Phát triển bền vững
Kẻ ngược đường trong cuộc chơi điện than
Trong khi phần lớn thế giới đang cam kết và hành động cắt giảm điện than vì mục tiêu khí hậu, Trung Quốc lại cho thấy sự gia tăng đáng chú ý, chiếm tới 56% lượng bổ sung mới.
Sự gia tăng của các nhà máy điện than mới với công suất hơn 25GW của Trung Quốc gần như đã lấp đầy khoảng trống của các nhà máy dừng hoạt động trên phần còn lại của thế giới vào năm 2021, theo dữ liệu báo cáo mới nhất từ Cơ quan Giám sát năng lượng toàn cầu (Global Energy Monitor - GEM).
Mức tổng công suất của các nhà máy điện than mới tại Trung Quốc năm 2021 chiếm tới 56% lượng bổ sung mới trên toàn cầu. Trong khi đó, công suất bị dừng hoạt động chỉ ở khoảng 1,2 – 2,1GW (chỉ tính tới việc dừng hoạt động của các tổ máy từ 30MW trở lên) – mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Không chỉ vậy, trong suốt năm 2021, thị phần điện than đang phát triển của Trung Quốc tăng đáng chú ý, từ 7% lên 55%, tương đương 251GW, ghi nhận lần đầu tiên Trung Quốc chiếm hơn một nửa công suất đang phát triển. Công suất này bao gồm các giai đoạn đã được công bố, trước khi cho phép, được cho phép và đang xây dựng.
Các nhà máy điện than mới đã khởi công năm ngoái tại Trung Quốc đánh dấu mức lớn nhất kể từ năm 2016, và gần gấp ba so với phần còn lại của thế giới.

GEM đánh giá các mục tiêu về khí hậu của Trung Quốc vẫn chưa khiến nước này buộc phải thu hẹp công suất điện than. Các động lực chính của việc tiếp tục mở rộng điện than ở thị trường tỷ dân này bao gồm đầu tư không đủ vào năng lượng sạch; việc quy hoạch và vận hành lưới điện lạc hậu, với mỗi tỉnh đều quy hoạch công suất như một hòn đảo biệt lập.
Cùng với đó là mâu thuẫn giữa chính sách của chính quyền trung ương về tăng cường truyền tải điện từ tây sang đông với sự ưu tiên của chính quyền các tỉnh miền đông và ven biển để tạo ra điện tại địa phương.
Cụ thể, trong nửa cuối 2021, Trung Quốc đã trải qua tình trạng thiếu than và điện than, dẫn đến việc phân bổ điện ở hơn một nửa số tỉnh ở mức đỉnh điểm thiếu thốn vào tháng 9. Cuộc khủng hoảng đã được các nhóm ủng hộ than tận dụng thành công để viết lại chính sách năng lượng tại quốc gia này.
Theo GEM, sự chuyển dịch các luồng gió chính trị dường như đã dẫn đến việc tiếp tục cho phép các nhà máy điện than vào đầu năm nay, với ít nhất 7,3GW công suất mới được cho phép chỉ trong sáu tuần đầu tiên, nhiều hơn gấp đôi so với toàn bộ công suất năm ngoái.
Ngoài ra, Ủy ban Phát triển và cải cách quốc gia (NDRC) của Trung Quốc gần đây đã kêu gọi tăng tốc phê duyệt và xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới để thúc đẩy nhu cầu về ngành sản xuất thiết bị (nhà máy điện) – thay vì từ nhu cầu tăng công suất điện than.
Ông Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc sẽ ngừng xuất khẩu nhà máy điện than
Các dự án điện than mới nhất của Trung Quốc bắt đầu tại các khu vực xuất khẩu điện là Quý Châu, Nội Mông, Sơn Tây, Thiểm Tây và Cam Túc, và nhiều trong số này cũng đóng vai trò chính trong phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời.
Tuy nhiên, các kế hoạch truyền tải điện từ Tây sang Đông lại phụ thuộc nhiều vào mở rộng nhiệt điện than, GEM đánh giá.
Bên cạnh đó, Hồ Nam đã công bố tám dự án phát nhiệt điện trong kế hoạch 5 năm sau khi gặp phải tình trạng thiếu điện vào mùa đông giai đoạn 2020 – 2021, khi nhiều nhà máy điện than không thể hoạt động trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C và sản lượng thủy điện yếu do mưa ít.
Tình trạng thiếu điện vẫn xảy ra mặc dù khu vực lưới điện trung ương, trực thuộc Hồ Nam, có công suất điện lớn hơn nhiều so với mức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu cao điểm, cho thấy cách thức quản lý lưới điện vẫn còn thiếu sót.
