Chuyển mạnh từ 'nói' sang 'làm' để thực thi hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, mục tiêu rõ ràng và quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Đại hội đánh dấu bước chuyển quan trọng của sự nghiệp cách mạng, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và năng lực lãnh đạo của Đảng trong định hướng tương lai của dân tộc trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc.

Nghị quyết Đại hội XIV là sự tổng kết lý luận và thực tiễn sâu sắc, thể hiện ý chí, khát vọng xây dựng Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết XIV của Đảng ngày 7/2, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, nhìn lại hơn 80 năm xây dựng và phát triển đất nước, đặc biệt là 40 năm đổi mới, cho thấy mọi thành tựu đều gắn với giai đoạn mà chủ trương đúng được được tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả.

Theo Tổng Bí thư, Việt Nam đạt được tốc độ tăng trưởng khá cao trong nhiều năm, nhưng chất lượng tăng trưởng, tính bền vững và “sức chống chịu của nền kinh tế” vẫn còn rất nhiều hạn chế.

Cùng với đó, dù đã hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, nhưng mức độ “làm chủ công nghệ, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh nội sinh” của nền kinh tế vẫn chưa xứng tầm với tiềm năng của đất nước và kỳ vọng của người dân.

Hệ thống chính trị tương đối đồng bộ, nhưng hiệu lực, hiệu quả “quản trị quốc gia, kỷ luật, kỷ cương hành chính và chất lượng thực thi chính sách” vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển đất nước.

Theo Tổng Bí thư, điểm nghẽn căn bản nhất hiện nay không nằm ở đường lối, mà nằm ở năng lực biến đường lối thành kết quả phát triển cụ thể. Vì vậy, trong giai đoạn mới của đất nước, phải thống nhất và dứt khoát về tư duy xuyên suốt là chuyển mạnh từ “nói” sang “làm”, từ nhận thức thành hành động, chấm dứt tình trạng “nói nhiều làm ít”, “nói hay, làm dở”, “nói không đi đôi với làm”, lối làm việc quan liêu, hình thức.

Để tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV, Tổng Bí thư nêu năm điểm then chốt.

Trước hết, cần tập trung nâng cao năng lực thể chế hóa và cụ thể hoá nghị quyết thành chính sách và pháp luật. Mỗi chủ trương lớn của Đảng phải được chuyển hóa kịp thời, đồng bộ và nhất quán thành hệ thống cơ chế, chính sách và pháp luật khả thi, minh bạch.

Thể chế không chỉ là công cụ quản lý nhà nước, mà phải trở thành động lực phát triển, giải phóng sức sản xuất, khơi thông các nguồn lực xã hội và tạo lập môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo.

Khắc phục triệt để tình trạng Nghị quyết đúng nhưng chính sách chậm ban hành, thiếu đồng bộ hoặc khó thực thi. Bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu chiến lược của Đảng với hệ thống pháp luật của Nhà nước và năng lực triển khai của bộ máy hành chính.

Thứ hai, cải cách phương thức tổ chức thực hiện và kỷ luật thực thi.

Mọi chương trình hành động phải được thiết kế trên cơ sở mục tiêu rõ ràng, lộ trình cụ thể, phân công trách nhiệm minh bạch và cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Đồng thời, chuyển mạnh từ phương thức “quản lý dựa trên mệnh lệnh hành chính” sang “quản trị dựa trên kết quả”; từ đánh giá bằng “báo cáo hình thức” sang đánh giá bằng “sản phẩm phát triển cụ thể” và “tác động xã hội” thực chất.

Kỷ luật thực thi phải trở thành nguyên tắc hành động của toàn bộ hệ thống chính trị, chấm dứt tình trạng né tránh, trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm trong tổ chức thực hiện nghị quyết.

Thứ ba, coi hiệu quả phát triển và sự hài lòng của người dân là thước đo cao nhất của việc thực hiện nghị quyết.

Mỗi chủ trương, chính sách phải trả lời được câu hỏi cốt lõi: “mang lại lợi ích gì cho đất nước, cho Nhân dân và cho tương lai phát triển lâu dài của dân tộc”.

Giá trị của nghị quyết không chỉ được khẳng định bằng tính đúng đắn về lý luận, mà phải được kiểm nghiệm bằng chất lượng tăng trưởng, bằng cải thiện đời sống cho người dân.

