Đánh thức 'người khổng lồ' du lịch Gia Lai

Vận hội mới của du lịch Gia Lai nhờ "phép cộng" chiến lược

Sau cột mốc sáp nhập tỉnh thành, Gia Lai hiện diện trên bản đồ kinh tế, du lịch Việt Nam với một diện mạo hoàn toàn mới. Đây là địa phương có diện tích lớn thứ hai cả nước, là cầu nối quan trọng giữa Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, sở hữu nhiều tài nguyên lớn để phát triển du lịch.

Việc sáp nhập tỉnh thành đã mở ra một không gian phát triển mới cho vùng đất này. Gia Lai hiện không chỉ có biển, mà còn có rừng, gắn với các hoạt động du lịch văn hoá.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn nhìn nhận, du lịch biển lâu nay vẫn được du khách ưa thích, và Việt Nam cũng là đất nước có rất nhiều lợi thế để phát triển du lịch biển. Tuy nhiên, trong tương lai, du lịch rừng sẽ mang lại giá trị cao nhờ sự khác biệt và chiều sâu văn hóa.

Đáng nói hơn, theo ông Tuấn, sức hấp dẫn thực sự của Gia Lai bây giờ không nằm ở sự tách biệt giữa rừng hay biển, mà nằm ở yếu tố "tích hợp". Đó là một hành trình đa trải nghiệm. Buổi sáng, du khách có thể đắm mình trong làn nước xanh của Kỳ Co, Eo Gió; chiều đã có thể thưởng lãm tiếng cồng chiêng giữa rừng thông Đắk Đoa của đại ngàn.

Sự kết hợp rừng và biển là yếu tố hiếm có mà chỉ Gia Lai mới sở hữu trọn vẹn. Phép cộng này không chỉ làm phong phú sản phẩm du lịch mà còn hóa giải bài toán "mùa vụ", vốn là điểm yếu cố hữu của du lịch biển miền Trung.

Đồng quan điểm, dưới góc góc nhìn kinh tế học, PGS. TS. Trần Đình Thiên cũng cho rằng, bài toán phát triển du lịch Gia Lai hiện nay là sự "tích hợp", chứ không phải "phép cộng" đơn thuần.

Theo ông Thiên, sự kết hợp giữa du lịch biển và rừng ở Gia Lai không phải sự ghép nối cơ học. Ông nói: "Đây là sự cộng hưởng giá trị. Tây Nguyên có linh hồn của đại ngàn, còn Quy Nhơn có hào khí của đất võ trời văn."

"Nếu biết cách làm du lịch đúng tầm, trục biển - cao nguyên sẽ trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn, đẳng cấp cao, thu hút khách du lịch toàn cầu, nơi những giá trị du lịch nghỉ dưỡng, song hành với hoạt động trải nghiệm giàu bản sắc văn hóa bản địa", ông Thiên nhận định.

Dựa trên định hướng đó, các sản phẩm du lịch tại Gia Lai trong thời gian tới đang được định vị mang một dấu ấn riêng với mô hình "một hành trình, hai bản sắc".

Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, Gia Lai cần tập trung vào hai trụ cột: nghỉ dưỡng biển cao cấp tại Quy Nhơn và trải nghiệm văn hóa đại ngàn tại Pleiku.

"Chúng ta phải biến những giá trị tưởng chừng như thô mộc như văn hóa cồng chiêng, sử thi Tây Nguyên hay các sản phẩm nông nghiệp như cà phê, hồ tiêu thành những sản phẩm du lịch có khả năng 'quốc tế hóa'. Du khách không chỉ đi để xem, họ đi để sống trong một hành trình di sản", ông Khánh nhấn mạnh.

Sức hút của du lịch Gia Lai là không thể phủ nhận. Chỉ tính riêng trong năm 2025, Gia Lai đã đón khoảng 12,4 triệu lượt khách, lọt top 10 địa phương có lượt khách và doanh thu du lịch cao nhất cả nước.

Đáng chú ý, các khu nghỉ dưỡng ven biển ghi nhận lượng khách quốc tế, đặc biệt từ Hàn Quốc và khu vực Đông Bắc Á tăng trưởng hơn 40%. Đây chính là những con số ấn tượng, tín hiệu rõ nét cho thấy Gia Lai đang bước vào một giai đoạn phát triển du lịch mới với dư địa rất lớn để khai thác.

Nếu khai thác đúng tiềm năng, du lịch Gia Lai sẽ còn phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, năm yếu tố cốt lõi để một điểm đến du lịch bứt phá là tài nguyên thiên nhiên ban tặng; doanh nghiệp có tầm nhìn, tâm huyết; chiến lược phát triển của tỉnh; văn hóa bản địa của người dân địa phương và cuối cùng là tính thời điểm.

