Đại hội XIV: Những điểm mới trong tư duy phát triển

Chiều 14/1, ngay sau lễ khai trương Trung tâm Báo chí Đại hội XIV tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Họp báo quốc tế về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã được tổ chức với sự tham dự của đông đảo cơ quan báo chí trong và ngoài nước.

Chủ trì họp báo, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đánh giá cao vai trò của báo chí trong việc truyền tải thông tin chính xác, kịp thời về Đại hội, coi đây là một cấu phần quan trọng tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin công chúng.

Cách tiếp cận mới đối với hệ thống văn kiện

Theo Thường trực Ban Bí thư, Đại hội XIV của Đảng sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 19–25/1/2026, với phương châm “dân chủ, kỷ cương, đột phá, phát triển”. Đại hội có sự tham dự của 1.586 đại biểu, đại diện cho hơn 5,6 triệu đảng viên trên cả nước.

Chủ đề của đại hội là “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 tự cường, tự tin tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước đi lên Chủ nghĩa xã hội”.

Về nội dung, đại hội sẽ thảo luận và thông qua hệ thống văn kiện then chốt: báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII; Báo cáo tổng kết 40 năm đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng và đề xuất định hướng bổ sung, sửa đổi điều lệ Đảng; Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII.

Một điểm đáng chú ý trong công tác chuẩn bị đại hội lần này là cách tiếp cận mới đối với hệ thống văn kiện. Dưới sự chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổng Bí thư Tô Lâm, ba báo cáo lớn – Chính trị, kinh tế – xã hội và xây dựng Đảng – đã được tích hợp thành một báo cáo chính trị thống nhất, đồng bộ.

Nhân sự và truyền thông: nhấn mạnh minh bạch, đồng thuận

Công tác chuẩn bị nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV được triển khai theo đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, bảo đảm hài hòa giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, giữa kế thừa và đổi mới. Theo Thường trực Ban Bí thư, đây là quá trình được thiết kế “khoa học, chặt chẽ, dân chủ và minh bạch”, nhằm lựa chọn đội ngũ đủ năng lực dẫn dắt đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Song song với đó, công tác thông tin, tuyên truyền về Đại hội đã được triển khai sớm, có kế hoạch cụ thể với tinh thần công khai, minh bạch, dân chủ, phản ánh đúng quyết tâm của Đảng và nguyện vọng của người dân, củng cố niềm tin đối với đại hội. Trung tâm Báo chí Đại hội XIV được giao nhiệm vụ bảo đảm tối đa điều kiện tác nghiệp cho báo chí quốc tế và trong nước, qua đó tạo sức lan tỏa rộng rãi về sự kiện chính trị quan trọng này.

Những điểm mới trong đại hội sắp tới

Tại họp báo, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng cho rằng, Đại hội XIV mang ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước ngoặt trong tiến trình phát triển của Việt Nam sau 40 năm đổi mới, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường.

Theo ông Thắng, điểm mới đầu tiên của Đại hội lần này là yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, với trọng tâm là đột phá hoàn thiện về thể chế để phát triển đất nước nhanh và  bền vững. Cách tiếp cận không chỉ giới hạn trong lĩnh vực kinh tế, mà mở rộng sang văn hóa, xã hội, con người, quốc phòng – an ninh, đối ngoại và xây dựng Đảng.

Điểm mới thứ hai là cách nhìn toàn diện hơn về phát triển nhanh và bền vững. Nếu trước đây phát triển kinh tế – xã hội được đặt ở vị trí trung tâm, thì lần này Văn kiện đã xác lập rõ ba trụ cột: kinh tế – xã hội – môi trường, đồng thời nhấn mạnh vai trò của bản sắc văn hóa và ổn định chính trị. Theo đó, ổn định vĩ mô, ổn định xã hội và ổn định môi trường được yêu cầu thể hiện thật nổi bật trong văn kiện.

Trên nền tảng đó, văn kiện xác lập mô hình tăng trưởng mới, thích ứng với các chuyển đổi lớn của thế giới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi nguồn nhân lực. Đây được xem là chìa khóa để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nền kinh tế. Minh chứng được nêu là tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, vượt mục tiêu đề ra.

Điểm mới thứ ba là lần đầu tiên xác định quốc phòng – an ninh cùng với đối ngoại và hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên. Cách tiếp cận này phản ánh nhận thức rằng đối ngoại không chỉ là lĩnh vực riêng của ngành ngoại giao, mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, nhằm kết hợp hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế.

Đồng thời, nhiều nội dung mới khác liên quan đến khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo với những đột phá; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, lấy chất lượng và hiệu quả đầu ra để thích ứng với những thay đổi mới.

Khác với các nhiệm kỳ trước, nhiều nội dung trong dự thảo văn kiện lần này đã được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động ngay trước thềm đại hội. Việc tích hợp các báo cáo thành một báo cáo chính trị thống nhất đi liền với chương trình hành động rất cụ thể: “rõ người, rõ việc, rõ nguồn lực, rõ thời gian”.