Khi nghị quyết thực sự tạo ra chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực quốc gia và mở rộng cơ hội phát triển, thì nghị quyết mới có giá trị chính trị và lịch sử bền vững.

Thứ tư, xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực tổ chức thực thi, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Kết quả thực tiễn phải là tiêu chuẩn quan trọng nhất để đánh giá cán bộ, đồng thời hình thành cơ chế bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích của đất nước.

Thứ năm, gắn thực hiện nghị quyết với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia.

Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương, bằng năng lực tổ chức thực hiện, bằng nêu gương và bằng uy tín chính trị, qua công tác kiểm tra, giám sát; lãnh đạo thông qua Nhà nước, qua Mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội...

Trong giai đoạn mới, việc đổi mới phương thức lãnh đạo phải hướng tới xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, một nền quản trị quốc gia hiệu quả, kỷ cương, minh bạch và phục vụ người dân.

Tổng Bí thư cũng yêu cầu phát huy vai trò của toàn hệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.

Trong đó, các cơ quan Đảng Trung ương giữ vai trò trung tâm định hướng, kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện nghị quyết trên phạm vi toàn quốc; Quốc hội phát huy mạnh mẽ vai trò lập pháp và giám sát tối cao, bảo đảm mọi chủ trương lớn của Đảng được thể chế hóa kịp thời, đồng bộ và khả thi trong hệ thống pháp luật; Chính phủ và các bộ, ngành phải chuyển mạnh từ vai trò “ban hành chính sách” sang vai trò “tổ chức thực thi chính sách đến cùng”, lấy kết quả phát triển thực chất làm thước đo năng lực điều hành.

Trong giai đoạn tới, cần tập trung hình thành và phát huy hiệu quả các cực tăng trưởng mạnh, vùng kinh tế trọng điểm, đô thị động lực và các đặc khu kinh tế thế hệ mới có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế. Đồng thời, chủ động xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, phát triển logistics quy mô lớn và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị -xã hội có trách nhiệm phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội và vận động “người dân, doanh nghiệp tham gia thực hiện nghị quyết và giám sát từ cấp cơ sở tới trung ương” thông qua các nền tảng công nghệ.

Ở cấp địa phương, chính quyền phải trở thành tuyến đầu xung kích trong tổ chức thực hiện nghị quyết, là nơi trực tiếp biến chủ trương của Đảng thành kết quả phát triển cụ thể trong đời sống kinh tế- xã hội, không chạy theo chỉ tiêu hình thức, tuyệt đối không trông chờ, không ỷ lại vào trung ương, không sao chép máy móc mô hình của nơi khác.

Địa phương nào để chậm trễ cải cách, để lãng phí nguồn lực, bỏ lỡ thời cơ phát triển thì trước hết người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Đảng và người dân.

Tổng Bí thư nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới, kỷ luật trách nhiệm phải được đặt lên hàng đầu.

Việc phân công nhiệm vụ phải đi đôi với cơ chế kiểm tra, đánh giá và xử lý rõ ràng. Tập thể nào không hoàn thành nhiệm vụ thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, không được lấy tập thể để che lấp trách nhiệm cá nhân.

Cá nhân nào không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phải biết tự rút lui. Người nào hứa mà không làm, làm mà không đạt kết quả thì phải được xem xét thay thế hoặc sắp xếp lại công việc.

Không thể để tình trạng nghị quyết thì đúng, tổ chức thực hiện thì yếu, chậm trễ, hiệu quả thấp mà không có ai chịu trách nhiệm cụ thể. Không được phép để sự yếu kém trong tổ chức và con người làm chậm bước tiến của quốc gia, bởi thời gian là nguồn lực phát triển đặc biệt quan trọng và không thể tái tạo, chậm trễ trong tổ chức thực hiện không chỉ làm lãng phí nguồn lực, mà còn làm giảm tốc độ và đánh mất thời cơ phát triển của đất nước.

Tổng Bí thư nhấn mạnh trước mắt là những nhiệm vụ rất nặng nề, nhưng cũng là thời cơ to lớn nếu biết nắm bắt và hành động quyết liệt. Tương lai phát triển của đất nước, phụ thuộc rất lớn vào tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và năng lực hành động của từng cấp ủy, từng tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Do đó, Tổng Bí thư đề nghị xác định rõ những việc cần làm ngay, những khâu đột phá cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, nói đi đôi với làm, làm đến nơi đến chốn, làm ra kết quả cụ thể.