Chủ tịch Viettel đề xuất cơ chế bảo vệ doanh nghiệp khi đầu tư ra nước ngoài

Ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp – viễn thông quân đội (Viettel), tại hội nghị với thủ tướng ngày 27/3, đã đề xuất mở rộng không gian kinh tế quốc gia thông qua đầu tư ra nước ngoài.

Đề xuất này xuất phát từ thực tiễn lĩnh vực đầu tư ra nước ngoài của Viettel tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao gần 30% trong quý đầu năm nay, đóng góp gần 60% vào tăng trưởng chung của tập đoàn.

Nhìn vào bức tranh chung, ông Thắng cho rằng, vị thế và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế đã được nâng lên tầm cao mới. 

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng và Nhà nước, ngoại giao kinh tế đã trở thành một mũi nhọn chiến lược. Hình ảnh Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ và các đồng chí lãnh đạo Đảng, nhà nước thường xuyên chủ trì, tham gia các diễn đàn đa phương và song phương lớn thế giới; nhiều lãnh đạo các nước, lãnh đạo các doanh nghiệp hàng đầu thế giới đến thăm và làm việc với lãnh đạo Đảng và nhà nước, thăm các tập đoàn lớn của Việt Nam, từ đó đã mở ra nhiều cơ hội mới cho các doanh nghiệp Việt Nam tự tin tiến ra toàn cầu.

Bên cạnh đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, trong đó xác định rõ nhiệm vụ "khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh có hiệu quả ở nước ngoài; xây dựng và bảo vệ các thương hiệu quốc gia đạt tầm quốc tế".

Nghị quyết 68 - NQ/TW về kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79- NQ/TW về kinh tế nhà nước đều đặt mục tiêu Việt Nam có doanh nghiệp trong tốp đầu của khu vực và thế giới. Muốn vậy các doanh nghiệp Việt Nam phải vươn tầm ra thế giới, ông Thắng nhấn mạnh. 

Ngoài ra, theo ông Thắng, Việt Nam đã hình thành được một số doanh nghiệp có kinh nghiệm đầu tư nước ngoài. Đơn cử, FPT bắt đầu chiến lược xuất khẩu phần mềm từ năm 1998, Petrovietnam với gần 24 năm khẳng định năng lực tại các dự án năng lượng toàn cầu, Vingroup với gần 10 năm thực hiện định hướng xuất khẩu ô tô sang Mỹ, châu Âu hay Viettel đã có hơn 20 năm kinh nghiệm đầu tư quốc tế trong lĩnh vực viễn thông và giải pháp số.

Bên cạnh hiệu quả về kinh tế, đầu tư ra nước ngoài còn góp phần thúc đẩy đối ngoại Đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại quốc phòng như Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh trong chuyến thăm và làm việc tại Viettel Campuchia hồi tháng 7/2024.

6 nền tảng của chiến lược đầu tư ra nước ngoài

Lãnh đạo Viettel làm rõ, trước hết, về tư duy, cần xác định mở rộng không gian kinh tế ra quốc tế là một trụ cột quan trọng của tăng trưởng quốc gia. Việc đầu tư ra nước ngoài không chỉ là đi ra, mà là tổ chức nền kinh tế theo hướng hai chiều, tức là vừa mở rộng ra bên ngoài, vừa thu hút nguồn lực toàn cầu vào Việt Nam.

Thứ hai là về không gian. Bên cạnh các thị trường truyền thống hiện nay, cần quan tâm thêm các thị trường đang phát triển tại ASEAN, Nam Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latin – những nơi phù hợp với năng lực triển khai của Việt Nam. Đồng thời, cần chủ động tiếp cận các thị trường phát triển để nâng cấp công nghệ và tiêu chuẩn, coi Việt Nam là điểm đến quốc tế để thu hút dòng giá trị toàn cầu.

Thứ ba là về lĩnh vực ưu tiên. Ông Thắng đề xuất, cần tập trung vào các mũi nhọn như hạ tầng chiến lược; công nghiệp công nghệ cao và các ngành dịch vụ giá trị cao có khả năng thu hút dòng chi tiêu quốc tế. 

Thứ tư là về lợi thế cạnh tranh. Theo ông Thắng, cần phát huy tối đa những lợi thế cạnh tranh đặc thù của Việt Nam như nguồn nhân lực có khả năng thích ứng cao, chi phí hợp lý và năng lực triển khai thực tiễn mạnh; kinh nghiệm phát triển hạ tầng và dịch vụ trên quy mô lớn, cho phép không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà có thể xuất khẩu mô hình; mạng lưới hội nhập sâu rộng cùng uy tín quốc gia ngày càng được nâng cao và đặc biệt là vị thế cân bằng trong quan hệ quốc tế.

Ngoài ra, về tổ chức lực lượng, cần hình thành các tập đoàn kinh tế chủ lực đóng vai trò dẫn dắt, tổ chức doanh nghiệp đi ra quốc tế theo mô hình hệ sinh thái. 

Ông Thắng nhấn mạnh, các tổ chức này cần được xác định là "tổng thầu quốc gia", có khả năng tích hợp, triển khai và dẫn dắt các doanh nghiệp khác tham gia theo chuỗi giá trị. Đây là mô hình mà Nhật Bản, Hàn Quốc đã thực hiện thành công và Trung Quốc đang triển khai ở quy mô lớn.

Lãnh đạo Viettel cũng chỉ rõ, về cơ chế chính sách, cần có cách tiếp cận ở tầm quốc gia. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia đã xây dựng các tổ chức và công cụ hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài một cách bài bản, hiệu quả như Nhật Bản có Jetro và Jica, Hàn Quốc có Kotra và Koica, Trung Quốc có chiến lược Vành đai – con đường…

Giải pháp cho chiến lược mở rộng không gian kinh tế

Dựa trên những nền tảng chính, ông Thắng đề xuất xây dựng một chương trình quốc gia về mở rộng không gian kinh tế ra quốc tế; thí điểm các cơ chế đặc thù, chấp nhận rủi ro cho các tập đoàn chủ lực khi đầu tư vào các ngành công nghệ mới hoặc thị trường chiến lược. 

Cùng với đó, cần hình thành cơ chế tài chính và bảo lãnh rủi ro cấp Chính phủ để bảo vệ doanh nghiệp trước các biến động địa chính trị toàn cầu. 

Ngoài ra, cần nâng cấp vai trò hệ thống cơ quan đại diện ở nước ngoài thành đầu mối phát triển thị trường thực thụ; thường xuyên rà soát, đánh giá kết quả thực hiện các thỏa thuận hợp tác cấp nhà nước đã ký kết, đảm bảo tính thực chất và hiệu quả.

Nếu không hình thành được một cấu trúc tổ chức ở tầm quốc gia, doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục đi ra theo cách đơn lẻ và khó có thể xây dựng được năng lực cạnh tranh toàn cầu. 

Việc mở rộng không gian kinh tế ra quốc tế không chỉ là một lựa chọn mà là con đường bắt buộc để Việt Nam vươn lên trong giai đoạn tới, lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh.