DIC vi phạm gì trong cổ phần hoá và thoái vốn nhà nước

Ngày 27/8, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra liên quan đến quá trình cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại Công ty Đầu tư phát triển - xây dựng, nay là Tổng công ty cổ phần Đầu tư phát triển xây dựng - DIC.

DIC có xuất phát điểm là Nhà nghỉ Bộ Xây dựng được thành lập từ năm 1990, sau đó chuyển đổi mô hình thành Công ty Đầu tư xây dựng và dịch vụ du lịch vào năm 1993 và Công ty Đầu tư phát triển – Xây dựng vào năm 2001.

Đây là doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ Xây dựng đóng tại thành phố Vũng Tàu, hoạt động chính trong lĩnh vực xây lắp, phát triển đô thị và kinh doanh dịch vụ du lịch. Năm 2007, công ty được cổ phần hoá và 10 năm sau đã thoái hết vốn nhà nước.

Kết luận thanh tra nêu rõ, từ khi chuyển sang mô hình công ty cổ phần cho đến khi thoái hết vốn nhà nước, công ty đã huy động được nguồn lực từ các thành phần kinh tế để nâng cao năng lực tài chính, với vốn điều lệ tăng từ 370 tỷ đồng lên 2.382 tỷ đồng.

Tổng tài sản cũng tăng từ 2.319 tỷ đồng tại thời điểm cổ phần hoá năm 2007 lên 6.133 tỷ đồng tại thời điểm 30/9/2017 trước khi thoái toàn bộ vốn nhà nước.

Giá trị của phần vốn nhà nước tăng từ 240 tỷ đồng khi cổ phần hoá lên 1.182 tỷ đồng trước khi thoái hết. Sau khi thoái hết vốn đã thu về quỹ Hỗ trợ sắp xếp và phát triển doanh nghiệp trên 2.274 tỷ đồng, thặng dư vốn 1.092 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra một số hạn chế, vi phạm trong quá trình cổ phần hoá và thoái vốn nhà nước tại DIC.

Theo đó, đơn vị tư vấn là Công ty CP Giám định, thẩm định Việt Nam (Vivaco) đã xác định sai vốn đầu tư và nguyên giá của hai công trình xây dựng trên đất, dẫn đến giá trị tài sản bị đánh giá thấp hơn quy định, với mức chênh lệch 2,4 tỷ đồng.

Đồng thời, về xác định giá trị tài sản là quyền sử dụng đất, Vivaco cũng không xác định lại giá trị của 25 căn biệt thự tại Khu Biệt thự Phương Nam theo quy định của Chính phủ.

Vivaco và Bộ Xây dựng đã không xác định lại giá trị quyền sử dụng đất dự án Khu đô thị du lịch sinh thái Đại Phước mà sử dụng tập hợp chi phí đầu tư và giá trị quyền phát triển dự án để tính vào giá trị doanh nghiệp cổ phần hoá, không đúng quy định của Chính phủ.

Do vậy, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị và được UBND tỉnh Đồng Nai có văn bản xác định vị trí dự án chưa được ghi nhận trong bảng giá đất giai đoạn 2006 - 2008, không có giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở giai đoạn 2006 - 2008 nên không xác định được giá thị trường.

Thanh tra Chính phủ nhận thấy UBND tỉnh Đồng Nai cần rà soát để xử lý theo đúng quy định của pháp luật về cổ phần hoá doanh nghiệp

Bên cạnh đó, trong giai đoạn từ khi xác định giá trị doanh nghiệp đến lúc chuyển sang công ty cổ phần, Công ty Đầu tư phát triển - xây dựng đã hạch toán các khoản lỗ của ba công ty con được Bộ Xây dựng phê duyệt quyết toán vào giá trị vốn nhà nước tính đến thời điểm 0 giờ ngày 13/3/2008 để bàn giao sang công ty cổ phần, không đúng quy định của Chính phủ.

Đối với việc phát hành cổ phiếu riêng lẻ, theo Thanh tra Chính phủ, Bộ Xây dựng với vai trò là chủ sở hữu chưa làm hết trách nhiệm trong việc chỉ đạo về giá chào bán cổ phiếu riêng lẻ năm 2009, cần được kiểm điểm, xử lý theo quy định.

Về thủ tục thoái vốn, Bộ Xây dựng đã phê duyệt phương án thoái vốn tại Công ty Đầu tư phát triển - xây dựng mà không xin ý kiến của Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và đầu tư là không đúng với quy định của Chính phủ

Đồng thời, DIC cũng đã không cung cấp đầy đủ thông tin cho đơn vị tư vấn, dẫn đến việc không xác định lại giá trị quyền sử dụng đất tại ba địa chỉ, bao gồm 313.887 m2 tại dự án Khu đô thị du lịch sinh thái Đại Phước; 201.703m2 tại dự án Khu dân cư thương mại phường 4, Hậu Giang; và 421,5m2 đất thương mại tại số 88 Trần Phú, Vũng Tàu.

Thanh tra Chính phủ đã xác định trách nhiệm liên quan thuộc về lãnh đạo Bộ Xây dựng trong giai đoạn 2007-2009 và 2016-2017 và Ban chỉ đạo cổ phần hóa DIC.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng kiểm điểm các cá nhân, tổ chức có liên quan; yêu cầu các cá nhân và tổ chức khắc phục hậu quả tài chính; đồng thời làm rõ trách nhiệm trong việc định giá cổ phiếu phát hành riêng lẻ năm 2009, cũng như xác định lại giá trị quyền sử dụng đất tại dự án sai phạm.

Tháng 2 năm ngoái, khi Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra DIC, công ty đã cung cấp một số thông tin khẳng định công tác cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước đã triển khai theo đúng quy định của pháp luật, đã trải qua nhiều lần thanh tra, kiểm toán, kiểm tra.