Long Mỹ, vùng đất giàu đẹp

Năm nay là tròn 10 năm thị xã Long Mỹ thành lập nhưng tên gọi Long Mỹ đã có hơn 112 năm. Năm 1908, chính quyền thực dân Pháp lập quận Long Mỹ thuộc Rạch Giá, rồi Cần Thơ, Sóc Trăng.

Xin nói rõ, chữ "long" trong “Long Mỹ” không phải là rồng như rất nhiều người đang nghĩ Long Mỹ nghĩa là “rồng đẹp”. Xưa nay nói về rồng, linh vật quốc gia trong truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên”, chưa thấy ai nói rồng đẹp hay xấu. Nhiều địa danh ở Tây Nam Bộ, ở Hậu Giang có từ “long” và hầu như ai cũng nghĩ đó là rồng.

Ngôn ngữ Việt Nam có từ thuần Việt và từ Hán Việt. “Long”, từ thuần Việt, thường là từ láy như “long lanh”, “long đong”, “long sòng sọc”, “long ốc, long đanh”… Long, từ Hán Việt, phát âm giống nhau nhưng có nhiều nghĩa và nhiều cách viết khác nhau. Trong Hán Việt có nhiều từ “long”, trong đó hai từ phổ biến nhất là 龍 nghĩa là “con rồng” và 隆 nghĩa là “thịnh vượng”. Từ "long" nghĩa là"hưng thịnh" luôn gắn với nhiều thương hiệu và địa danh.

Văn hóa Việt Nam, tên người và địa danh đều gửi gắm mong ước, kỳ vọng và dự báo. Tôi không hiểu, bằng cách nào, tổ tiên mình đã đặt tên cho các địa danh Nam bộ là “long”, nghĩa là vùng đất “hưng thịnh”. Đất nhiễm phèn, dân cư thưa thớt, sông nước chằng chịt, gian nan tứ bề nhưng cha ông mình đã dự báo về một tương lai tươi sáng.

Dân Long Mỹ và Hậu Giang ai cũng biết, hơn 20 năm trước, thị xã Long Mỹ ngày nay khó khăn thế nào. Từ giao thông cầu, đường, nước ngọt, điện, trường học, nhà ở, nhân lực, vệ sinh môi trường, cảnh quan… đều tương phản, trêu ngươi với địa danh Long Mỹ. Những khó khăn đó, đang bị thu hẹp dần, thị xã Long Mỹ đang ngày mỗi vươn lên, xứng danh thị xã “hưng thịnh giàu đẹp”.

Giàu, mang nghĩa rộng, bao gồm cả những con người hào hiệp, nghĩa khí chân tình và môi trường xanh sạch, cảnh quan mộc mạc tự nhiên. Những chuyện nhỏ, rất nhỏ, hơn cả bình thường nhưng độc đáo, là tài nguyên du lịch, làm nên thương hiệu Long Mỹ không đụng hàng. Mấy lần khảo sát vội vàng, chỉ mấy ngày nhưng cũng để lại những ấn tượng thú vị.

Ghé chợ quê Long Trị, tôi mua thử mấy món bánh quê, rẻ bất ngờ và rất ngon. Bất ngờ nhất là sự thân tình, cởi mở, cứ như gặp người quen lâu ngày của mấy người bán. Tôi cố tình đến nhà anh Nguyễn Thanh Tâm, nguyên Bí thư Long Mỹ, không báo trước, vào bữa trưa xem anh ăn uống thế nào. Gặp bữa, anh mời cơm, bảo chị làm thêm vài món nhẹ. Bữa cơm đạm bạc, nghĩa tình, chuyện trò rôm rả về Long Mỹ.

U80, anh vẫn nhanh nhẹn, sôi nổi kể về những tháng năm cùng bà con vượt khó. Mấy hàng cây sao đen, dọc các đường chính của thị xã, đang độ lớn, xõa bóng, đẹp chân quê, là một trong những dấu ấn của nguyên bí thư huyện ủy. Người dân quý mến, kể về anh nhiều chuyện hay, cả khi đương chức lẫn về hưu, luôn giản dị, khiêm tốn, hết lòng với cộng đồng.

