Lãng phí đất đai: Những căn bệnh trầm kha!

Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển cao, hướng tới mục tiêu phồn vinh.

Đây là giai đoạn phát triển khác về chất và việc đạt được các mục tiêu như tăng trưởng kinh tế đạt hai con số từ năm 2026 trở đi, sẽ khó hơn so với việc đạt được các mục tiêu của giai đoạn trước.

Bởi lẽ, bên cạnh các nguyên nhân đến từ khách quan, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, hạn chế tồn tại trước đó, chưa được xử lý dứt điểm như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ trong bài viết về chống lãng phí. Trước yêu cầu tăng cường nguồn lực, khơi dậy sức dân đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác phòng, chống lãng phí đang đứng trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới rất khẩn trương, cấp bách.

Cụ thể, theo Tổng Bí thư Tô Lâm, trong mọi giai đoạn cách mạng, Đảng, Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm công tác phòng, chống lãng phí, đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận về vấn đề này và lãnh đạo cả hệ thống chính trị, toàn dân tổ chức thực hiện đạt nhiều kết quả. Bên cạnh kết quả, lãng phí còn diễn ra khá phổ biến, dưới nhiều dạng thức khác nhau, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy cho phát triển.

Trong đó, một số dạng thức của lãng phí đang nổi lên hiện nay là lãng phí đất đai; lãng phí tài sản công do quản lý, sử dụng chưa hiệu quả, trong đó giải ngân vốn đầu tư công; sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, các dự án sử dụng nhiều tài nguyên đất…

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, phân loại, xử lý đối với 2.991 dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí; bước đầu đã phân loại thành 7 nhóm dự án có khó khăn, vướng mắc, kèm phương án xử lý để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; tập trung chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với 11 dự án Thường trực Ban Chỉ đạo giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo xử lý, trong đó có phương án, lộ trình giải quyết đối với 6 dự án.

Một trong những quyết sách quan trọng nhằm tháo gỡ tình trạng tồn đọng, vướng mắc kéo dài của hàng nghìn dự án trên cả nước, góp phần chống lãng phí và giải phóng nguồn lực nội sinh là Nghị quyết 170/2024 do Quốc hội ban hành tháng 11/2024 với cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại TP.HCM, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa.

Tới nay, bên cạnh kết quả rà soát của gần 1.600 dự án trong tổng số gần 3.000 dự án của 17 địa phương và sáu bộ, ngành, vẫn còn khoảng 1.400 dự án của 15 địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Lâm Đồng… và 8 bộ, ngành chờ rà soát, phân loại và đề xuất giải pháp xử lý.

Trong dòng chảy chống lãng phí trải khắp các ngành, lĩnh vực, địa phương, vẫn ghi nhận hàng nghìn dự án trì trệ kéo dài, hàng triệu mét vuông đất bỏ hoang hóa cho cỏ mọc, chưa được xử lý, tháo gỡ triệt để nhằm giải phóng nguồn lực đóng góp cho phát triển đất nước.

Trước thực tế này, Tạp chí TheLEADER khởi đăng loạt bài về “Lãng phí đất đai: Những căn bệnh trầm kha" nhằm thông tin tới độc giả thực trạng về các dự án bỏ hoang hóa đất, những trường hợp điển hình trong bức tranh lãng phí nguồn lực đất đai.

Từ khi tiến hành công cuộc đổi mới đến nay, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư các khóa đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, kết luận về phòng, chống lãng phí gồm: Nghị quyết số 04-NQ/TW năm 2006 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; Kết luận 21-KL/TW do Ban Chấp hành Trung ương (khoá XI) ban hành năm 2012 về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương (khóa X); Chỉ thị 21-CT/TW ngày 21/12/2012 của Ban Bí thư về việc đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; Chỉ thị 27-CT/TW ngày 25/12/2023 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.