Phát triển bền vững
Kẻ ngược đường trong cuộc chơi điện than
Trong khi phần lớn thế giới đang cam kết và hành động cắt giảm điện than vì mục tiêu khí hậu, Trung Quốc lại cho thấy sự gia tăng đáng chú ý, chiếm tới 56% lượng bổ sung mới.
Sự gia tăng của các nhà máy điện than mới với công suất hơn 25GW của Trung Quốc gần như đã lấp đầy khoảng trống của các nhà máy dừng hoạt động trên phần còn lại của thế giới vào năm 2021, theo dữ liệu báo cáo mới nhất từ Cơ quan Giám sát năng lượng toàn cầu (Global Energy Monitor - GEM).
Mức tổng công suất của các nhà máy điện than mới tại Trung Quốc năm 2021 chiếm tới 56% lượng bổ sung mới trên toàn cầu. Trong khi đó, công suất bị dừng hoạt động chỉ ở khoảng 1,2 – 2,1GW (chỉ tính tới việc dừng hoạt động của các tổ máy từ 30MW trở lên) – mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Không chỉ vậy, trong suốt năm 2021, thị phần điện than đang phát triển của Trung Quốc tăng đáng chú ý, từ 7% lên 55%, tương đương 251GW, ghi nhận lần đầu tiên Trung Quốc chiếm hơn một nửa công suất đang phát triển. Công suất này bao gồm các giai đoạn đã được công bố, trước khi cho phép, được cho phép và đang xây dựng.
Các nhà máy điện than mới đã khởi công năm ngoái tại Trung Quốc đánh dấu mức lớn nhất kể từ năm 2016, và gần gấp ba so với phần còn lại của thế giới.

GEM đánh giá các mục tiêu về khí hậu của Trung Quốc vẫn chưa khiến nước này buộc phải thu hẹp công suất điện than. Các động lực chính của việc tiếp tục mở rộng điện than ở thị trường tỷ dân này bao gồm đầu tư không đủ vào năng lượng sạch; việc quy hoạch và vận hành lưới điện lạc hậu, với mỗi tỉnh đều quy hoạch công suất như một hòn đảo biệt lập.
Cùng với đó là mâu thuẫn giữa chính sách của chính quyền trung ương về tăng cường truyền tải điện từ tây sang đông với sự ưu tiên của chính quyền các tỉnh miền đông và ven biển để tạo ra điện tại địa phương.
Cụ thể, trong nửa cuối 2021, Trung Quốc đã trải qua tình trạng thiếu than và điện than, dẫn đến việc phân bổ điện ở hơn một nửa số tỉnh ở mức đỉnh điểm thiếu thốn vào tháng 9. Cuộc khủng hoảng đã được các nhóm ủng hộ than tận dụng thành công để viết lại chính sách năng lượng tại quốc gia này.
Theo GEM, sự chuyển dịch các luồng gió chính trị dường như đã dẫn đến việc tiếp tục cho phép các nhà máy điện than vào đầu năm nay, với ít nhất 7,3GW công suất mới được cho phép chỉ trong sáu tuần đầu tiên, nhiều hơn gấp đôi so với toàn bộ công suất năm ngoái.
Ngoài ra, Ủy ban Phát triển và cải cách quốc gia (NDRC) của Trung Quốc gần đây đã kêu gọi tăng tốc phê duyệt và xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới để thúc đẩy nhu cầu về ngành sản xuất thiết bị (nhà máy điện) – thay vì từ nhu cầu tăng công suất điện than.
Ông Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc sẽ ngừng xuất khẩu nhà máy điện than
Các dự án điện than mới nhất của Trung Quốc bắt đầu tại các khu vực xuất khẩu điện là Quý Châu, Nội Mông, Sơn Tây, Thiểm Tây và Cam Túc, và nhiều trong số này cũng đóng vai trò chính trong phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời.
Tuy nhiên, các kế hoạch truyền tải điện từ Tây sang Đông lại phụ thuộc nhiều vào mở rộng nhiệt điện than, GEM đánh giá.
Bên cạnh đó, Hồ Nam đã công bố tám dự án phát nhiệt điện trong kế hoạch 5 năm sau khi gặp phải tình trạng thiếu điện vào mùa đông giai đoạn 2020 – 2021, khi nhiều nhà máy điện than không thể hoạt động trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C và sản lượng thủy điện yếu do mưa ít.
Tình trạng thiếu điện vẫn xảy ra mặc dù khu vực lưới điện trung ương, trực thuộc Hồ Nam, có công suất điện lớn hơn nhiều so với mức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu cao điểm, cho thấy cách thức quản lý lưới điện vẫn còn thiếu sót.
Các nhà máy điện than mới có tuổi thọ điển hình là 20 – 50 năm, và sẽ khiến ngành điện rơi vào tình trạng phụ thuộc nhiều hơn vào than. Nếu theo Thỏa thuận chung Paris, sẽ không còn chỗ xây dựng và vận hành cho lượng công suất mới này.
Theo đó, cần phải chuyển dịch hoàn toàn các đầu tư mới sang công suất điện sạch để đưa Trung Quốc đi đúng hướng trong phát thải CO2 và tránh tình trạng dư thừa công suất không cần thiết.
“Do ngành điện của Trung Quốc là nguồn gia tăng lượng khí thải hóa thạch toàn cầu chính trong hai năm qua, việc hướng tất cả các khoản đầu tư mới vào sản xuất điện sạch sẽ là một đóng góp quan trọng nhằm đáp ứng các mục tiêu của Thỏa thuận Paris”, GEM nhấn mạnh.
Làn sóng khai tử điện than dâng cao
Thời khó của nhiệt điện than
Các doanh nghiệp nhiệt điện than đang phải đối mặt với thách thức từ nhiều phía, như nguồn nguyên liệu đầu vào đắt đỏ hơn, ít nguồn vốn hỗ trợ hơn, hay cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nguồn năng lượng tái tạo.
Nhiệt điện sạch: Giải pháp cho các nhà máy điện than?
Các nhà máy nhiệt điện của Nhật Bản đang có kế hoach thay thế dần than bằng amoniac và hydro để đạt được mục tiêu trung hòa carbon, thay vì chấp nhận đóng cửa.
Gáo nước lạnh với nhiều thị trường điện than sau động thái của Trung Quốc
Cam kết ngừng tài trợ điện than ở nước ngoài của Trung Quốc sẽ khiến mức tăng trưởng nhu cầu than toàn cầu giảm 1.100 triệu tấn, hàng loạt dự án điện than tại 20 quốc gia có nguy cơ lớn bị hủy bỏ.
Điện than tại Việt Nam có thể được... mua lại để đóng cửa
Một sáng kiến đang được ADB và Prudential lên kế hoạch là mua lại các nhà máy nhiệt điện than đã đi vào hoạt động, sau đó cho dừng hoạt động sớm hơn kế hoạch ban đầu.
Bản đồ phát thải ngành: Ngành nào đang 'ngốn' năng lượng nhất Việt Nam?
Bản đồ phát thải ngành của Việt Nam có mức độ tập trung cao, với chỉ một số ít ngành đang chiếm phần lớn tiêu thụ năng lượng và phát thải.
Toàn cảnh cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê: Ai đang “gánh” phần lớn tiêu thụ năng lượng?
Dữ liệu trong danh mục cho thấy một bức tranh rất rõ: số lượng cơ sở nhiều, nhưng tiêu thụ năng lượng (TOE) lại tập trung mạnh vào một nhóm rất nhỏ các “điểm nóng”.
Dongjin Textile Vina và bài toán chuyển đổi xanh tại các cơ sở phát thải khí nhà kính lớn nhất Việt Nam
Trong danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính bắt buộc phải thực hiện kiểm kê theo quy định của Chính phủ, Dongjin Textile Vina đang là đơn vị tiêu thụ năng lượng lớn nhất.
SkyTeam vinh danh Vietnam Airlines với các giải pháp bền vững tiêu biểu
Vietnam Vietnam Airlines vừa được liên minh hàng không SkyTeam vinh danh tại The Aviation Challenge 2025 (TAC 2025) với một trong 6 giải thưởng danh giá nhất của TAC 2025.
TOE là gì? Vì sao chỉ số TOE được dùng để xác định cơ sở phát thải khí nhà kính
TOE là gì, được tính như thế nào và vì sao chỉ số này lại trở thành căn cứ quan trọng để quản lý phát thải khí nhà kính tại Việt Nam và trên thế giới?
Bản đồ phát thải ngành: Ngành nào đang 'ngốn' năng lượng nhất Việt Nam?
Bản đồ phát thải ngành của Việt Nam có mức độ tập trung cao, với chỉ một số ít ngành đang chiếm phần lớn tiêu thụ năng lượng và phát thải.
'Đu đỉnh' cổ phiếu TCB, Digiworld lỗ hơn 90 tỷ đồng
Diễn biến kém tích cực của nhóm cổ phiếu trong danh mục đầu tư đã khiến Digiworld đang tạm lỗ hơn 90 tỷ đồng trong quý vừa qua.
Long Châu đang phục vụ gần một phần ba dân số Việt Nam
Long Châu hiện chiếm gần 70% doanh thu FPT Retail với hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng rộng khắp, trong khi chuỗi FPT Shop đã bắt đầu có lãi trở lại.
Giá vàng hôm nay 30/1/2026: Giảm sâu gần 10 triệu đồng một lượng
Giá vàng hôm nay 30/1/2026 giảm 9,5 triệu đồng một lượng với cả vàng miếng và vàng nhẫn SJC trong bối cảnh giá vàng thế giới 'lao dốc' gần 500 USD/ounce.
The Link City dẫn đầu chuẩn sống xanh tại Dầu Giây
Đề cao yếu tố phát triển bền vững, The Link City được đầu tư mạnh mẽ vào chuỗi công viên nội khu kết hợp cùng hệ thống tiện ích đồng bộ, kiến tạo không gian sống hài hòa giữa an cư, kinh doanh, đầu tư liền kề sân bay Long Thành.
'Ba mũi giáp công' cho tham vọng tăng trưởng kinh tế hai con số
Tăng trưởng GDP 10% trở lên không phải là một con số viển vông nhưng đòi hỏi một sự thay đổi tư duy quyết liệt trong điều hành tài chính, không thể tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào "đôi chân" tín dụng ngân hàng và đầu tư công.
Hà Nội gia nhập 'Mạng lưới thành phố học tập toàn cầu'
"Thành phố học tập toàn cầu" không chỉ thêm danh hiệu, mà khẳng định lựa chọn phát triển dài hạn dựa trên học tập suốt đời, tri thức và con người của TP. Hà Nội.






















































