Cần nhanh chóng giảm thuế và hạ lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp

Thảo luận về tình hình phát triển kinh tế xã hội, tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XV, đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) cho biết, trong ba năm qua, tình hình thế giới có nhiều biến động khó lường đã ảnh hưởng rất lớn đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Dưới tác động của đại dịch Covid-19 và suy thoái kinh tế toàn cầu, tình hình kinh tế, xã hội, hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của nhân dân trong nước đã bị ảnh hưởng rất lớn.

Theo ông Trí, thực tế trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã rất khó khăn để duy trì sản xuất và tạo công ăn việc làm cho người lao động. Dự báo, tình hình này còn tiếp diễn trong thời gian tới. 

Tuy nhiên, hiện nay, lãi suất cho vay ở các ngân hàng thương mại vẫn còn rất cao khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận với nguồn vốn để phục hồi sản xuất kinh doanh sau tác động của dịch bệnh Covid-19. 

Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và ngân sách nhà nước năm 2022; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2023 của Chính phủ cho thấy, nền kinh tế tiếp tục đối diện nhiều thách thức lớn. 

GDP năm 2022 tăng 8,02%; CPI bình quân tăng 3,15%; thu ngân sách Nhà nước tăng 12,5%, đáp ứng kịp thời, đầy đủ các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển, thực hiện chính sách an sinh xã hội, cải cách tiền lương và các nhiệm vụ cấp thiết khác. Tuy nhiên, trong quý I/2024, GDP chỉ tăng 3,32% so với cùng kỳ năm trước và là mức thấp thứ hai trong giai đoạn 2011-2023.

Tại khu vực công nghiệp và xây dựng, sản xuất một số ngành công nghiệp chủ lực suy giảm do chi phí sản xuất đầu vào tăng cao, số lượng đơn đặt hàng giảm mạnh. Giá trị tăng thêm các ngành công nghiệp quý I/2023 giảm 0,82% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất của cùng kỳ các năm trong giai đoạn 2011-2023, làm giảm 0,28 điểm phần trăm trong mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế.

Thảo luận về các giải pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội trong thời gian tới, đại biểu Trí cho rằng, Chính phủ cần có các giải pháp tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn để duy trì sản xuất, thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Trong đó, một trong những giải pháp cần thực hiện ngay là giảm lãi suất cho vay và tăng vốn cho nền kinh tế. 

Thời gian vừa qua, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong huy động, tiếp cận vốn, chi phí sản xuất kinh doanh tăng, thị trường sản phẩm xuất khẩu bị thu hẹp. Bên cạnh đó, việc giải ngân vốn của chương trình phục hồi kinh tế và đầu tư công chưa đạt yêu cầu đặt ra cũng là nguyên nhân gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Đồng quan điểm, đại biểu Lê Quân (đoàn TP. Hà Nội) cũng cho rằng, Chính phủ cần có sự điều chỉnh mạnh mẽ hơn về chính sách tiền tệ như hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn với lãi suất thấp để họ có thể tính toán cân đối kinh doanh và tránh rủi ro trong sản xuất. 

Khi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được phục hồi và phát triển, mới có thể tạo công ăn việc làm và “giữ chân” được lao động làm việc cho doanh nghiệp. Từ đó giúp ổn định an sinh xã hội và cuộc sống cho người dân.

Cần giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp

Ngoài giải pháp trên, ông Quân ủng hộ đề xuất của Bộ Tài chính là giảm 2% mức thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 10% (còn 8%). Bên cạnh đó là giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng đối với cơ sở kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh) khi thực hiện xuất hóa đơn đối với tất cả các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng 10%. 

Tuy nhiên, theo đại biểu Lê Quân, việc giảm thuế nếu chỉ tính đến hết năm 2023 thì không thể đánh giá được hết hiệu quả của chính sách hỗ trợ giảm thuế. Vì vậy, Quốc hội nên xem xét kéo dài thời gian hỗ trợ doanh nghiệp đến ngày 01/7/2024 hoặc hết năm 2024. Điều này sẽ giúp hỗ trợ các doanh nghiệp phục hồi và phát triển kinh doanh sau thời gian dài khó khăn.

Phân tích về tính khả thi của việc giảm thuế giá trị gia tăng, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, trong năm 2022, thu ngân sách Nhà nước tăng 12,5%, đáp ứng kịp thời, đầy đủ các nhiệm vụ chi đầu tư phát triển, thực hiện chính sách an sinh xã hội, cải cách tiền lương và các nhiệm vụ cấp thiết khác. 

Vì vậy, việc giảm thuế giá trị gia tăng để kích thích tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp là cần thiết để góp phần tăng trưởng kinh tế.

Mặt khác, thời gian hỗ trợ giảm thuế không nên chỉ 6 tháng cuối năm 2023 mà nên kéo dài sang năm 2024 theo chiều hướng cân đối ngân sách, đánh giá hiệu quả chính sách.

Theo các đại biểu Quốc hội, việc giảm lãi suất, giảm các loại phí sẽ giúp các doanh nghiệp hồi phục và phát triển sau khó khăn. Đây chính là giải pháp bền vững để lấy lại đà tăng trưởng chung của nền kinh tế trong năm 2023 và trong dài hạn.