'Quyền lực mềm' trong quản trị giáo dục của doanh nhân Vũ Thị Hường

Trong ngành giáo dục, "quyền lực mềm" thường bị hiểu nhầm là sự nhẹ nhàng, đơn điệu. Tuy nhiên, với bà Vũ Thị Hường, CEO Maple Bear Việt Nam, đó là khả năng tạo ra sự an toàn để đội ngũ và học sinh có thể chia sẻ, phát triển.

Nhân dịp 8/3, TheLEADER đã có cuộc chia sẻ với bà về cách vận hành một hệ thống giáo dục quốc tế dựa trên những nguyên tắc nhân văn, nơi sự thấu hiểu được đặt ngang hàng với chất lượng học thuật và kỷ luật trong quản trị.

Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, nhiều người thường nói về "quyền lực mềm" của phụ nữ. Trong vai trò CEO điều hành một hệ thống giáo dục quốc tế, bà đã ứng dụng sự tinh tế, thấu hiểu của một người phụ nữ như thế nào để xây dựng một môi trường giáo dục "lấy trẻ làm trung tâm, an toàn và yêu thương"?

Bà Vũ Thị Hường: “Quyền lực mềm” với tôi không phải là mềm yếu, mà là khả năng khiến mọi người cảm thấy đủ an toàn để chia sẻ.

Ở Maple Bear, “lấy trẻ làm trung tâm” bắt đầu từ những điều rất nhỏ như việc người lớn hạ thấp người xuống để nhìn ngang tầm mắt trẻ, lắng nghe câu hỏi của trẻ đến cùng và tôn trọng cảm xúc của trẻ như một sự thật.

Tôi thường nhắc đội ngũ của mình rằng rằng, trẻ không cần một lớp học hoàn hảo, trẻ cần một nơi được thấu hiểu và được dẫn dắt.

Sự tinh tế và thấu hiểu của phụ nữ giúp tôi chú ý nhiều hơn đến bầu không khí trong trường học. Một môi trường an toàn và yêu thương được tạo ra bởi cách người lớn nói với nhau, cách giáo viên phản hồi khi trẻ sai, cách nhà trường đồng hành khi phụ huynh lo lắng.

Mềm ở cách mình chạm vào trái tim, nhưng rất “cứng” ở nguyên tắc. Mọi quyết định đều phải trả lời được câu hỏi “điều này có tốt cho sự phát triển toàn diện của trẻ hay không”.

Hệ thống Maple Bear đề cao 5 giá trị cốt lõi, trong đó có "đồng cảm" và "tự lực". Những giá trị này phản chiếu như thế nào trong phong cách lãnh đạo cá nhân của bà?

Bà Vũ Thị Hường: “Đồng cảm” và “tự lực” phản chiếu rõ nhất trong cách tôi lãnh đạo đội ngũ của mình mỗi ngày. Đồng cảm là khả năng hiểu hoàn cảnh của người khác trước khi bản thân mình đưa ra kết luận. Trong giáo dục, nếu chỉ nhìn vào kết quả mà bỏ qua nguyên nhân, ta sẽ dễ vô tình làm tổn thương người khác.

Vì vậy tôi cố gắng lắng nghe nhiều hơn, hỏi đúng câu hỏi, và tạo không gian để giáo viên, nhân sự, đối tác được chia sẻ. Đồng cảm không làm tiêu chuẩn thấp đi, nó làm con đường đi đến tiêu chuẩn nhân văn hơn.

Tự lực, với tôi, là trao quyền đi kèm trách nhiệm. Tôi không muốn một đội ngũ chỉ làm theo, mà là đội ngũ chủ động. Tự lực nghĩa là mỗi người hiểu mục tiêu, có công cụ, có quyền quyết định trong phạm vi rõ ràng, và dám chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình. Lãnh đạo không phải đứng trước để kéo cả đoàn, mà là đứng bên cạnh để đồng hành cùng mọi người.

Trong một tổ chức mà phần lớn nhân sự là nữ, theo bà, điều gì quyết định sự gắn kết và hiệu suất làm việc bền vững?

Bà Vũ Thị Hường: Với một tổ chức phần lớn là nữ, sự gắn kết và hiệu suất bền vững đến từ ba điều: tôn trọng, công bằng và phát triển.

Tôn trọng là nhìn thấy con người phía sau vai trò. Nhiều chị em vừa đi làm, vừa làm mẹ, vừa gánh những trách nhiệm vô hình trong gia đình. Một tổ chức bền vững không chỉ nói về “cân bằng”, mà tạo ra cơ chế để cân bằng có thật: lịch làm việc hợp lý, sự linh hoạt khi cần.

Công bằng là minh bạch trong kỳ vọng và ghi nhận. Khi tiêu chuẩn rõ ràng, đóng góp được nhìn nhận đúng, người ta gắn bó bằng niềm tin chứ không phải bằng sự chịu đựng.

