Bệnh án điện tử tạo đà tăng tốc chuyển đổi số y tế

Trong bối cảnh già hóa dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe liên tục tăng cao, chuyển đổi số đang trở thành một trong những ưu tiên của ngành y tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, trọng tâm của giai đoạn hiện nay không còn dừng ở việc số hóa quy trình khám chữa bệnh hay thay thế hồ sơ giấy, mà hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu phục vụ quản trị, điều trị và chăm sóc sức khỏe người dân trong suốt vòng đời.

Tại hội nghị quốc tế "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam", ông Frank Hester OBE, nhà sáng lập Công ty TPP (Vương quốc Anh) cho rằng, nhiều hệ thống y tế trên thế giới đang đối mặt với bài toán chung khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng nhanh trong khi nguồn nhân lực và hạ tầng y tế đều chịu áp lực lớn.

Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc mở rộng cơ sở vật chất hay tăng thêm nhân lực là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều quyết định năng lực của hệ thống y tế trong tương lai là xây dựng được một nền tảng dữ liệu có khả năng kết nối và chia sẻ trên quy mô toàn hệ thống.

Theo ông Frank Hester OBE, bệnh án điện tử cần được nhìn nhận như hạ tầng dữ liệu của ngành y tế. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, bác sĩ có thể tiếp cận đầy đủ lịch sử khám chữa bệnh của người dân, giảm trùng lặp xét nghiệm, nâng cao chất lượng điều trị và tạo nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ lâm sàng, quản lý bệnh mạn tính cũng như hoạch định chính sách y tế.

Mô hình "One Citizen, One Record", mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe xuyên suốt đang trở thành xu hướng được nhiều quốc gia theo đuổi nhằm bảo đảm dữ liệu đi theo người bệnh trong toàn bộ hành trình chăm sóc sức khỏe.

Ở góc độ chuyên môn, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam, cho rằng dữ liệu cần được xem là tài sản chiến lược của ngành y tế. Công nghệ là công cụ hỗ trợ, còn người dân phải luôn là trung tâm của quá trình chuyển đổi số. Việc phát triển bệnh án điện tử và dữ liệu y tế liên thông sẽ tạo nền tảng để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, minh bạch và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe.

Tại Việt Nam, TP.HCM đang là một trong những địa phương đi đầu trong triển khai chuyển đổi số y tế. Theo TS.BS Nguyễn Hồng Chương, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thành phố đã hoàn thành triển khai hồ sơ bệnh án điện tử tại 163 bệnh viện trên địa bàn, tạo nền tảng để phát triển bệnh viện thông minh và bệnh viện không giấy.

Giai đoạn tiếp theo không còn tập trung vào việc mở rộng số lượng bệnh viện triển khai mà chuyển sang nâng cao chất lượng vận hành. Mặc dù toàn bộ bệnh viện đã áp dụng hồ sơ bệnh án điện tử, mức độ hoàn thiện vẫn còn khác nhau. Có đơn vị đã vận hành hoàn toàn trên môi trường số, trong khi nhiều bệnh viện vẫn tiếp tục hoàn thiện quy trình và hạ tầng công nghệ.

Song song với đó, TP.HCM đang triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân theo Nghị quyết 72, hướng tới mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hằng năm. Dữ liệu sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, phân tầng theo tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ để phục vụ quản lý sức khỏe suốt vòng đời.

"Ưu tiên lớn nhất hiện nay là hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng người dân. Từ ngày 1/7/2026, hồ sơ này đã được triển khai trên nền tảng Công dân số TP.HCM, tích hợp dữ liệu khám sức khỏe định kỳ cùng lịch sử khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Thành phố cũng đang xây dựng kho dữ liệu lớn của ngành y tế nhằm phục vụ quản lý, dự báo bệnh tật, phòng chống dịch và từng bước mở rộng ứng dụng AI trong hoạch định chính sách", ông Chương nói.