Mặc dù năng lực của ứng viên người Việt ngày càng được nâng cao, các vị trí khó trong ngành dệt may vẫn chủ yếu thuộc về ứng viên nước ngoài.
Dệt may bùng nổ tuyển dụng
Navigos, tập đoàn cung cấp dịch vụ tuyển dụng nhân sự, cho biết trong 6 tháng đầu năm 2021, các doanh nghiệp dệt may tăng mạnh nhu cầu tuyển dụng.
Cụ thể, do tình hình bất ổn ở một số quốc gia láng giềng, các đơn hàng dệt may đổ về thị trường Việt Nam nhiều hơn, dẫn đến nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp ngành này tăng mạnh.
Tháng 6 và tháng 7 hàng năm là mùa cao điểm của việc sản xuất các đơn hàng dành cho mùa thu đông. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này vẫn chưa quay trở lại mức tăng như năm 2019.
Trong báo cáo nhân sự ngành dệt may mới nhất, Navigos đánh giá năng lực sản xuất của các nhà máy tại Việt Nam ngày càng được cải thiện, dẫn đến việc nhu cầu tuyển dụng ứng viên có trình độ tăng.
Theo quan sát, hiện nay, các nhà máy sản xuất tại Việt Nam, bao gồm cả các doanh nghiệp FDI và các doanh nghiệp Việt Nam, do có sự đầu tư lớn, đã có nhiều thay đổi và có thể đáp ứng các yêu cầu của khách hàng, từ dây chuyền sản xuất, cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng đến các tiêu chuẩn về nhân sự như độ tuổi lao động, chế độ lao động, mức lương, thưởng.
Chính vì vậy, khối khách hàng ngành dệt may chuyển sang làm việc trực tiếp với các nhà máy sản xuất tại Việt Nam, và có nhu cầu tuyển dụng tăng ca.
Các vị trí được tìm kiếm nhiều là vị trí tìm nguồn cung ứng vật tư, tìm chuỗi cung ứng sản phẩm (bao gồm cả lập kế hoạch, chăm sóc và hỗ trợ khách hàng), quản lý chất lượng, phát triển mẫu mã và kỹ thuật sản phẩm. Cùng với đó là các vị trí về kỹ thuật như kỹ sư, cải tiến sản xuất.
Tuy nhiên, các vị trí khó trong lĩnh vực dệt may vẫn phải tuyển các ứng viên nước ngoài, như các vị trí trưởng bộ phận về kỹ thuật, chuỗi cung ứng.
Đây là các vị trí yêu cầu phải giỏi các kỹ năng đàm phán và một số các kỹ năng mềm quan trọng khác như kỹ năng lãnh đạo, quản lý thời gian – những kỹ năng vẫn là điểm hạn chế của ứng viên người Việt. Các ứng viên có thể đáp ứng các yêu cầu của doanh nghiệp thường đến từ Trung Quốc, Anh, Hồng Kông, Thái Lan và Ấn Độ.
Chất lượng ứng viên gia tăng
Navigos đánh giá so với 5 năm trước, năng lực của các ứng viên Việt Nam trong ngành dệt may đã được cải thiện, đặc biệt là các kỹ năng liên quan đến kỹ thuật, ngoại ngữ, nhờ công tác đào tạo. Trong vòng 10 năm trở lại đây, nhiều trường đại học, cao đẳng đào tạo chính quy về lĩnh vực dệt may đã xuất hiện.
Bên cạnh đó, nhờ vào sự hợp tác giữa các doanh nghiệp dệt may với các trường đại học trong việc thiết kế và ứng dụng các chương trình đào tạo liên quan đến kỹ thuật, các ứng viên mới ra trường đã có thể áp dụng từ 50 – 60% kiến thức đã học áp dụng vào các công việc thực tế. Những kỹ năng còn thiếu có thể được bồi đắp thông qua quá trình thực tập tại các doanh nghiệp.
Theo quan sát của Navigos, một trong những thế mạnh của các ứng viên người Việt trong mảng dệt may là chăm chỉ, có kỹ thuật chuyên sâu. Ứng viên người Việt ham học hỏi, khéo léo, do vậy họ học rất nhanh về kỹ thuật.
Vì là người Việt nên khi giao tiếp với đồng nghiệp người Việt, ứng viên có thể hiểu về văn hóa làm việc của người Việt cũng như luật pháp Việt Nam, giúp đảm bảo việc vận hành doanh nghiệp được thông suốt.
Tuy nhiên, các ứng viên người Việt vẫn còn hạn chế về kỹ năng ngoại ngữ nếu so sánh với các ứng viên đến từ Ấn Độ và Philippines.
Bên cạnh đó, độ lăn xả với công việc, đam mê làm việc của ứng viên người Việt được nhận xét là chưa cao. Các ứng viên người Việt vẫn còn bị các yếu tố bên ngoài chi phối như các yếu tố về văn hóa, các yếu tố gia đình.
Khuyến nghị
Navigos khuyến nghị nhà tuyển dụng có thể thực hiện các chương trình truyền thông về nghề nghiệp trong lĩnh vực dệt may nhằm giúp định hướng cho sinh viên ở các trường đại học, cao đẳng, để họ có thể nhìn rõ hướng phát triển, tiềm năng của ngành nghề này cũng như cơ hội phát triển cho người lao động.
Bên cạnh đó, kết hợp với trường đại học, cao đẳng miễn giảm học phí, hỗ trợ kinh phí đào tạo cho sinh viên khối kỹ thuật, xây dựng các quỹ học bổng để thu hút sinh viên.
Đối với các chế độ dành cho người lao động, nhà tuyển dụng có thể điều chỉnh mức lương cao hơn so với hiện tại, qua đó doanh nghiệp có thể sẽ tuyển người dễ dàng hơn; cải thiện môi trường làm việc, không gian làm việc, thời gian làm việc giúp nhân viên cân bằng được công việc – cuộc sống.
Cùng với đó, nhà tuyển dụng nên giảm bớt các tiêu chí về bằng cấp không cần thiết trong lĩnh vực này, xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp cũng như các chương trình đào tạo và đào tạo lại cho người lao động.
Về phía ứng viên, các ứng viên luôn cần phải học hỏi, cải thiện các năng lực và kỹ năng, cải thiện các kỹ năng mềm; có tầm nhìn toàn cảnh của thị trường để có thể nhận biết và đón nhận các cơ hội để phát triển bản thân và nghề nghiệp; chăm chỉ, đầu tư thời gian và tâm huyết cho công việc.
