Doanh nghiệp FDI đồng hành cùng Việt Nam tăng trưởng xanh

Cuối năm 2021, Tập đoàn Lego đã quyết định lựa chọn Việt Nam để khởi công nhà máy lớn thứ 2 tại châu Á và là nhà máy không phát thải đầu tiên của Lego trên toàn thế giới. Bên cạnh lực lượng lao động, nỗ lực xúc tiến đầu tư, kế hoạch phát triển năng lượng tái tạo của Chính phủ được lãnh đạo Lego lý giải cho quyết định này.

Trao đổi với Thủ tướng Chính phủ, ông Preben Elnef, Phó chủ tich kiêm Tổng giám đốc Lego Manufacturing Việt Nam, cho biết, Tập đoàn Lego đang thực hiện quá trình chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo, sạch hơn và ít gây hại cho môi trường. Nhà máy Lego tại Việt Nam chính là điểm khởi đầu cho quá trình theo đuổi phát triển bền vững của tập đoàn đồ chơi tỷ USD này.

Năng lượng sạch cũng là mối quan tâm của VFT Industry UG, tập đoàn đến từ Đức, đang có kế hoạch triển khai dự án trị giá 1,5 tỷ USD sản xuất thép không gỉ xanh tại Việt Nam. Đây sẽ là nhà máy sản xuất thép không gỉ trung hỏa carbon đầu tiên trên thế giới, dự kiến tạo ra sản lượng 600 nghìn tấn thép không gỉ xanh mỗi năm, phục vụ cho thị trường nội địa cũng như xuất sang châu Âu.

Bà Antonia Zahn-Weber, Giám đốc điều hành VFT Industry UG, cho biết, sản xuất thép là ngành công nghiệp tạo ra rất nhiều khí thải carbon. Tuy nhiên, với công nghệ tiên tiến, VFT Industry UG có thể tạo ra sản phẩm thép không gỉ chất lượng cao với lượng phát thải thấp. Tập đoàn đến từ Đức kỳ vọng sẽ tạo ra một “ngọn hải đăng” soi sáng cho tương lai bền vững của ngành công nghiệp thường được coi là gây hại cho môi trường này.

Nhà máy sẽ hoạt động dựa trên nguồn điện được sản xuất theo công nghệ Đức, gần đạt mức trung hòa carbon và tạo ra khoảng 800 nghìn tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn vàng mỗi năm.

Trong khi đó, tập đoàn năng lượng AES, với 12 năm đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam, cũng bày tỏ sự sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng.

Ông Joseph Frank Uddo III, Chủ tịch Tập đoàn AES, đề cập đến giải pháp hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), được coi là là “hệ số nhân” giúp thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo. Hiện tại, liên doanh giữa AES và Siemens là công ty Fluence đang sản xuất dòng pin khối lưu trữ tại Việt Nam, hứa hẹn sẽ là động lực quan trọng hướng đến trung hòa carbon không chỉ cho Việt Nam mà là cả toàn thế giới.

Không chỉ doanh nghiệp châu Âu mà cả doanh nghiệp đến từ châu Á cũng rất quan tâm đến tiến trình tăng trưởng xanh, điển hình như Tập đoàn Sojitz, doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư đa lĩnh vực tại Việt Nam, bao gồm lâm nghiệp, sản xuất phân bón, phát điện, khu công nghiệp và bán lẻ.

Đặt văn phòng đầu tiên tại Việt Nam kể từ năm 1986, tính đến nay đã có gần 40 năm thiết lập quan hệ đối tác với Việt Nam, ông Masayoshi Fujimoto, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Tập đoàn Sojitz, cho biết, Sojitz cam kết đồng hành với tiến trình hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thông qua dự án Nhà máy điện chu trình hỗn hợp nhiên liệu Sơn Mỹ 1-LNG và dự án kinh doanh phân phối khí LNG, từ đó giúp giảm sự phụ thuộc vào than đá của nền kinh tế.

Mặt khác, Sojitz còn tham gia sản xuất điện mặt trời áp mái, hỗ trợ Việt Nam xây dựng những khu công nghiệp thông minh, những nhà máy ít phát thải và thân thiện với môi trường.

Biến thách thức thành cơ hội

Cam kết của Việt Nam tại COP26 được đánh giá là đầy tham vọng, đặc biệt đối với một nền kinh tế đang phát triển, có nhu cầu năng lượng được dự báo là sẽ tăng cao và chưa ổn định. Trong bối cảnh đó, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp FDI với tiềm lực lớn, sở hữu nhiều công nghệ tiên tiến, sẽ là trợ lực đáng quý cho Việt Nam.

Thừa nhận những thách thức Việt Nam sẽ gặp phải trên con đường chuyển dịch năng lượng, hướng tới trung hòa carbon vào năm 2050, ông Hans Kerstens, Trưởng quản lý các khu công nghiệp Deep C, đưa ra một số khuyến nghị.

Đầu tiên, huy động nhiều nguồn lực, đặc biệt là khu vực tư nhân vào lĩnh vực trung hòa carbon. Điều này đỏi hỏi phải có khung pháp lý đầy đủ, minh bạch, có các chủ trương, chính sách tạo điều kiện cho các khu công nghiệp triển khai thuận lợi sáng kiến sử dụng năng lượng tái tạo thay cho năng lượng truyền thống.

Ông Kerstens nêu lên thực trạng, hiện nay nhiều địa phương vẫn chưa cho phép khu công nghiệp thành lập công ty phân phối năng lượng riêng. Đây là vướng mắc lớn cần sớm được tháo gỡ.

Về phía Deep C, bên cạnh việc triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời áp mái, Deep C cũng tích cực trao đổi với nhiều bên liên quan để triển khai những dự án năng lượng như điện gió ngoài khơi, lưu trữ điện, năng lượng sinh khối, khí LNG, sản xuất điện mặt trời trên các bãi chôn lấp kín…

Deep C kỳ vọng sẽ nhận được hỗ trợ từ phía Trung ương và địa phương cho những nỗ lực tìm kiếm giải pháp mới này, bắt đầu từ việc phê duyệt khảo sát, nghiên cứu, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án năng lượng mặt trời tại bãi chôn lấp Đình Vũ hiện tại để bổ sung điện cho hoạt động sản xuất và vận hành trong các khu công nghiệp.

Thứ hai, hài hòa các mục tiêu chuyển dịch năng lượng với các mục tiêu phát triển bền vững khác. Ông Kerstens nhấn mạnh mô hình phát triển khu công nghiệp sinh thái cần được quan tâm nhiều hơn, hỗ trợ đầy đủ hơn và tháo gỡ những vướng mắc đang phát sinh.

Trao đổi với Chính phủ, lãnh đạo Deep C cho biết, phát triển bền vững không chỉ là câu chuyện về bảo vệ môi trường, trung hòa carbon mà còn phải đảm bảo sự thịnh vượng cho con người và hành tinh. Trên tinh thần đó, Deep C sẽ quyết tâm triển khai các mục tiêu phát triển bền vững, kêu gọi sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp đặt nhà máy tại khu công nghiệp Deep C.

“Chỉ có đi cùng nhau, chúng ta mới có cơ hội đạt được mục tiêu phát triển bền vững”, ông Kerstens khẳng định.