Nhà đầu tư thận trọng dù dự báo nhu cầu than gia tăng

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) trong báo cáo mới đây cho biết nhu cầu than toàn cầu dự kiến tăng nhẹ trong năm 2022, nhưng sẽ là mức cao nhất lịch sử trong bối cảnh cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra.

Dự báo tiêu thụ than của thế giới sẽ duy trì ở mức tương tự trong những năm tiếp theo, khi thiếu vắng những nỗ lực mạnh mẽ hơn để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Cụ thể, tiêu thụ than toàn cầu dự kiến ​​sẽ tăng 1,2% vào năm 2022, lần đầu tiên vượt qua mức 8 tỷ tấn trong một năm, và làm lu mờ kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2013, theo Coal 2022 – báo cáo thị trường hàng năm mới nhất của IEA về lĩnh vực này.

Dựa trên xu hướng thị trường hiện tại, IEA dự báo rằng mức tiêu thụ than sẽ không thay đổi ở mức dự kiến cho năm 2022 cho đến năm 2025, do sự suy giảm ở các thị trường các nước phát triển được bù đắp bởi nhu cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ ở các nền kinh tế châu Á mới nổi.

Điều đó có nghĩa là than đá sẽ tiếp tục là nguồn phát thải CO2 lớn nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu trong một số năm tới.

Nhu cầu than dự kiến ​​vào năm 2022 rất gần với dự báo của IEA được công bố một năm trước, ngay cả khi thị trường than đã bị lung lay bởi một loạt các yếu tố có tác động đan xen kể từ đó.

Cụ thể, giá khí đốt tự nhiên cao hơn trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu đã dẫn đến sự phụ thuộc nhiều hơn vào than đá để sản xuất điện. Tuy vậy, tăng trưởng kinh tế chậm lại đồng thời làm giảm nhu cầu điện và sản lượng công nghiệp, và sản lượng điện từ năng lượng tái tạo đã tăng lên mức kỷ lục mới.

Tại Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ than lớn nhất thế giới, một đợt nắng nóng và hạn hán đã thúc đẩy hoạt động sản xuất điện than trong mùa hè, ngay cả khi các hạn chế nghiêm ngặt do Covid-19 làm cho nhu cầu than đá chậm lại.

Keisuke Sadamori, Giám đốc Các thị trường năng lượng và an ninh của IEA, cho biết, thế giới đang ở gần mức sử dụng nhiên liệu hóa thạch cao nhất, nhu cầu than vẫn còn cao và có khả năng sẽ đạt mức cao nhất mọi thời đại trong năm nay, đẩy lượng khí thải toàn cầu tăng lên.

Đồng thời, có nhiều dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng ngày nay đang đẩy nhanh việc triển khai năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả và sử dụng máy bơm nhiệt – những điều sẽ làm giảm nhu cầu than trong những năm tới.

“Các chính sách của chính phủ sẽ là chìa khóa để đảm bảo một con đường phía trước an toàn và bền vững”, vị giám đốc nhấn mạnh.

Thị trường than quốc tế vẫn khan hiếm vào năm 2022, với nhu cầu than để sản xuất điện đạt kỷ lục mới. Giá than đã tăng lên mức chưa từng có vào tháng 3 và sau đó tăng trở lại vào tháng 6.

Những căng thẳng do cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu gây ra đã đẩy giá lên cao hơn, đặc biệt là giá khí đốt tự nhiên tăng đột biến, cũng như điều kiện thời tiết bất lợi ở Úc – một nhà cung cấp than quốc tế quan trọng.

Ba nhà sản xuất than lớn nhất thế giới, bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia, đều sẽ đạt sản lượng kỷ lục vào năm 2022. Tuy nhiên, IEA trong báo cáo lưu ý rằng, mặc dù giá cao và biên lợi nhuận tốt, nhưng không có dấu hiệu cho thấy có sự gia tăng đầu tư vào các dự án than định hướng xuất khẩu.

Điều này phản ánh sự thận trọng của các nhà đầu tư và các công ty khai khoáng về triển vọng trung và dài hạn đối với than.

Nhu cầu than được dự báo sẽ giảm ở các nền kinh tế phát triển trong những năm tới, do năng lượng tái tạo đang ngày càng được sử dụng để thay thế than dùng cho sản xuất điện.

Tuy nhiên, các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển ở châu Á sẽ tăng cường sử dụng than để giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ngay cả khi các nền kinh tế này bổ sung nhiều năng lượng tái tạo hơn.

Những diễn biến ở Trung Quốc, nước tiêu thụ than lớn nhất thế giới, sẽ có tác động lớn nhất đến nhu cầu than toàn cầu trong những năm tới, nhưng nhu cầu của Ấn Độ cũng sẽ có tác động đáng kể.