Tôi cũng đã làm việc với đương nhiệm Chủ tịch thị xã Nguyễn Văn Diên. Bề ngoài hơi khó gần nhưng cởi mở, cầu tiến và rất chịu nghe. Vốn là kỹ sư, Giám đốc Sở kế hoạch đầu tư, về làm quản lý chính quyền, rất am hiểu và quan tâm tới du lịch cộng đồng nông nghiệp. Đi khảo sát với các bạn phòng văn hóa thông tin, lãnh đạo các xã phường, ai cũng rất nhiệt tình và cầu thị, tiếp lửa thêm cho tư vấn.

Đi nhiều nơi, tôi thấy thị xã Long Mỹ, là một trong những địa phương có nhiều đường nông thôn mới, đẹp vô đối. Đường xanh, sạch, khoe hương sắc, nối nhà vườn thơ mộng. Đường nông thôn mới ở ấp 5, xã Long Trị A, đạt giải nhất tỉnh Hậu Giang. Đường bông trang đỏ (còn gọi là mẫu đơn) ba tầng, rực rỡ ở ấp 3 xã Long Trị, đẹp ngỡ ngàng…

Trekking hay đạp xe ngoạn cảnh trên những con đường này thì quá đỉnh. Ở Nhật Bản, có loại hình du lịch “tắm rừng” (Shinrin - Yoku). Khách trekking theo các lối mòn trong rừng, hít thở không khí trong lành, lắng nghe âm thanh cỏ cây, đất đá… Để tự sinh tồn, các loại cây tiết ra hoạt chất bảo vệ, giúp con người kích thích hệ thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, điều hòa nhịp sinh học.

Vận dụng thực tiễn Nhật Bản, thị xã Long Mỹ sẽ có loại hình “tắm quê”, tại sao không? Môi trường càng thân thiện bởi những chủ vườn hiếu khách, luôn sẵn lòng mời khách dừng chân, ghé nhà uống trà, trò chuyện. Vườn Long Mỹ như Tây Nam Bộ thu nhỏ, gì cũng có, nổi tiếng nhất là quýt đường Long Trị. Quýt được trồng nhiều khắp nước, nhưng quýt Long Trị có hương vị riêng, rất Long Mỹ, chỉ người sành ăn mới biết. Quýt đường Long Trị ngon nhất, ăn tại vườn, do tự tay con gái Long Trị hái.

Nhà thờ cổ Trà Lồng, hơn trăm năm tuổi, kiến trúc hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, linh thiêng và trầm mặc giữa không gian tĩnh lặng, thành kính. Thiền viện Trúc Lâm Long Mỹ, phái Trúc Lâm Yên Tử; công trình mới hoành tráng nhưng sắc sảo, khoáng đãng, tôn nghiêm và sống động. Độc đáo nhất là ngay chính điện, có bàn để sách Phật và tranh ảnh, tặng khách làm kỷ niệm chuyến đi.

Thị xã Long Mỹ còn có đình thần anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868). Ông hy sinh lúc 30 tuổi, nhưng người dân tôn thờ khí tiết và phẩm cách nên gọi ông là "Cụ" và lập đền thờ nhiều nơi. Hàng năm, ngoài lễ giỗ ông (27 - 27/8 ÂL), còn có lễ Thượng điền (rằm tháng 2 ÂL), lễ Hạ điền (rằm tháng 11 ÂL).

Thị xã Long Mỹ rộng gần 150km2; dân số gần 65.000 người, khá lý tưởng để phát triển kinh tế và du lịch. Giao thông đường bộ thuận tiện với quốc lộ 61 và 61B, cùng các tỉnh lộ, kết nối những vùng phụ cận. Đặc biệt là hệ thống giao thông thủy với sông Cái Lớn, rạch Trà Ban, rạch Trà Lồng, kênh Xáng Quản Lộ Phụng Hiệp, kênh Hậu Giang 3, kênh Nàng Mau 2…

Quan trọng là biết chọn lối đi riêng với những khác biệt tích cực. Chính quyền và người dân thị xã thừa quyết tâm. Chỉ cần nhà tư vấn thực tiễn, có mô hình kiểm chứng, dám đồng hành, truyền lửa cho người dân, cam kết bảo hành và hỗ trợ tìm nguồn khách; du lịch thị xã Long Mỹ, gắn với cộng đồng và xây dựng nông thôn mới, sẽ là điểm sáng không chỉ của Hậu Giang mà của Tây Nam Bộ.

Cha ông đã mong ước và dự báo vùng đất hoang vu, khó khăn xưa sẽ “hưng thịnh, giàu đẹp”. Người dân thị xã Long Mỹ hôm nay đang biến ước mơ của tổ tiên ngày càng hiện thực, hơn cả mong ước.