Đề xuất giảm thuế thu nhập cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Báo cáo tình hình tài khóa - ngân sách Việt Nam tháng 9/2018 do Uỷ ban giám sát tài chính quốc gia (UBGS) công bố mới đây cho thấy bội chi ngân sách nhà nước 9 tháng đầu năm 2018 ở mức thấp nhất trong ba năm gần đây do tiến độ thu đạt khá so với chi, đặc biệt là nguồn thu từ dầu thô tăng mạnh và các hoạt động xuất nhập khẩu khởi sắc. 

Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng việc cân đối ngân sách Nhà nước cần lưu ý một số vấn đề. Thứ nhất, cấu trúc thu ngân sách nhà nước còn chưa bền vững; đặc biệt, còn phụ thuộc ở những mức độ nhất định vào khoản thu không bền vững như từ dầu thô.

Tăng thu nội địa chủ yếu đến từ các khoản thu có tính bền vững không cao như thu từ nhà, đất trong khi các khoản thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh đạt thấp so dự toán. Thu ngân sách Nhà nước ở nhiều địa phương còn phụ thuộc vào việc bán tài sản công, đặc biệt là bán quyền sử dụng đất.

Tính đến hết tháng 9/2018, các khoản thu về nhà đất đạt 104,4% dự toán; thu từ khu vực doanh nghiệp Nhà nước đạt 65,3% dự toán, thu từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 58,8% dự toán; thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 68,7% dự toán. 

Thứ hai, giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản đạt mức dự toán thấp (50,2% dự toán). Do đó, Uỷ ban giám sát tài chính quốc gia đề xuất, cần đẩy mạnh thực hiện các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thông qua nghiên cứu cắt giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp vừa và nhỏ kết hợp mở rộng cơ sở thuế để từ đó tăng cường nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh, giảm dần sự phụ thuộc vào các khoản thu kém bền vững. 

Cơ quan này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh công tác cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng như việc thực hiện quyết liệt các quy định, chính sách của Nhà nước trong việc cân đối ngân sách.

Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng có đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, tạo việc làm... Mặc dù đang có số lượng doanh nghiệp chiếm ưu thế so với các khu vực khác song hiệu quả hoạt động của khu vực này còn chưa được cải thiện đáng kể, chất lượng hoạt động cũng còn hạn chế.

Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân vẫn chủ yếu là kinh tế hộ gia đình, cá thể với số lượng 5,1 triệu hộ, chiếm 31,33% GDP. Mặc dù Chính phủ đã ban hành Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nhằm khuyến khích chuyển đổi thành doanh nghiệp nhưng nhiều hộ vẫn “không chịu lớn”. 

Tại buổi họp báo sáng 13/10 công bố Bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển doanh nghiệp cả nước và các địa phương năm 2017, Phó thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ khẳng định tầm quan trọng của việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong việc phát triển khu vực kinh tế tư nhân. 

Phó thủ tướng cho biết Chính phủ đang yêu cầu Bộ Tài chính sửa đổi Luật về thuế thu nhập doanh nghiệp để khắc phục tình trạng “vốn mỏng” khi lập doanh nghiệp, không có vốn mà chỉ chủ yếu đi vay ngân hàng… hoạt động một thời gian không đủ tiền trả lãi vay dẫn tới phá sản. 

"Nếu chuyển đổi 5,1 triệu hộ kinh doanh cá thể lên doanh nghiệp thì mục tiêu đạt 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020 không khó. Vì thế, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành liên quan thực hiện việc này”, Phó thủ tướng cho biết.

Đặc biệt, khi các hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp cũng có thể được hưởng mức thuế ưu đãi hơn.

Theo Phó thủ tướng Vương Đình Huệ, Bộ Tài chính đang xây dựng quy định về hoá đơn điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt làm cơ sở để tính thuế, xoá bỏ tình trạng nộp thuế theo phương thức khoán như hiện nay để khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Chính phủ cũng chỉ đạo Bộ Tài chính xây dựng chế độ kế toán đơn giản để tạo thuận lợi cho các hộ kinh doanh cá thể chuyển đổi lên doanh nghiệp. Đồng thời, đề xuất việc các đại lý thuế được phép hành nghề kế toán cho các doanh nghiệp siêu nhỏ.