80% doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ khó tiếp cận vốn vay: VÌ SAO VẬY?

Theo dự kiến kế hoạch của Khung đối tác quốc gia Việt Nam 2017 - 2022, Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) - một cơ quan thuộc Ngân hàng Thế giới - cho biết sẽ dành những gói tín dụng lớn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam đặc biệt là các doanh nghiệp do nữ làm chủ. 

Dự kiến, tổng gói tín dụng dành cho chương trình lên tới 125 triệu USD, hướng tới cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, hỗ trợ những dự án năng lượng thuỷ điện, giao thông vận tải dưới hình thức công tư hỗn hợp (PPP).

Trong đó, IFC đã chuyển một khoản tín dụng hỗn hợp lên đến 50 triệu USD cho VPBank để hướng đến danh mục đối tượng khách hàng mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ do phụ nữ làm chủ. 

TheLEADER đã có cuộc trao đổi với bà Mai Thị Thùy, Chủ tịch Hội Nữ doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội để làm rõ hơn những khó khăn của các doanh nghiệp do nữ làm chủ, nhất là trong việc tiếp cận vốn vay.

Là đại diện Hội nữ Doanh nghiệp nhỏ và vừa, bà trông cậy gì vào khung đối tác quốc gia Việt Nam 2017- 2022?

Bà Mai Thị Thuỳ: Như giám đốc Ngân hàng Thế giới có cho biết, tất cả các chính sách, những điều luật thì Việt Nam đã có, tuy nhiên khi thực thi vấn đề rất khó, chúng tôi cảm nhận rất rõ. 

Chúng tôi lấy ví dụ Công ty Tài chính Quốc tế (IFC), cơ quan trực thuộc Ngân hàng Thế giới đã rất hiểu tình trạng của doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên như đại diện IFC cho biết đã chuyển gói tín dụng tài chính hàng triệu USD vào cho ngân hàng VPBank, nhưng thực ra đến khi vay vốn thì những doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ có bao giờ được tiếp cận đâu. Đấy là vấn đề rất mắc và khó khăn cho chúng tôi hiện nay. 

Chúng tôi muốn đưa câu hỏi đó ra để chương trình hợp tác quốc gia mà Ngân hàng Thế giới nắm biết được và từ đó thay đổi các biện pháp, cách làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ có thể tiếp cận trực tiếp, đó là cách làm hết sức hiệu quả và tốt hơn. Nếu lại chuyển qua một cơ quan trung gian, mà cơ quan đó lại yêu cầu thủ tục nọ, thủ tục kia thì lại thành rất khó.

Bà có thể lượng hoá có bao nhiêu phần trăm doanh nghiệp vừa và nhỏ do nữ làm chủ khó tiếp cận vốn tín dụng?

Bà Mai Thị Thuỳ: Hiện nay, như Thủ tướng Chính phủ tổng kết 97% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có 3% là doanh nghiệp lớn thôi. Trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thì 25% là do nữ làm chủ.

Con số khó khăn tiếp cận vốn là bao nhiêu?

Bà Mai Thị Thuỳ: 80% số doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ rất khó trong tiếp cận vốn.

Vấn đề cụ thể đối mặt ở đây là gì theo bà?

Bà Mai Thị Thuỳ: Mình không đủ năng lực làm hồ sơ vay vốn, khi hoàn thành hồ sơ xong thì lại phát sinh ra cái này cái kia, hôm nay không đủ giấy tờ này, ngày mai lên lại không đủ giấy tờ khác, mà doanh nghiệp thì làm gì có nhiều thời gian thành ra chán nản.

VPBank lại có chính sách riêng của họ để họ có thể quản lý vốn, nhưng nếu vì chính sách riêng mà khó khăn quá, doanh nghiệp không vay được vốn.

Vậy dưới góc độ đại diện doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ, bà kiến nghị gì?

Bà Mai Thị Thuỳ: Làm sao để doanh nghiệp tiếp cận vốn vay đỡ phải qua các cơ quan trung gian, mà cho các doanh nghiệp trực tiếp làm việc với WB. Nên có một cơ quan đại diện của WB thì tốt hơn, cơ chế tiếp cận cũng nên uyển chuyển, linh hoạt. 

Tôi nghĩ không nên chỉ cần hỗ trợ vốn không, có thể hỗ trợ về trình độ để họ có chuyên môn, năng lực điều hành doanh nghiệp. Cái này doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ đang rất thiếu. 

Cạnh tranh thị trường hiện nay rất khó khăn, do vậy WB không chỉ tập trung vào hỗ trợ nguồn vốn mà tập trung nhiều vấn đề khác để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước. Ví dụ, như đi xúc tiến thương mại, tiếp cận thị trường, tổ chức các lớp đào tạo, các chương trình tư vấn.

Chiến lược về khung đối tác quốc gia Việt Nam vẫn rất chung chung. Để tiếp cận được rất cần cụ thể và rõ ràng.

Theo bà, khó khăn nhất của doanh nghiệp do nữ làm chủ là vấn đề gì?

Bà Mai Thị Thuỳ: Thiếu địa điểm sản xuất, thiếu vốn, thiếu trình độ, thiếu năng lực. 

Họ vẫn còn chức năng người phụ nữ nên phải gánh hai vai, một vai gia đình, một vai doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp thành đạt mà gia đình không hạnh phúc thì người phụ nữ rất thiệt thòi.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ do nữ làm chủ thực hiện rất nghiêm túc quy định Nhà nước như đóng thuế, tạo việc làm cho người lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Ngược lại để được quyền lợi thì họ lại không có nhiều.

Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi!