Thép HRC của Việt Nam chính thức bị EC điều tra

Theo Cục Phòng vệ thương mại thuộc Bộ Công thương, ngày 8/8, Ủy ban châu Âu (EC) đã ban hành thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nóng (HRC) có xuất xứ từ Ai Cập, Ấn Độ, Nhật Bản và Việt Nam, nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU).

Giai đoạn điều tra bán phá giá từ ngày 1/4/2023 đến ngày 31/3/2024. Giai đoạn điều tra thiệt hại từ ngày 1/1/2021 đến ngày 31/3/2024.

Trong thông báo khởi xướng, EC đã cung cấp chi tiết các nội dung liên quan tới bên yêu cầu, hàng hóa bị điều tra, cáo buộc bán phá giá, thiệt hại và mối quan hệ nhân quả, cáo buộc về can thiệp giá nguyên liệu đầu vào, quy trình thủ tục điều tra và các thời hạn liên quan, các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, hướng dẫn về các thủ tục tải và đăng tải tài liệu trên hệ thống điện tử TRON của EC.

Do đó, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu hàng hóa bị điều tra nghiên cứu kỹ các thông tin tài liệu gửi kèm, hợp tác đầy đủ toàn diện với EC để cung cấp các thông tin, tài liệu theo đúng thể thức và thời hạn quy định, thường xuyên phối hợp, cung cấp thông tin để nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Trước đó, ngày 29/7, Bộ Công thương thông tin ra quyết định khởi xướng điều tra chống bán phá giá thép HRC Trung Quốc và Ấn Độ sau một thời gian xem xét yêu cầu của hai doanh nghiệp Hòa Phát, Formosa Hà Tĩnh và ý kiến các doanh nghiệp liên quan.

Ngay sau đó, ngày 30/7, Cục Phòng vệ thương mại cũng đã thông báo rằng EC đã tiếp nhận hồ sơ hợp lệ yêu cầu điều tra về việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với sản phẩm HRC không hợp kim hoặc hợp kim nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là được cho là diễn biến đáng lo ngại đối với ngành thép Việt Nam.

Trong danh sách đính kèm có hai “ông lớn” ngành sản xuất và xuất khẩu thép bị khiếu nại là Tập đoàn Hòa Phát và Formosa. Đây cũng là hai doanh nghiệp duy nhất tại Việt Nam có khả năng sản xuất thép HRC.

Hiện tại, châu Âu đang là thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Việt Nam, chiếm tỷ trọng 26%, ngang bằng với khu vực ASEAN, tiếp đến là Hoa Kỳ (13%) và Đài Loan (4%).

Mặc dù sản xuất thép của Việt Nam hiện đứng vị trí thứ 13 thế giới và đứng đầu khu vực ASEAN. Tuy nhiên, thép Việt Nam cũng là mặt hàng bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại từ rất nhiều quốc gia.

Riêng tại Việt Nam, đã có 12/28 vụ phòng vệ thương mại là đối với các sản phẩm thép, chiếm khoảng 46% tổng các vụ phòng vệ thương mại đã từng tiến hành đối với tất cả các loại sản phẩm ở Việt Nam cho đến nay.

Trong khi đó, các nước đã đưa ra 73 vụ phòng vệ thương mại với thép xuất khẩu Việt Nam. Điều đó cho thấy, các nước vận dụng rất nhiều các biện pháp phòng vệ thương mại để bảo vệ thị trường của họ.

Về mặt hàng thép HRC, đây là nguyên liệu thượng nguồn sản xuất các sản phẩm tôn thép mạ kẽm, mạ lạnh, mạ màu, ống thép, các sản phẩm thép khác được sử dụng trong nhiều ứng dụng của ngành xây dựng, cơ khí và các ngành công nghiệp khác.

Tuy nhiên, đầu tư sản xuất loại thép này không dễ. Hiện Việt Nam có 2 doanh nghiệp là Hòa Phát và Formosa sản xuất thép HCR với tổng mức đầu tư lên đến hàng tỷ USD.

Được biết, sản lượng thép cuộn cán nóng quý II/2024 giảm 10% so với quý I/2024 đến từ những khó khăn trong tiêu thụ tại cả thị trường nội địa và xuất khẩu.

Theo Hiệp hội thép Việt Nam (VSA), sản lượng tiêu thụ toàn ngành trong tháng 4 đạt 2,6 triệu tấn, tăng 31,5% so với cùng kỳ trong đó thép xây dựng tăng 62% đạt 1,19 triệu tấn. Sản lượng bán tôn mạ đạt 538.500 tấn, tăng 52% nhờ nhu cầu từ xây dựng dân dụng và đẩy mạnh các công trình đầu tư công trọng điểm.

Kênh xuất khẩu cũng rất khả quan. Tổng cục Hải quan cho biết xuất khẩu thép bốn tháng đầu năm đạt hơn 3,2 tỷ USD với 4,34 triệu tấn, tăng 28% về giá trị và 33,7% về lượng so với năm trước.

Các công ty phân tích nhìn nhận, ngành thép sẽ tiếp tục đà phục hồi mạnh mẽ trong cả năm 2024.

Trong đó, nhu cầu từ hoạt động xây dựng hạ tầng sau giai đoạn thu hồi đất và giải phóng mặt bằng, các dự án hạ tầng trọng điểm như: cao tốc Bắc - Nam, đường vành đai… sẽ cần tiêu thụ thép xây dựng, qua đó là yếu tố hỗ trợ cho thị trường nội địa trong 2024.

Bên cạnh đó, sự phục hồi còn đến từ việc một phần các dự án bất động sản dân dụng và các dự án đầu tư công bắt đầu được đẩy nhanh tiến độ, giúp cải thiện nhu cầu về thép.