Việt Nam khó thu hút nhân tài vì chất lượng sống thấp

Trong phiên thảo luận với chủ đề “Giải pháp nâng cao năng lực sáng tạo và hiệu quả đổi mới của doanh nghiệp” tại Diễn đàn kinh tế TP. HCM hôm 23/11, các diễn giả tham dự đều cho rằng, muốn doanh nghiệp phát triển giải pháp quan trọng nhất chính là thu hút được những nhân lực luôn mang trong mình tư duy sáng tạo.

Muốn thu hút được nhân tài, các Chính phủ và công ty cần cho họ đãi ngộ xứng đáng về lương thưởng, cơ hội được đào tạo, cơ hội thăng tiến và có sự nghiệp, môi trường sống chất lượng cao. Nhìn chung, Việt Nam có thể cạnh tranh với các nước còn lại về các điều kiện, trừ chất lượng môi trường sống.

Theo ông Ahmad Magard – Tổng thư ký Liên đoàn sản xuất Singapore, trong một khảo sát về chất lượng sống ở 31 nước gần đây, Việt Nam đứng cuối bảng trong khi Singapore đứng đầu bảng. Nguyên do bởi cơ sở hạ tầng tại các thành phố lớn ở Việt Nam không đáp ứng được nhu cầu của dân số, gây ra các hậu quả nghiêm trọng như: thường xuyên tắc đường – kẹt xe, ngập úng, ô nhiễm, thiếu các cơ sở y tế - giáo dục chất lượng cao…

“Chất lượng sống là yếu tố quan trọng giúp thu hút nhân tài, sở dĩ Singapore trở thành gương thành công tại Đông Nam Á là vì chúng tôi có chất lượng sống tốt”, ông Ahmad Magard cho biết.

Khi một đất nước và thành phố có thể thu hút được nhiều nhân tài, họ sẽ tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mà trước đó chưa từng tồn tại. Dĩ nhiên, Singapore phải tốn rất nhiều chi phí để duy trì được chất lượng cuộc sống cao nhưng bù lại nhân lực ở đây phải làm việc với thời gian biểu dài hơn Việt Nam, ví dụ như từ 8h sáng đến 5h chiều, không nghỉ trưa.

Ngược lại, nếu một đất nước không thu hút được nhiều nhân tài, sẽ chỉ làm ra sản phẩm có giá trị gia tăng thấp. Muốn cải thiện điều đó, cần phải đào tạo để giúp nhân lực là những công việc phức tạp hơn, đi lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hiện tại, có một vài chuyên gia từ Singapore cũng đang muốn đến Việt Nam làm việc do họ thấy Việt Nam – đặc biệt là TP. HCM đang dần cải thiện được chất lượng sống.

Nhìn nhận về tiêu chí của một đất nước – thành phố đáng sống, bà Tan Poh Hong – chuyên gia Trung tâm nghiên cứu các thành phố đáng sống của Singapore giải thích: để trở thành một thành phố đáng sống không khó, thành phố đó phải có nền kinh tế mang tính cạnh tranh cao, môi trường bền vững và chất lượng sống cao. Chất lượng sống cao tức là có khả năng mua nhà cao, môi trường sống được quy hoạch phù hợp, vệ sinh tốt, cơ sở y tế gần, an ninh và an toàn.

Để có được môi trường xanh – sạch – đẹp như bây giờ, bà Tan Poh Hong kể rằng, Singapore cũng đã phải thay đổi tư duy quy hoạch của mình vài lần. Ngày xưa, Singapore xây dựng cơ sở hạ tầng như đường xá nhằm phục vụ xe ô tô nhưng bây giờ xây dựng hạ tầng phải xoay quanh con người, ưu tiên các phương tiện giao thông công cộng như tàu điện ngầm, xe đạp, xe chia sẻ…

Trước đây, khi lên kế hoạch quy hoạch nhà ở và hạ tầng, Singapore cũng chú trọng đến không gian và mảng xanh trong thành phố; bây giờ, họ đang định vị lại tư duy của mình, xây dựng phố trong rừng chứ không phải rừng trong thành phố.

Ngoài môi trường sống xanh, một trong những lý do quan trọng giúp Singapore thu hút được nhiều nhân tài vì họ có đời sống về đêm sôi động. Về đêm, trên quốc đảo nhỏ bé này có rất nhiều dịch vụ giải trí phong phú phù hợp với nhiều nhóm nhân khẩu khác nhau đến từ khắp nơi trên thế giới. Ở Việt Nam ngược lại, nhiều chuyên gia nói rằng, sống ở Việt Nam giúp họ có thể tiết kiệm được nhiều tiền hơn nhưng lại chẳng biết tiêu vào đâu.

Nhận thức được điều đó, nhiều công ty lớn tại Việt Nam đang từng ngày nỗ lực tự tạo ra môi trường sống tốt cho nhân viên của mình, để không bị mất nhân tài vào tay các đối thủ trong khu vực, ví dụ như FPT.

Ông Trần Đức Quỳnh – Giám đốc FPT Software đã kể rất nhiều giải pháp mà công ty ông đề ra nhằm giúp nhân viên có cuộc sống dễ chịu nhất, giúp họ toàn tâm toàn ý cho công việc.

FPT có một khu làng dành cho nhân viên tại quận 9 (campus), ngoài chỗ ở, trong campus đó còn có hồ bơi, sân tennis, sân bóng đá… phục vụ nhu cầu thể thao cho tất cả mọi người. Ở đây, các nhân viên của FPT không cần dùng tiền mặt, họ có thể thanh toán hóa đơn bằng thẻ ở quán cà phê, nhà ăn, phòng gym….

Hiện FPT đang xây dựng một campus mới hợp tác cùng Schneider Electric như một tòa nhà kết hợp cùng văn phòng đầu tiên tại Khu công nghệ cao Quận 9, nhằm cung cấp cho nhân viên những trải nghiệm thông minh, linh hoạt. Với những động thái này, FPT rõ ràng đang thể hiện tham vọng biến mình thành một Google hoặc Apple của Việt Nam, khi trao cho nhân viên của mình môi trường sống và làm việc thoải mái – khác biệt.

Những gì FPT đang làm cũng là gợi ý cho nhiều công ty tại Việt Nam nếu muốn thu hút nhân tài giỏi nhất trong khu vực. Môi trường sống của Việt Nam hay TP. HCM không thể cải thiện ngay trong vài năm nhưng môi trường sống của nhân viên ở mỗi công ty thì có thể làm được.