Và phát triển là lời hứa dài hạn: ở đây bạn không chỉ làm việc, bạn được phát triển. Khi một người thấy tương lai của mình trong tổ chức, hiệu suất không còn là cuộc chạy nước rút, mà trở thành một hành trình có động lực.

Là CEO, bà dành nhiều thời gian hơn cho chiến lược mở rộng hệ thống hay cho việc đảm bảo chất lượng học thuật? Làm sao để cân bằng giữa tăng trưởng và chuẩn mực?

Bà Vũ Thị Hường: Tôi dành thời gian cho cả hai, nhưng nếu phải chọn “kim chỉ nam” thì đó là chất lượng học thuật. Tăng trưởng trong giáo dục không thể là câu chuyện mở thêm điểm trường bằng mọi giá.

Với tôi, chất lượng là nền móng, tăng trưởng là hệ quả. Maple Bear có thể mở rộng nhanh, nhưng chúng tôi chỉ mở rộng theo cách mà chuẩn mực đi trước, thị trường đi sau.

Để cân bằng, tôi đầu tư vào hệ thống: khung đảm bảo chất lượng học thuật, đào tạo giáo viên liên tục, cơ chế kiểm định nội bộ, và đội ngũ học thuật đủ mạnh để giữ chuẩn tại từng cơ sở.

Nói đơn giản, tăng trưởng là việc của chiến lược, nhưng chuẩn mực là lời cam kết. Và trong giáo dục, lời cam kết không được phép mơ hồ.

Giáo dục là một ngành đặc thù đòi hỏi sự tận tâm và tính nhân văn cao. Bà làm thế nào để cân bằng giữa mục tiêu kinh doanh của một hệ thống nhượng quyền quốc tế với sứ mệnh "cho đi" và các hoạt động cộng đồng như Quỹ Terry Fox hay các chương trình thiện nguyện mà Maple Bear đang theo đuổi?

Bà Vũ Thị Hường: Tôi nhìn mục tiêu kinh doanh và sứ mệnh “cho đi” như một đường thẳng, không phải hai hướng đối nghịch. Mô hình nhượng quyền quốc tế giúp hệ thống vận hành bền vững, có nguồn lực để đầu tư cho chất lượng và cho cộng đồng.

“Cho đi” không chỉ là hoạt động bên lề. Với Maple Bear, đó là một phần của việc giáo dục nhân cách. Chúng tôi dạy trẻ biết ơn, biết sẻ chia và hiểu rằng mình có trách nhiệm với thế giới quanh mình.

Những hoạt động như Quỹ Terry Fox hay các chương trình thiện nguyện không chỉ gây quỹ. Điều quan trọng hơn là trẻ học được lòng trắc ẩn và sự kiên cường qua trải nghiệm thật. Tôi tin giáo dục tốt không chỉ tạo ra học sinh giỏi, mà tạo ra con người tử tế.

Điều khó nhất khi đưa một mô hình giáo dục chuẩn Canada vào bối cảnh Việt Nam là gì, thưa bà?

Bà Vũ Thị Hường: Khó nhất là truyền đạt được triết lý giáo dục chuẩn Canada thay vì chỉ dừng lại ở việc dịch chương trình học sang Tiếng Việt. Giáo dục chuẩn Canada đề cao học qua trải nghiệm, khuyến khích trẻ đặt câu hỏi, sai cũng được, miễn là học được.

Chúng tôi làm điều này bằng hai việc song song: đào tạo đội ngũ thật sâu để hiểu bản chất phương pháp giáo dục Canada, và truyền thông với phụ huynh thật rõ để đồng hành. Phụ huynh sẽ hiểu rằng con mình đang học “cách học”, đang xây nền tư duy và kỹ năng sống.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt ở phân khúc trường quốc tế, Maple Bear Việt Nam chọn chiến lược khác biệt nào để giữ vững bản sắc?

Bà Vũ Thị Hường: Maple Bear Việt Nam chọn khác biệt bằng sự nhất quán: nhất quán về chất lượng, về triết lý và về trải nghiệm của trẻ. Trong thị trường cạnh tranh, nhiều nơi khác biệt bằng cơ sở vật chất hoặc lời hứa to lớn. Chúng tôi khác biệt bằng những điều rất gần gũi với các em học sinh: chất lượng lớp học mỗi ngày, năng lực giáo viên, chuẩn mực học thuật, và văn hóa yêu thương nhưng kỷ luật.

Bản sắc của Maple Bear là tinh thần Canada với việc tôn trọng cá tính, khuyến khích tự lập, nuôi dưỡng đồng cảm. Nhưng để đứng vững ở Việt Nam, bản sắc đó phải đi cùng sự thấu hiểu văn hóa địa phương và sự đồng hành với gia đình.

Tôi hay nói vui mà thật: “Giữ bản sắc không phải giữ khẩu hiệu, mà giữ từng khoảnh khắc trong lớp học”. Khi một đứa trẻ được lắng nghe, được trải nghiệm, được sai, được sửa và được tin tưởng, đó là lúc thương hiệu trở thành giá trị, không còn là cái tên trên bảng hiệu.

Xin cảm ơn bà!