Các nhà máy điện than mới có tuổi thọ điển hình là 20 – 50 năm, và sẽ khiến ngành điện rơi vào tình trạng phụ thuộc nhiều hơn vào than. Nếu theo Thỏa thuận chung Paris, sẽ không còn chỗ xây dựng và vận hành cho lượng công suất mới này.
Theo đó, cần phải chuyển dịch hoàn toàn các đầu tư mới sang công suất điện sạch để đưa Trung Quốc đi đúng hướng trong phát thải CO2 và tránh tình trạng dư thừa công suất không cần thiết.
“Do ngành điện của Trung Quốc là nguồn gia tăng lượng khí thải hóa thạch toàn cầu chính trong hai năm qua, việc hướng tất cả các khoản đầu tư mới vào sản xuất điện sạch sẽ là một đóng góp quan trọng nhằm đáp ứng các mục tiêu của Thỏa thuận Paris”, GEM nhấn mạnh.
Làn sóng khai tử điện than dâng cao
Thời khó của nhiệt điện than
Các doanh nghiệp nhiệt điện than đang phải đối mặt với thách thức từ nhiều phía, như nguồn nguyên liệu đầu vào đắt đỏ hơn, ít nguồn vốn hỗ trợ hơn, hay cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nguồn năng lượng tái tạo.
Nhiệt điện sạch: Giải pháp cho các nhà máy điện than?
Các nhà máy nhiệt điện của Nhật Bản đang có kế hoach thay thế dần than bằng amoniac và hydro để đạt được mục tiêu trung hòa carbon, thay vì chấp nhận đóng cửa.
Gáo nước lạnh với nhiều thị trường điện than sau động thái của Trung Quốc
Cam kết ngừng tài trợ điện than ở nước ngoài của Trung Quốc sẽ khiến mức tăng trưởng nhu cầu than toàn cầu giảm 1.100 triệu tấn, hàng loạt dự án điện than tại 20 quốc gia có nguy cơ lớn bị hủy bỏ.
Điện than tại Việt Nam có thể được... mua lại để đóng cửa
Một sáng kiến đang được ADB và Prudential lên kế hoạch là mua lại các nhà máy nhiệt điện than đã đi vào hoạt động, sau đó cho dừng hoạt động sớm hơn kế hoạch ban đầu.
Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa
Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá
Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.
Bếp đun ít khói và bước chân đồng hành của Tập đoàn TH trên hành trình trung hoà carbon
Từ năm 2022 đến nay, Tập đoàn TH đã góp phần quan trọng vào chuỗi hoạt động trao tặng hơn 200.000 bếp cho bà con nông dân các tỉnh thành trong cả nước; tương đương góp phần giảm 400.000 tấn khí CO2.
Thách thức từ 'luật chơi xanh' ngành hàng hải
Ngành hàng hải đối diện với bài toán chuyển đổi xanh để đáp ứng yêu cầu của đối tác cũng như quy định pháp lý của thị trường quốc tế.
Tắt đèn Bật ý tưởng 2025: Hành trình 15 năm và bước tiến mới
Với thông điệp "Tắt sống nhanh - Bật sống xanh", chiến dịch Tắt đèn Bật ý tưởng 2025 đã chính thức quay trở lại để tiếp tục hành trình bảo vệ môi trường.
KBC bắt tay The Trump Organization: Cú hích định hình lại đường lối quản trị
Thương vụ hợp tác giữa KBC với The Trump Organization chỉ đơn thuần là bước đi trong ngành bất động sản hay còn những toan tính khác của doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm?
Những chướng ngại trên con đường bứt phá của kinh tế Việt Nam
Chiến tranh thương mại và kinh tế toàn cầu giảm tốc gây áp lực lên xuất khẩu, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế Việt Nam.
Tập đoàn Bamboo Capital có tân chủ tịch hội đồng quản trị
Người được coi là cầu nối trong các dự án liên doanh, hợp tác quốc tế là ông Tan Bo Quan vừa được bầu làm chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Bamboo Capital.
Nhựa và cao su trước thách thức xanh hóa
Các ngành nhựa và cao su đang chủ động xanh hóa, áp dụng kinh tế tuần hoàn để đáp ứng yêu cầu thị trường cũng như các quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp logistics đối mặt áp lực phải xanh hoá
Logistics xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc, nếu không chuyển đổi doanh nghiệp ngành này sẽ bị loại khỏi “sân chơi” toàn cầu.
Chương mới của làn sóng đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam
Các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang tăng mức độ quan tâm và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng và chuỗi cung ứng, đánh dấu một bước tiến mới.
Bất động sản cởi trói, nợ xấu ngân hàng thoái lui
Các chuyên gia tài chính đều chung góc nhìn tích cực về sự cải thiện chất lượng tài sản ngân hàng cùng sự hồi phục chung của nền kinh tế, đặc biệt với những tháo gỡ ở nhóm ngành bất động sản.