Cuộc chơi thu hút FDI mới, khu công nghiệp Việt buộc phải ‘thay da đổi thịt’

Kiều Mai Thứ bảy, 29/11/2025 - 16:31
Nghe audio
0:00

Hạ tầng khu công nghiệp sẽ không còn dừng lại ở việc cung cấp mặt bằng khi các nhà đầu tư FDI thế hệ mới đòi hỏi một hệ sinh thái toàn diện, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.

Những yêu cầu mới với phát triển khu công nghiệp

Sau gần 40 năm đổi mới, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã thực hiện sứ mệnh quan trọng, đưa Việt Nam tham gia rộng hơn, trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, đóng góp đáng kể vào GDP, vốn đầu tư, sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và việc làm.

Trong đó, các khu công nghiệp (KCN) đã và đang khẳng định vai trò là những trung tâm thu hút dòng vốn đầu tư, chiếm tới 70 – 80% tổng vốn đăng ký FDI của cả nước trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Tuy nhiên, những thay đổi của bối cảnh hiện tại đang đặt ra nhiều thách thức chưa từng có đối với mô hình KCN truyền thống của Việt Nam, ông Bạch Ngọc Tùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn SGroup Việt Nam – đơn vị phát triển nền tảng số hóa hệ thống các khu công nghiệp VietnamIZ, nhận định với TheLEADER ngày 28/11.

Ông Bạch Ngọc Tùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn SGroup Việt Nam

Ông cho biết, sự thay đổi trước hết đến từ các tiêu chí đầu tư. Các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới hiện nay không chỉ quan tâm đến hiệu quả tài chính mà còn chịu áp lực to lớn từ cổ đông và người tiêu dùng về các cam kết ESG (Môi trường, xã hội và quản trị). 

Do đó, các tập đoàn này yêu cầu các địa điểm sản xuất phải có khả năng cung cấp năng lượng tái tạo, hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn tuần hoàn và minh bạch trong quản trị.

Bên cạnh đó, các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như EU, Mỹ đã thông báo về các quy định mới, như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, Quy định chống phá rừng. Nếu các KCN tại Việt Nam không chuyển đổi xanh, hàng hóa sản xuất tại đây sẽ mất khả năng cạnh tranh hoặc bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Không chỉ vậy, sự phát triển khu công nghiệp tại Việt Nam sẽ phải đối diện với cạnh tranh khu vực gay gắt, khi các quốc gia lân cận như Thái Lan, Indonesia, Malaysia đang đẩy mạnh các chính sách ưu đãi cho KCN thông minh và xanh để thu hút dòng vốn FDI trong lĩnh vực bán dẫn, xe điện và năng lượng mới.

Chia sẻ đồng quan điểm, bà Nguyễn Phương Nga, Phó tổng giám đốc Tập đoàn CNCTech tại Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách thu hút làn sóng FDI thế hệ mới vào các khu công nghiệp” chiều ngày 28/11, cho biết, các tập đoàn đa quốc gia hiện tìm kiếm những điểm đến có hệ sinh thái sản xuất ổn định, hạ tầng tin cậy, và mức độ sẵn sàng cao để đảm bảo tính linh hoạt của chuỗi cung ứng.

Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn đối với hạ tầng KCN tại các nước tiếp nhận dòng vốn mới như Việt Nam.

Bà Nga nhấn mạnh, hạ tầng KCN hiện sẽ không còn dừng lại ở việc cung cấp mặt bằng đã san lấp hay nhà xưởng đơn thuần khi các nhà đầu tư FDI thế hệ mới, đặc biệt trong ngành công nghệ cao, điện tử, cơ khí chính xác, đòi hỏi một hệ sinh thái toàn diện.

Hệ sinh thái ấy cần bao gồm hạ tầng tiêu chuẩn quốc tế, logistics hiện đại, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp đầy đủ, khả năng tích hợp công nghệ, và đặc biệt là các tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn ESG. 

Từ quá trình tư vấn các doanh nghiệp FDI, luật sư Trần Đại Nghĩa, chuyên gia pháp lý dự án đầu tư, CEO Công ty Tư vấn Đầu tư FII Việt Nam, cũng nhấn mạnh, để thu hút FDI, Việt Nam không chỉ cần đầu tư các KCN sinh thái, KCN xanh mà cần đầu tư đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng đi kèm để phục vụ các nhu cầu sinh hoạt, giải trí, tập luyện… của đội ngũ chuyên gia cũng như hệ thống nhà ở cho công nhân.

Hình thành hệ sinh thái giữa các địa phương, tránh cạnh tranh thu hút FDI bằng mọi giá

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch HĐQT DTJ Group, Liên minh công nghiệp G20 cho rằng để tăng cường hút vốn FDI chất lượng cao vào các KCN, Việt Nam cần tối ưu nguồn lực đất đai, cũng như xây dựng quy hoach vùng sản xuất để tối ưu cho chuỗi cung ứng.