Và năm 2026 với cú huých năm du lịch quốc gia, chính là thời điểm hội tụ đủ năm yếu tố này để du lịch Gia Lai bùng nổ.

Điểm nghẽn hạ tầng "kìm" chân người khổng lồ

Có được sản phẩm đặc thù, giàu tiềm năng phát triển du lịch, thế nhưng bài toán đặt ra đối với Gia Lai là phải giải được bài toán hạ tầng để thu hút du khách.

Theo đó, về hạ tầng giao thông, mặc dù Gia Lai sở hữu hai sân bay Pleiku và Phù Cát, nhưng thực tế vận hành lại bộc lộ những hạn chế lớn. Đơn cử như đường băng số 1 của Phù Cát hiện chưa đủ điều kiện kỹ thuật để đón các chuyến bay thuê chuyến quốc tế lớn.

Bên cạnh đó, quy trình thủ tục tại cảng hàng không này cũng còn nhiều bất cập. Theo ông Võ Huy Cường, Phó tổng giám đốc Bamboo Airways, một sân bay muốn đón khách quốc tế không chỉ cần đường băng, mà cần một luồng tuyến hành khách chuyên biệt với đầy đủ máy soi thân nhiệt, hệ thống kiểm soát nhập cảnh.

Trong khi đó, hiện tại, cả hai sân bay của Gia Lai đều chưa có sự chuẩn bị đồng bộ về "phần mềm" quản lý này để đón những dòng khách quốc tế lớn.

Không chỉ điểm nghẽn về hàng không, hệ thống giao thông đường bộ kết nối giữa biển (Quy Nhơn) và cao nguyên (Pleiku) hiện cũng đang giống như một "mạch máu" chưa được lưu thông thông suốt. Theo đó, quốc lộ 19 kết nối giữa hai điểm đến dù chỉ khoảng 160km, nhưng du khách hiện phải mất tới 3 giờ di chuyển do tuyến đường đang trong quá trình nâng cấp.

Với khách du lịch cao cấp, thời gian ngồi xe là một "cực hình" làm giảm đáng kể tính hấp dẫn của mô hình "sáng tắm biển, chiều ngủ rừng" của Gia Lai.

Mặt khác, tính kết nối nội vùng giữa các điểm du lịch cũng còn rất hạn chế. Các điểm đến nổi tiếng như Chư Đăng Ya hay các bản làng vẫn nằm ở những khu vực có hạ tầng giao thông tiếp cận khá khó khăn, chưa đủ chuẩn cho các dòng xe du lịch lớn lưu thông thuận tiện.

Bên cạnh hạ tầng giao thông kết nối, hạ tầng dịch vụ phục vụ du lịch tại Gia Lai cũng là nút thắt lớn. Trong khi tại Quy Nhơn đã có nhiều khách sạn 5 sao, phục vụ khách du lịch như quần thể dự án của Tập đoàn FLC, thì Pleiku hiện đang "khát" các khách sạn, khu nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế.

Nói như PGS.TS Trần Đình Thiên thì du lịch nơi đây vẫn còn "chưa sẵn tổ" cho "đại bàng". Khách quốc tế đến có thể thích vẻ đẹp hoang sơ, nhưng họ yêu cầu tiêu chuẩn nghỉ dưỡng khắt khe. Nếu không có những dự án lấp đầy khoảng trống này, Gia Lai chỉ mãi là điểm dừng chân ngắn ngày.

Mặt khác, du lịch Gia Lai vẫn còn nghèo nàn về dịch vụ bổ trợ. Du khách đến Gia Lai hiện "không có chỗ để tiêu tiền". Ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam lưu ý rằng, chi tiêu mua sắm của khách đến Gia Lai hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng chi phí tour, trong khi ở các nước lân cận là 40-50%.

Sự thiếu vắng các khu mua sắm miễn thuế và các trung tâm giải trí đêm là một điểm nghẽn về doanh thu, khiến du lịch nơi đây chưa khai phá hết tiềm năng.

Hàng không: Cánh cửa đưa du lịch Gia Lai bứt tốc

Để kích hoạch du lịch Gia Lai bứt tốc, các chuyên gia đều cùng chung nhận định rằng, hàng không phải đi trước mở đường.

Ông Trịnh Văn Quyết, nhà sáng lập Tập đoàn FLC ví von đầy thú vị: "Hàng không và du lịch nghỉ dưỡng phải quấn quýt như "đôi tình nhân". Nếu hàng không mang khách đến thì hệ sinh thái nghỉ dưỡng chính là sợi dây buộc chân du khách".

