Ngành xây dựng chững lại vì giá thép

Trong quý 1/2021, nguồn cung của các tập đoàn khai thác quặng lớn chỉ tăng rất nhẹ, kết hợp với ảnh hưởng từ cuộc chiến tranh thương mại Trung - Úc đã dẫn đến việc giá quặng liên tục bùng nổ.

Bên cạnh đó, sự phục hồi sau đại dịch của nền kinh tế toàn cầu đã khiến toàn bộ các nguyên liệu đều tăng giá một mức đáng kinh ngạc. Dự kiến chỉ số giá hàng hóa có thể vượt đỉnh lịch sử 501 điểm trong nửa sau của năm 2021.

Ngoài ra, các yếu tố về thiếu hụt nguồn cung container và việc Trung Quốc thúc đẩy đầu tư công đã cùng nhau tạo ra mức tăng vượt ngoài dự báo của mọi loại hàng hóa.

Báo cáo của Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam nhận định, mặt bằng giá quặng sắt trong 6 tháng cuối năm 2021 sẽ duy trì ở mức trên 160 USD/tấn, cao hơn 70% mức giá quặng trung bình trong cùng kỳ năm trước.

Với ngành thép và tôn mạ trong nước, trong tháng 4, nhu cầu lớn từ cả thị trường xuất khẩu lẫn trong nước giúp sản lượng của ngành thép tăng trưởng nhanh hơn kỳ vọng, đạt xấp xỉ 10,5 triệu tấn, tương ứng mức tăng trưởng 38,3% so với cùng kỳ. Sản lượng xuất khẩu đạt hơn 3,8 triệu tấn với giá trị trị tăng 88% lên mức 2,67 tỷ USD.

Trong đó, mảng HRC tăng mạnh nhất với công suất được bổ sung thêm 3,5 triệu từ lò cao 3 và 4 của dự án Dung Quất Hòa Phát.

Báo cáo của Mirae Asset Việt Nam kỳ vọng tổng sản lượng thép năm 2021 đạt 30,6 triệu tấn, tương đương mức tăng trưởng 18% so với thực hiện năm 2020.

Trong đó, tổng sản lượng HRC & CRC Việt Nam năm 2021 đạt 11,5 triệu tấn, tăng trưởng 30% so với cùng kỳ. Sản lượng dự phóng mảng thép xây dựng, ống thép và tôn mạ năm 2021 lần lượt đạt 11,23 triệu tấn, 2,73 triệu tấn và 5,14 triệu tấn.

Tuy nhiên, những biến động tăng giá mạnh trong những tháng vừa qua có thể mang lại tín hiệu tích cực trong ngắn hạn nhưng lại có rủi ro dài hạn với các DN thép.

Cụ thể, bộ phận phân tích của Mirae Asset Việt Nam cho rằng biến động tiêu cực về giá quặng sắt mà đặc biệt là giá HRC ngay trong quý 3/2021 sẽ ảnh hưởng đầu tiên và trực tiếp đến các công ty thép và sau đó là các công ty tôn mạ.

Trong đó, đáng kể nhất là sự chững lại của thị trường xây dựng nội địa do sự leo thang của giá thép khi mà nguyên vật liệu này chiếm khoảng 6,2% giá trị xây dựng. Siêu chu kỳ tăng giá vật liệu xây dựng, vốn dẫn dắt bởi thép có thể khiến ngành xây dựng năm 2021 tăng trưởng rất nhẹ hoặc trong trường hợp xấu nhất là suy giảm.

Theo đánh giá của Tổng cục thống kê, trong trường hợp đầu vào của cả nền kinh tế đã bị tăng giá do ảnh hưởng trực tiếp của giá thép tăng, sẽ khiến chi phí trung gian của nền kinh tế tăng lên, qua đó ảnh hưởng đến giá sản xuất của nền kinh tế ở chu kỳ sản xuất sau, ảnh hưởng này khiến PPI của toàn nền kinh tế tăng khoảng 1,2% và giá thành xây nhà tăng trên 10%. Ngoài ra, giá các vật liệu xây dựng khác như đá xây dựng, cát cũng đã tăng 50% trong năm 2021 (ước tính 1.5 triệu đồng/khối).

Hiện tại, giá thép xây dựng tăng cao trên 17,2 triệu/tấn. Điều này sẽ tốt trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ có những ảnh hưởng nhất định nhu cầu trực tiếp của ngành thép.

Thực tế là rất nhiều doanh nghiệp đã quyết định tạm hoãn thi công để chờ quyết định bù trừ giá vật tư, vốn có thể khiến tiến độ chậm hơn từ 6-18 tháng.