Rủi ro lớn nhất từ tỷ giá tăng

Phương Anh Chủ nhật, 19/05/2024 - 09:13

VND mất giá có tác động không lớn đến xuất khẩu nhưng lại có rủi ro làm tăng lạm phát.

Xuất khẩu chưa chắc được hưởng lợi

Về lý thuyết, tỷ giá tăng, VND mất giá sẽ giúp thúc đẩy xuất khẩu bởi giá bán bằng USD sẽ giảm.

Đơn cử, 1 kg tôm tại Việt Nam có giá 500.000 VND/kg, quy ra USD theo tỷ giá 24.500 VND/USD thì tương đương 20,4 USD/kg. Khi VND mất giá 4%, tức tăng lên 25.500 VND/USD, 1 kg tôm đó sẽ có giá là 18,5 USD/kg.

Mức giá thấp hơn có thể làm tăng sức cạnh tranh và nhu cầu đối với sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Trường Đại học kinh tế luật TP.HCM trong phân tích gần đây chỉ ra rằng, tỷ giá dù có ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản nhưng chỉ ở thứ ba xét về mức độ tác động.

Hai yếu tố dẫn đầu là sản lượng, tức năng lực đánh bắt, nuôi trồng, chế biến thủy sản và nhu cầu tiêu thụ tại thị trường đến.

Một minh chứng là xuất khẩu tôm sang Mỹ năm ngoái đã giảm 12% dù VND trong năm 2022 và 2023 đều mất giá nhanh hơn hẳn các năm trước đó.

Rủi ro lớn nhất từ tỷ giá tăng
VND mất giá được nhận định tác động không lớn đến xuất khẩu. Ảnh: Hoàng Anh

Giải pháp phá giá VND với mục đích hỗ trợ xuất khẩu được đánh giá sẽ ít mang lại tác dụng khi sản lượng sản xuất trong nước không theo kịp hoặc nhu cầu tại thị trường xuất khẩu đi xuống.

Ngoài ra, còn có những rào cản như các vụ kiện bán phá giá ở Mỹ hay như thẻ vàng EU.

Một số nghiên cứu khác cũng chỉ ra yếu tố quan trọng nhất để tạo lợi thế cạnh tranh cho nông sản Việt Nam là chi phí sản xuất.

Tại hội thảo gần đây, nhiều đơn vị xuất khẩu cũng không mấy vui mừng khi tỷ giá tăng.

Ông Trần Hữu Hậu, Phó tổng thư ký Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết, giá nhập khẩu điều thô tăng khiến giá điều thành phẩm của doanh nghiệp tăng lên, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.

Doanh nghiệp xuất khẩu dù có thể bù đắp chênh lệch tỷ giá bằng ngoại tệ, nhưng tỷ giá lại tăng nhanh nên phần lợi thu về nhờ tỷ giá ngày càng giảm.

Ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Công ty May 10, cho biết thêm, tỷ giá tăng giúp gia tăng giá trị các đơn hàng xuất khẩu. Tuy nhiên, điều này cũng khiến doanh nghiệp phải đối mặt với bài toán chi phí nhập khẩu nguyên liệu, máy móc đội lên.

Nguy cơ lớn với lạm phát

Với sự khác biệt lớn về chi phí sản xuất, việc giảm giá đồng VND 3% hay thậm chí 6% sẽ không có nhiều ý nghĩa.

Nhận định này được Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cùng Think Future Consultancy đưa ra trong báo cáo phân tích mới nhất về kinh tế Việt Nam.

Việc cố gắng giảm giá đồng nội tệ để tạo lợi thế xuất khẩu có thể gây ra những hệ lụy khó lường cho tăng trưởng và ổn định kinh tế.

Đơn cử, tại Brazil, đồng nội tệ của nước này đã giảm giá hơn 100% trong 10 năm qua, tạo lợi thế cạnh tranh cho ngô và dầu đậu nành. Đổi lại, Brazil đã liên tiếp rơi vào khủng hoảng với lạm phát cao và nhiều năm kinh tế suy thoái.

“Việt Nam chúng ta chắc chắn không thể chấp nhận một tình huống như vậy”, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh.

Ảnh hưởng của tỷ giá tới lạm phát chủ yếu mang tính gián tiếp do hầu hết các nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất của Việt Nam đều phải nhập khẩu. Do phải mua bằng USD bên khi giá USD tăng, giá về tới Việt Nam quy đổi sang VND cũng sẽ tăng.

Giá nguyên liệu, nhiên liệu tăng sẽ làm tăng giá thành sản xuất. Về lý thuyết, nhà sản xuất sẽ tìm cách để đẩy phần chi phí tăng thêm này vào giá bán cho người tiêu dùng và do đó, làm tăng lạm phát.

Các tính toán cho thấy ở mức tương đối thận trọng, cứ đồng VND mất giá 1% thì lạm phát tăng 0,34%. Điều này có nghĩa rằng với mức mất giá 4,5% từ đầu năm tới nay, lạm phát dự báo sẽ tăng thêm khoảng 1,5%, chưa kể tới việc tăng giá tự nhiên của giá xăng.

