Chuyên gia: NHNN có thể nâng lãi suất để ổn định tỷ giá

Báo cáo cập nhật thị trường tiền tệ của ACB mới đây cho biết ngày 22/4, Ngân hàng nhà nước (NHNN) đã bán 110 triệu USD trong mục tiêu ổn định tỷ giá.

Từ đầu năm đến nay, NHNN đã có nhiều động thái để hạ nhiệt tỷ giá như phát hành tín phiếu hay mới đây là bán ra ngoại tệ. Mặc dù vậy, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhận định về vấn đề này, ông Trần Đức Anh, Giám đốc kinh tế vĩ mô và chiến lược thị trường của Công ty chứng khoán KB Việt Nam cho rằng không loại trừ khả năng NHNN sẽ phải có những can thiệp mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Vấn đề tỷ giá trong giai đoạn vừa qua khá căng thẳng dù NHNN đã đưa ra nhiều biện pháp ổn định, ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Ông Trần Đức Anh: Từ đầu năm đến nay, tỷ giá đã tăng 4,9%. Mức tăng này tương đương với mức tăng của chỉ số sức mạnh đồng đô la Mỹ (DXY). Như vậy, có thể hiểu việc tỷ giá tăng là do vấn đề khách quan, khi đồng đô la Mỹ liên tục mạnh lên. Bên cạnh đó, cũng có một số lý do chủ quan như nhu cầu găm giữ USD của một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu để phục vụ hoạt động kinh doanh.

Việc tỷ giá tăng mạnh thời gian qua đã tạo áp lực lên chính sách tiền tệ của Việt Nam, khi tỷ giá tăng thì thì hàng hóa nhập khẩu cũng sẽ tăng tương ứng, ảnh hưởng lên việc kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô của nền kinh tế.

Trước tình hình đó, NHNN đã đưa ra nhiều biện pháp ổn định tỷ giá như hút ròng khoảng 130.000 tỷ đồng qua kênh tín phiếu trên thị trường mở (OMO). Mặc dù vậy, hoạt động này chưa đủ để ổn định tỷ giá khi lãi suất liên ngân hàng tiếp tục tăng. Vì vậy, cuối tuần qua, NHNN đã thông báo việc bán đấu giá ngoại tệ.

Tuy nhiên, phiên đấu giá diễn ra thứ 6 không thành công vì mức giá NHNN đưa ra là 25.450 đồng/USD. Đây cũng là mức tương đương tỷ giá liên ngân hàng, do đó các ngân hàng cũng chưa có nhiều động lực để tham gia đấu giá.

Có thể hiểu, động thái của NHNN muốn đặt một mức “giá chặn” là 25.450 đồng/USD. Trong trường hợp chỉ số DXY không tăng tiếp và quay đầu tại đây, NHNN sẽ không cần phải bán ngoại tệ ra. Tuy nhiên, trường hợp chỉ số DXY tiếp tục tăng mạnh, hoạt động bán ngoại tệ ra mới chính thức được kích hoạt.

Trên thực tế, tỷ giá vẫn có xu hướng đi lên và phiên thứ 2 đầu tuần NHNN đã bắt đầu bán ra một lượng ngoại tệ nhất định.

Theo ông, NHNN có thể duy trì bán bao nhiêu ngoại tệ để ổn định tỷ giá?

Ông Trần Đức Anh: Theo chia sẻ của ông Đào Minh Tú, Phó thống đốc NHNN, Việt Nam hiện có khoảng 100 tỷ USD dự trữ ngoại hối. Trong đó, chúng ta phải dự phóng khoảng 3 tháng nhập khẩu, tương đương khoảng 85 tỷ USD. Như vậy, Việt Nam còn 15 tỷ USD dự trữ ngoại tệ có thể dùng để ổn định tỷ giá, nhập khẩu vàng… Theo tôi, con số thực tế NHNN có thể bán ra để ổn định tỷ giá vào khoảng 5 tỷ USD.

Có thể thấy, chúng ta không có quá nhiều ngoại tệ để bán. Vì vậy, trong trường hợp tỷ giá tiếp tục tăng mạnh, NHNN sẽ buộc phải có can thiệp tiếp theo bằng việc nâng lãi suất tiền đồng.

Lãi suất luôn được NHNN duy trì ở mức thấp trong suốt 1 năm qua với chủ trương nới lỏng tiền tệ, thúc đẩy phục hồi kinh tế. Việc tăng lãi suất trở lại liệu có mang hàm ý “đảo chiều chính sách”?

Ông Trần Đức Anh: Thực tế, với việc lãi suất liên ngân hàng duy trì cao thời gian qua, nhiều ngân hàng thương mại đã âm thầm tăng lãi suất. Hoạt động này có thể tiếp tục trong thời gian tới khi áp lực tỷ giá vẫn cao.

Về việc đảo chiều chính sách, theo tôi là không. NHNN luôn theo đuổi chính sách thúc đẩy tăng trưởng, song song với việc ổn định kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, trong một số thời điểm, nhà điều hành phải đưa ra sự lựa chọn, ưu tiên tăng trưởng hay ổn định kinh tế hơn.

Giai đoạn trước, NHNN đã rất nỗ lực để duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm thúc đẩy nền kinh tế. Tuy nhiên, những bất ổn vĩ mô từ bên ngoài khiến dư địa nới lỏng giờ không còn nhiều. Trong giai đoạn tới, NHNN có thể ưu tiên ổn định vĩ mô hơn.

Theo ông, trong trường hợp tăng lãi suất, mức tăng có thể là bao nhiêu?

Ông Trần Đức Anh: Mức tăng lãi suất có thể từ 0,5 – 1,5%. Con số cụ thể còn phụ thuộc vào tình hình kinh tế của Mỹ. Trước mắt. ngay trong tuần này chúng ta cần phải quan sát công bố chỉ số giá tiêu dùng (PCI) của Mỹ. Đây là thước đo ưa thích của Fed để quyết định kế hoạch giảm lãi suất.

Chúng ta cũng không nên quá căng thẳng vấn đề tỷ giá khi thị trường vẫn còn cơ sở kỳ vọng tỷ giá sẽ không biến động quá mạnh trong trung hạn khi kế hoạch hạ lãi suất 3 lần của FED trong năm nay vẫn chưa thay đổi. Với nền kinh tế Việt Nam, chung ta vẫn duy trì xuất siêu, giải ngân FDI cao hơn cùng kỳ và lượng kiều hối ổn định. Những yếu tố trên sẽ giúp kinh tế Việt Nam sớm ổn định trở lại và quay lại mục tiêu tăng trưởng.

Xin cảm ơn ông!