“Các nhà đầu tư nước ngoài khi sang Việt Nam cần chuỗi cung ứng nguyên vật liệu nhưng các doanh nghiệp địa phương lại nằm dàn trải, không tập trung, dẫn đến chi phí đắt, sản xuất không hiệu quả”, ông chỉ ra vấn đề.

Thuế quan của Mỹ đã thúc đẩy các doanh nghiệp quốc tế dịch chuyển sang Việt Nam, do đó, hài hoà giữa quy hoạch vùng và quy hoạch nguồn nhiên liệu, quy hoạch nhân sự và quy hoạch hệ sinh thái xung quanh là yếu tố cần thiết để tăng hiệu quả sản xuất, cải thiện chi phí. 

Với diện tích đất đai hiện nay, ông Khánh, kiến nghị, cần tối ưu nguồn đất cho những doanh nghiệp thuộc ngành nghề đặc thù cần ưu tiên sự tham gia của các doanh nghiệp FDI. 

Đồng thời, cần quy định có mã số ngành riêng cho từng khu vực, từ đó hỗ trợ cho các doanh nghiệp địa phương tham gia vào chuỗi cung ứng cho doanh nghiệp FDI.

Để thu hút FDI, Việt Nam không chỉ cần đầu tư các KCN sinh thái, KCN xanh mà cần đầu tư đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng đi kèm. Ảnh: Hoàng Anh

Cùng quan điểm về quy hoạch và liên kết vùng, ông Tùng cho rằng, quy hoạch phát triển KCN phải được tích hợp chặt chẽ vào quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh, tuân thủ định hướng chuyên môn hóa; cần kiên quyết không cấp phép cho các KCN phát triển manh mún, thiếu hạ tầng xử lý thải hoặc xâm phạm các vùng sinh thái nhạy cảm.

Không chỉ vậy, cần thúc đẩy mô hình KCN liên kết vùng, nơi các địa phương lân cận phối hợp phân công chuỗi cung ứng. Đơn cử, một tỉnh làm trung tâm sản xuất linh kiện, tỉnh kia làm trung tâm lắp ráp và logistics, tránh cạnh tranh thu hút đầu tư bằng mọi giá.

Ngoài ra, “Chính phủ cần chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về khu công nghiệp, tích hợp với các nền tảng số như VietnamIZ để tạo ra một cổng thông tin thống nhất, minh bạch và cập nhật theo thời gian thực. Dữ liệu này cần được chuẩn hóa và mở để phục vụ công tác xúc tiến đầu tư”, ông Tùng đề xuất. 

Bên cạnh hệ sinh thái ổn định nhờ liên kết giữa các địa phương, sự minh bạch về yêu cầu xanh cũng sẽ giúp Việt Nam có định hướng và giải pháp rõ ràng.

Ông Trương Khắc Nguyên Minh, Phó tổng giám đốc CTCP Prodezi Long An – chủ đầu tư KCN Prodezi, cho biết, một trong những thách thức cơ bản là sự thiếu đồng bộ về khung chính sách và nhận thức giữa các cấp quản lý. Những khái niệm như “KCN sinh thái” hay “cộng sinh công nghiệp” vẫn được hiểu khác nhau, dẫn tới quy trình thẩm định, phê duyệt và cấp chứng nhận thiếu nhất quán.

Hệ quả là các chủ đầu tư gặp khó khi muốn đầu tư bài bản vào hạ tầng tuần hoàn, bởi chưa có bộ tiêu chí quốc gia rõ ràng, chưa phổ biến các hướng dẫn quốc tế như của UNIDO (Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc) để chuyển hóa thành quy chuẩn trong nước.

Do đó, cần sớm xây dựng Bộ Tiêu chí quốc gia cho KCN sinh thái, lồng ghép hướng dẫn quốc tế để đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng, ông kiến nghị.

Việt Nam chuẩn bị gì cho làn sóng FDI thế hệ mới?

Việt Nam chuẩn bị gì cho làn sóng FDI thế hệ mới?

Tiêu điểm -  5 tháng

Mô hình khu công nghiệp chuyên sâu, khu công nghiệp xanh đang là 'vũ khí' giúp Việt Nam thu hút dòng vốn FDI chất lượng, FDI thế hệ mới.

Bất động sản công nghiệp miền Bắc: Sức nóng dần tăng nhiệt

Bất động sản công nghiệp miền Bắc: Sức nóng dần tăng nhiệt

Bất động sản -  5 tháng

Dòng vốn FDI kỷ lục và sự chuyển dịch của chuỗi cung ứng đang tạo ra một sân chơi sôi động trên thị trường bất động sản công nghiệp, nơi những nhà phát triển đón đầu xu hướng với các sản phẩm chất lượng cao đang chiếm lĩnh vị thế dẫn đầu.

Đầu tư châu Âu vào Việt Nam: Chật vật giữa những điểm nghẽn hệ thống

Đầu tư châu Âu vào Việt Nam: Chật vật giữa những điểm nghẽn hệ thống

Tiêu điểm -  9 tháng

Các rào cản hành chính làm suy giảm khả năng cạnh tranh của Việt Nam trong khi khu vực đang chạy đua để thu hút đầu tư nước ngoài, theo EuroCham.

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Tiêu điểm -  3 giờ

Vấn đề cốt lõi không nằm ở thiếu vốn mà thủ tục chồng chéo và điểm nghẽn thể chế đang khiến vốn đầu tư công chậm phát huy hiệu quả.

Tăng trưởng hai con số: Lấp khoảng trống liên kết trong hệ sinh thái nền kinh tế

Tăng trưởng hai con số: Lấp khoảng trống liên kết trong hệ sinh thái nền kinh tế

Tiêu điểm -  11 giờ

Tăng trưởng hai con số sẽ được thúc đẩy mạnh nếu khả năng liên kết giữa các chủ thể trong nền kinh tế chặt chẽ hơn.

Hơn 3 triệu tỷ đồng tồn đọng: Thêm nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Hơn 3 triệu tỷ đồng tồn đọng: Thêm nguồn lực cho tăng trưởng hai con số

Tiêu điểm -  13 giờ

Việc xử lý các dự án đất đai tồn đọng và các dự án khác sẽ giải phóng nguồn lực cho phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh

Đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lên 1 tỷ đồng với hộ kinh doanh

Tiêu điểm -  13 giờ

Dự thảo luật mới nhất đề xuất giao Chính phủ quy định mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của cá nhân và hộ kinh doanh.

Thanh tra Chính phủ vạch rõ sai phạm tại 23 dự án đô thị, nhà ở

Thanh tra Chính phủ vạch rõ sai phạm tại 23 dự án đô thị, nhà ở

Tiêu điểm -  14 giờ

Nhiều vi phạm đã được phát lộ qua thanh tra trực tiếp 23 dự án đô thị, nhà ở lớn tại Hà Nội, trong quản lý, sử dụng đất đai, tài chính, tiến độ.

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Nền kinh tế đang ‘kẹt tiền’ theo cách khác

Tiêu điểm -  3 giờ

Vấn đề cốt lõi không nằm ở thiếu vốn mà thủ tục chồng chéo và điểm nghẽn thể chế đang khiến vốn đầu tư công chậm phát huy hiệu quả.

Có gì trong ‘ván bài triệu tỷ’ của VPBank?

Có gì trong ‘ván bài triệu tỷ’ của VPBank?

Tài chính -  3 giờ

Đằng sau mục tiêu lợi nhuận kỷ lục, VPBank đang cho thấy chiến lược toàn diện: từ việc tái sinh FE Credit, tăng trưởng tín dụng vượt trội, vươn mình sang mảng tài sản số... để trở thành định chế tài chính hàng đầu Việt Nam.

Vingroup đặt mục tiêu bứt phá với lợi nhuận 35.000 tỷ đồng

Vingroup đặt mục tiêu bứt phá với lợi nhuận 35.000 tỷ đồng

Doanh nghiệp -  4 giờ

Vingroup đặt mục tiêu doanh thu thuần khoảng 485.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 35.000 tỷ đồng, với các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi được thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ, củng cố vị thế tại thị trường Việt Nam và trên toàn cầu.

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Chung cư nhà ở xã hội LA Home cất nóc sớm 3 tháng

Bất động sản -  6 giờ

Lễ cất nóc chung cư nhà ở xã hội diễn ra ngày 22/04/2026 tại khu đô thị LA Home đánh dấu một cột mốc đáng chú ý trong tiến trình phát triển tổ hợp đô thị - công nghiệp sinh thái 500ha tại cửa ngõ phía Tây TP.HCM.

300.000 cổ đông chờ đợi câu chuyện gì tại Hoà Phát?

300.000 cổ đông chờ đợi câu chuyện gì tại Hoà Phát?

Doanh nghiệp -  7 giờ

Các buổi họp ĐHĐCĐ thường niên của Tập đoàn Hòa Phát từ lâu luôn là tâm điểm chú ý của giới đầu tư mỗi mùa đại hội với hàng trăm nghìn cổ đông.

Transimex 'găm tiền' cho đại cuộc

Transimex 'găm tiền' cho đại cuộc

Doanh nghiệp -  8 giờ

Gây ấn tượng tại đại hội đồng cổ đông Transimex mới đây không chỉ là khoản lãi đột biến từ việc bán tàu, mà còn là kế hoạch đầu tư các dự án hạ tầng dọc theo những trục kinh tế xương sống của đất nước.

Tòa tháp The Sea: BIM Land kiến tạo chuẩn sống mới bên vịnh du thuyền

Tòa tháp The Sea: BIM Land kiến tạo chuẩn sống mới bên vịnh du thuyền

Bất động sản -  8 giờ

Sở hữu vị trí trực diện vịnh di sản, The Sea kiến tạo một chuẩn sống mới tại Hạ Long mang tên “The Six Prestige” - nơi phong cách sống quốc tế, đặc quyền riêng tư hội tụ trong một chuẩn mực mới dành riêng cho số ít chủ nhân tinh hoa.

Đọc nhiều