VEPR và Think Future Consultancy nhấn mạnh: “Việc mất giá đồng VND có tác động không lớn tới xuất khẩu, trong khi lại có rủi ro tăng lạm phát”.

Vì vậy, kiểm soát mức độ mất giá của VND vẫn cần phải là một ưu tiên để ổn định vĩ mô trong năm nay. 

Lạm phát giảm sau Tết

Lạm phát giảm sau Tết

Tiêu điểm -  11 tháng
Điều này là do quy luật tiêu dùng hằng năm. Người dân thường giảm nhu cầu mua sắm sau Tết Nguyên đán, khiến lạm phát hạ nhiệt.
Lạm phát giảm sau Tết

Lạm phát giảm sau Tết

Tiêu điểm -  11 tháng
Điều này là do quy luật tiêu dùng hằng năm. Người dân thường giảm nhu cầu mua sắm sau Tết Nguyên đán, khiến lạm phát hạ nhiệt.
Chiến lược giúp Masan “miễn nhiễm” với biến động tỷ giá

Chiến lược giúp Masan “miễn nhiễm” với biến động tỷ giá

Tài chính -  10 tháng

Tập đoàn Masan là một trong những doanh nghiệp huy động vốn bằng USD nhiều nhất trên thị trường quốc tế, khoảng 1,5 tỷ USD trong 2 năm qua. Nhờ các điều khoản phòng ngừa rủi ro, Masan đã giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực của tỷ giá và lãi suất.

Chuyên gia: NHNN có thể nâng lãi suất để ổn định tỷ giá

Chuyên gia: NHNN có thể nâng lãi suất để ổn định tỷ giá

Tài chính -  10 tháng

Theo chuyên gia Trần Đức Anh, nếu tỷ giá tiếp tục tăng mạnh thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước có thể phải can thiệp bằng việc nâng lãi suất tiền đồng.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước nói về tỷ giá và giá vàng

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước nói về tỷ giá và giá vàng

Tài chính -  10 tháng

Tính từ đầu năm đến nay, tỷ giá tăng 4,9% và là mức tăng thấp so với các đồng tiền trong khu vực và trên thế giới. Phó thống đốc Đào Minh Tú cho biết, NHNN sẵn sàng thực hiện ngay các biện pháp can thiệp nếu tỷ giá có những diễn biến bất lợi.

Tỷ giá USD tăng nóng, vượt mốc 25.000 đồng

Tỷ giá USD tăng nóng, vượt mốc 25.000 đồng

Tài chính -  11 tháng

Chính sách hạ lãi suất rất mạnh trong thời gian vừa qua đã tạo ra sự chênh lệch lãi suất giữa đồng Việt Nam và USD trên thị trường liên ngân hàng, là một trong áp lực làm đồng USD nóng lên.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.

Dòng vốn ngoại chực chờ đảo chiều, chứng khoán đón sóng tăng

Dòng vốn ngoại chực chờ đảo chiều, chứng khoán đón sóng tăng

Tài chính -  4 ngày

Xu hướng bán ròng của khối ngoại tại thị trường Việt Nam được kỳ vọng sẽ dần hạ nhiệt với những thông tin tích cực tới từ chính sách vĩ mô, xu hướng dòng tiền.

Ngân hàng lại chạy đua tăng vốn

Ngân hàng lại chạy đua tăng vốn

Tài chính -  6 ngày

Để đáp ứng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng và nhu cầu vốn lớn của nền kinh tế, nhiều nhà băng năm nay tiếp tục đưa ra các kế hoạch tăng vốn mạnh mẽ.

Sự bứt phá của ngân hàng mở đầu làn sóng nhận sáp nhập và tầm nhìn chiến lược trước thời cuộc

Sự bứt phá của ngân hàng mở đầu làn sóng nhận sáp nhập và tầm nhìn chiến lược trước thời cuộc

Tài chính -  1 tuần

Chỉ trong vòng 3 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã hoàn tất việc chuyển giao 4 ngân hàng yếu kém, tất cả đều đã được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt từ năm 2015. Trước đó, nhiều thương vụ nhận sáp nhập đã được thực hiện thành công làm tiền đề cho việc thúc đẩy chủ trương này.

Chứng khoán Đông Nam Á về vực sâu, Việt Nam giữ phong độ vượt trội

Chứng khoán Đông Nam Á về vực sâu, Việt Nam giữ phong độ vượt trội

Tài chính -  1 tuần

Niềm tin trở lại đã giúp cải thiện thanh khoản của thị trường chứng khoán liên tục trong nhiều tuần qua và kéo VN-Index vượt mốc 1.300 điểm.

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị

Doanh nghiệp -  24 phút

Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam

Tiêu điểm -  2 giờ

Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị

Hồ sơ quản trị -  2 giờ

Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa

Phát triển bền vững -  14 giờ

Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá

Phát triển bền vững -  19 giờ

Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Tiêu điểm -  23 giờ

Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui

Tài chính -  23 giờ

Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.