chuẩn quốc tế về quyền trẻ em, ảnh hưởng sâu rộng đến các hệ thống pháp luật quốc gia.

2. 20/11/1945 – Phiên tòa Nürnberg: bước ngoặt của luật pháp quốc tế

Phiên tòa Nürnberg khai mạc ngày 20/11/1945, xét xử 24 lãnh đạo cấp cao của Đức Quốc xã.

Tầm quan trọng lịch sử

Lần đầu tiên trong lịch sử, một tòa án quốc tế được thành lập để xét xử tội ác chiến tranh, tội ác chống loài người, tội ác diệt chủng.

Đặt nền móng cho các tòa án quốc tế sau này như ICTY (Nam Tư), ICTR (Rwanda) và cuối cùng là Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).

Phiên tòa không chỉ trừng phạt cá nhân phạm tội, mà khẳng định: người đứng đầu quốc gia không thể đứng trên luật pháp quốc tế.

3. 20/11/1998 – Zarya: viên gạch đầu tiên của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS)

Tên lửa Proton của Nga phóng mô-đun Zarya lên quỹ đạo, mở đầu cho việc xây dựng ISS.

Biểu tượng của hợp tác khoa học quốc tế

Dự án quy tụ 15 quốc gia, gồm: NASA (Mỹ), Roscosmos (Nga), JAXA (Nhật Bản), ESA (châu Âu), CSA (Canada)

ISS trở thành phòng thí nghiệm ngoài không gian lớn nhất trong lịch sử, nơi diễn ra hàng nghìn thí nghiệm thuộc sinh học, vật lý, y học, vật liệu mới, và nghiên cứu sự sống trong môi trường vi trọng lực.

4. 20/11/1985 – Microsoft ra mắt Windows 1.0: Khởi đầu kỷ nguyên giao diện đồ họa

Windows 1.0 không phải là hệ điều hành hoàn chỉnh như các phiên bản sau này, nhưng là bước đầu tiên trong hành trình đưa máy tính cá nhân trở nên phổ biến.

Đột phá mang tính lịch sử

Lần đầu tiên người dùng có thể tương tác bằng chuột

Ứng dụng mới như Paint, Notepad được giới thiệu

Giao diện cửa sổ đặt nền móng cho Windows 95, XP, 7 và hệ sinh thái Windows ngày nay

Không quá lời khi nói rằng Windows 1.0 đã mở ra thời đại của giao diện đồ họa, thay đổi hoàn toàn cách con người sử dụng máy tính.

5. 20/11/2006 – Nintendo Wii ra đời: cuộc cách mạng của game chuyển động

Khi được phát hành tại Bắc Mỹ, Wii đã gây choáng ngợp khi đưa công nghệ điều khiển chuyển động vào đời sống rộng rãi. Nó tạo ra trào lưu chơi game thể thao, khiêu vũ, vận động trong phòng khách.

Wii nhanh chóng trở thành một trong những console bán chạy nhất mọi thời đại, vượt mốc 100 triệu máy.

6. 20/11/2003 – Cách mạng Hoa Hồng tại Gruzia

Cuộc biểu tình bắt đầu ngày 20/11/2003 nhằm phản đối kết quả bầu cử Quốc hội, dẫn đến việc Tổng thống Eduard Shevardnadze phải từ chức. Sự kiện này được coi là một trong những cuộc “cách mạng màu” nổi bật đầu thế kỷ XXI, ảnh hưởng sâu rộng đến chính trị khu vực.

7. Những sự kiện quốc tế đáng chú ý khác

1910: Cách mạng Mexico bùng nổ, mở đầu cho thập kỷ biến động.

1947: Chiến tranh Ấn Độ – Pakistan leo thang tại Kashmir.

1977: Ai Cập và Israel bắt đầu tiến trình hòa đàm sau chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Anwar Sadat đến Jerusalem.

Giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Tiêu điểm -  6 tháng
Luật Nhà giáo mới quy định giáo viên được hưởng mức lương cao nhất trong khối sự nghiệp, cùng nhiều chính sách ưu đãi khác.
Giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Giáo viên được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp

Tiêu điểm -  6 tháng
Luật Nhà giáo mới quy định giáo viên được hưởng mức lương cao nhất trong khối sự nghiệp, cùng nhiều chính sách ưu đãi khác.
Luật Nhà giáo: Chuyển đổi từ quản lý sang quản trị

Luật Nhà giáo: Chuyển đổi từ quản lý sang quản trị

Leader talk -  1 năm

Luật Nhà giáo được xây dựng với quan điểm mới chuyển từ quản lý nhân sự sang quản trị nguồn nhân lực để phát triển toàn diện lực lượng nhà giáo.

Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở 3 vấn đề đổi mới giáo dục đào tạo trong kỷ nguyên vươn mình

Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở 3 vấn đề đổi mới giáo dục đào tạo trong kỷ nguyên vươn mình

Leader talk -  1 năm

TheLEADER trân trọng giới thiệu bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi gặp mặt các nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

Làm thế nào để có thương hiệu trăm năm

Làm thế nào để có thương hiệu trăm năm

Leader talk -  6 năm

Để có được các thương hiệu trăm năm thì không chỉ đơn thuần cần có các doanh nhân tài giỏi, mà còn cần các nhà văn hóa, nhà giáo dục, các chính khách trăm năm.

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Tiêu điểm -  10 giờ

Các sai phạm liên quan đến đất hiếm và quặng bô-xít theo kết luận của Thanh tra Chính phủ sẽ do Ban chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo và đang được Bộ Công an xử lý.

Vingroup rút lui, Thaco rộng cửa làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam?

Vingroup rút lui, Thaco rộng cửa làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam?

Tiêu điểm -  1 ngày

Vingroup tin rằng việc xin rút khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không ảnh hưởng tới tiến độ triển khai khi dự án nhận được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp có tiềm lực và kinh nghiệm như Thaco.

Giải cơn khát vốn cho EVN

Giải cơn khát vốn cho EVN

Tiêu điểm -  1 ngày

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đứng trước áp lực cân đối tài chính cả ngắn và dài hạn trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hệ thống điện ngày càng lớn.

Thiếu hụt vật liệu xây dựng đe dọa tiến độ đầu tư công

Thiếu hụt vật liệu xây dựng đe dọa tiến độ đầu tư công

Tiêu điểm -  2 ngày

Việc thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng đang trở thành điểm nghẽn lớn làm 'chệch nhịp' kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công của nhiều bộ, ngành và địa phương.

Già hóa tăng tốc, lời giải nào cho mô hình chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam?

Già hóa tăng tốc, lời giải nào cho mô hình chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam?

Tiêu điểm -  2 ngày

Già hóa dân số tại Việt Nam tăng tốc, đặt ra yêu cầu tái cấu trúc mô hình chăm sóc sức khỏe theo hướng bền vững cho cả vòng đời chứ không chỉ điều trị.

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Tiêu điểm -  10 giờ

Các sai phạm liên quan đến đất hiếm và quặng bô-xít theo kết luận của Thanh tra Chính phủ sẽ do Ban chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo và đang được Bộ Công an xử lý.

Sân bay Phú Quốc sẽ được vận hành bởi Sun Group từ 1/1/2026

Sân bay Phú Quốc sẽ được vận hành bởi Sun Group từ 1/1/2026

Nhịp cầu kinh doanh -  13 giờ

Công ty cổ phần Cảng hàng không Mặt Trời, đơn vị thành viên của Tập đoàn Sun Group vừa được Bộ Xây dựng cấp giấy phép kinh doanh sân bay Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Lãi suất trái phiếu bất động sản đảo chiều

Lãi suất trái phiếu bất động sản đảo chiều

Tài chính -  16 giờ

Lãi suất coupon bình quân trái phiếu bất động sản tăng từ từ 9,6% tháng 10 lên 10,5% trong tháng 11/2025, trong khi giá trị phát hành mới giảm mạnh 45,3%.

Thời điểm then chốt tái định hình thị trường bất động sản

Thời điểm then chốt tái định hình thị trường bất động sản

Bất động sản -  17 giờ

Đà tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, sự bùng nổ của đô thị hóa và những đột phá về thể chế đang đưa thị trường bất động sản Việt Nam đứng trước cơ hội tái định hình và phát triển bền vững.

Vingroup tính đầu tư lớn vào Uzbekistan

Vingroup tính đầu tư lớn vào Uzbekistan

Nhịp cầu kinh doanh -  17 giờ

Vingroup vừa công bố ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với Bộ Đầu tư, công nghiệp và thương mại Cộng hòa Uzbekistan nhằm thúc đẩy hợp tác và triển khai các dự án đa ngành tại Uzbekistan.

Giá vàng hôm nay 26/12: Tăng tiếp, lũy kế lên 88% trong năm 2025

Giá vàng hôm nay 26/12: Tăng tiếp, lũy kế lên 88% trong năm 2025

Vàng -  17 giờ

Giá vàng hôm nay 26/12 tăng trở lại 400.000 - 500.000 đồng mỗi lượng với vàng miếng và vàng nhẫn SJC. Giá vàng thế giới cũng đang có xu hướng tăng tiếp.

Sun Group đề xuất ý tưởng quy hoạch khu du lịch Thác Bản Giốc 1.000ha

Sun Group đề xuất ý tưởng quy hoạch khu du lịch Thác Bản Giốc 1.000ha

Bất động sản -  18 giờ

Lãnh đạo UBND tỉnh Cao Bằng đã làm việc với lãnh đạo Tập đoàn Sun Group chiều 25/12 về ý tưởng quy hoạch khu du lịch Thác Bản Giốc.

Đọc nhiều