"Làm du lịch nghỉ dưỡng phải đi đôi với hàng không. Triết lý của chúng tôi rất đơn giản: Đưa khách đến nhanh nhất nhưng giữ khách ở lại lâu nhất. Khách đến tắm biển rồi về ngay thì giá trị kinh tế thấp. Nhưng nếu họ ở lại chơi golf, dự hội nghị, đi safari, khám phá văn hóa cao nguyên... thì đó mới là lúc kinh tế địa phương thực sự hưởng lợi. Chúng tôi xây dựng các quần thể đồng bộ để phục vụ mọi nhu cầu của thượng đế trong một hành trình", ông Quyết nhấn mạnh.

Hàng không và du lịch nghỉ dưỡng phải quấn quýt như đôi tình nhân.

Ông TRỊNH VĂN QUYẾT

- Nhà sáng lập Tập đoàn FLC

Bên cạnh đó, để giải bài toán đưa khách đến bằng đường hàng không, ông Cường đề xuất, hai sân bay của Gia Lai cần được quy hoạch với một chiến lược phát triển mới.

Dưới góc độ vận hành, Phù Cát và Pleiku cần giống như hai nhà ga của một siêu sân bay có hai đường cất hạ cánh song song độc lập. Khi các tuyến cao tốc hoàn thiện, việc di chuyển giữa hai điểm này chỉ mất hơn một tiếng rưỡi – tương đương việc đi lại giữa các ga tại các sân bay lớn trên thế giới.

Đây là cơ sở để các hãng hàng không đưa khách quốc tế đến thẳng Gia Lai. Tuy nhiên, để các hãng bay "mặn mà" mở các đường bay mới, cần những cú hích ưu đãi và chính sách hấp dẫn.

Còn theo PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên Chủ nhiệm bộ môn Kỹ thuật hàng không Trường ĐH Bách khoa TP. HCM, đã đến lúc Gia Lai nghĩ đến việc sử dụng máy bay nhỏ dưới 19 chỗ để làm taxi hàng không và du lịch trên không.

"Hãy tưởng tượng, với cách làm này, du khách sẽ được bay lượn trên miệng núi lửa Chư Đăng Ya, ngắm Biển Hồ từ trên cao... Đây chính là loại hình du lịch hạng sang mà khách quốc tế sẵn sàng chi trả cao để trải nghiệm", ông Tống chia sẻ.

Cùng với gỡ nút thắt hạ tầng hàng không, để giải bài toán hạ tầng lưu trú, dịch vụ phục vụ du lịch, các nhà lãnh đạo cao nhất của Gia Lai cũng đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ đối với việc "dọn tổ" để đón "đại bàng".

Ông Nguyễn Hữu Quế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định năm trụ cột hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, tỉnh Gia Lai cam kết, ổn định chính sách; minh bạch thủ tục; giải quyết nhanh chóng; đồng hành thực chất và công bằng bình đẳng.

Bên cạnh đó, bài toán nguồn nhân lực cũng được đặt ra. Gia Lai đang phối hợp cùng các hiệp hội để đào tạo tại chỗ những người con của đại ngàn, giúp họ từ những người dân bản địa, trở thành những nhân viên dịch vụ chuyên nghiệp nhưng vẫn giữ được nét "thô mộc, chân thật" – vốn là một đặc sản thu hút khách du lịch.

Quan trọng hơn, "chúng tôi không nói suông", ông Quế nhấn mạnh và tiết lộ, dự án Đắk Đoa với tổng mức đầu tư 8.267 tỷ đồng do Tập đoàn FLC đầu tư chỉ mất hơn hai tháng hoàn tất thủ tục để khởi công đầu tháng 4 tới.

Mặt khác, chính quyền tỉnh cũng đang đầu tư quyết liệt cho hạ tầng kết nối, đặc biệt là nâng cấp quốc lộ 19 và hoàn thiện đường băng số 2 sân bay Phù Cát vào tháng 6 tới để kịp đón những chuyến bay thuê chuyến đầu tiên.

Dưới góc nhìn của doanh nghiệp, bà Hương Trần Kiều Dung, Phó chủ tịch thường trực Tập đoàn FLC khẳng định, với sự hỗ trợ đồng hành của chính quyền tỉnh, các doanh nghiệp sẽ nỗ lực nắm bắt, đầu tư, cùng chung tay phát triển du lịch địa phương.

"Quần thể nghỉ dưỡng và sân golf 36 hố tại Đắk Đoa không chỉ là một dự án bất động sản đơn thuần, mà là một mảnh ghép quan trọng để hoàn thiện hệ sinh thái du lịch cao nguyên", bà Dung nói.