Phát triển bền vững

Kẻ ngược đường trong cuộc chơi điện than

Minh Nhật Thứ tư, 27/04/2022 - 07:16

Trong khi phần lớn thế giới đang cam kết và hành động cắt giảm điện than vì mục tiêu khí hậu, Trung Quốc lại cho thấy sự gia tăng đáng chú ý, chiếm tới 56% lượng bổ sung mới.

Sự gia tăng của các nhà máy điện than mới với công suất hơn 25GW của Trung Quốc gần như đã lấp đầy khoảng trống của các nhà máy dừng hoạt động trên phần còn lại của thế giới vào năm 2021, theo dữ liệu báo cáo mới nhất từ Cơ quan Giám sát năng lượng toàn cầu (Global Energy Monitor - GEM).

Mức tổng công suất của các nhà máy điện than mới tại Trung Quốc năm 2021 chiếm tới 56% lượng bổ sung mới trên toàn cầu. Trong khi đó, công suất bị dừng hoạt động chỉ ở khoảng 1,2 – 2,1GW (chỉ tính tới việc dừng hoạt động của các tổ máy từ 30MW trở lên) – mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Kẻ ngược đường trong cuộc chơi điện than
Công suất điện than được xây dựng vào năm 2021 theo quốc gia (GW). Nguồn: GEM.

Không chỉ vậy, trong suốt năm 2021, thị phần điện than đang phát triển của Trung Quốc tăng đáng chú ý, từ 7% lên 55%, tương đương 251GW, ghi nhận lần đầu tiên Trung Quốc chiếm hơn một nửa công suất đang phát triển. Công suất này bao gồm các giai đoạn đã được công bố, trước khi cho phép, được cho phép và đang xây dựng.

Các nhà máy điện than mới đã khởi công năm ngoái tại Trung Quốc đánh dấu mức lớn nhất kể từ năm 2016, và gần gấp ba so với phần còn lại của thế giới.

Kẻ ngược đường trong cuộc chơi điện than
Điện than toàn cầu trong quá trình đang xây dựng và tiền xây dựng, giai đoạn 2015–2021 (GW).

GEM đánh giá các mục tiêu về khí hậu của Trung Quốc vẫn chưa khiến nước này buộc phải thu hẹp công suất điện than. Các động lực chính của việc tiếp tục mở rộng điện than ở thị trường tỷ dân này bao gồm đầu tư không đủ vào năng lượng sạch; việc quy hoạch và vận hành lưới điện lạc hậu, với mỗi tỉnh đều quy hoạch công suất như một hòn đảo biệt lập.

Cùng với đó là mâu thuẫn giữa chính sách của chính quyền trung ương về tăng cường truyền tải điện từ tây sang đông với sự ưu tiên của chính quyền các tỉnh miền đông và ven biển để tạo ra điện tại địa phương.

Cụ thể, trong nửa cuối 2021, Trung Quốc đã trải qua tình trạng thiếu than và điện than, dẫn đến việc phân bổ điện ở hơn một nửa số tỉnh ở mức đỉnh điểm thiếu thốn vào tháng 9. Cuộc khủng hoảng đã được các nhóm ủng hộ than tận dụng thành công để viết lại chính sách năng lượng tại quốc gia này.

Theo GEM, sự chuyển dịch các luồng gió chính trị dường như đã dẫn đến việc tiếp tục cho phép các nhà máy điện than vào đầu năm nay, với ít nhất 7,3GW công suất mới được cho phép chỉ trong sáu tuần đầu tiên, nhiều hơn gấp đôi so với toàn bộ công suất năm ngoái.

Ngoài ra, Ủy ban Phát triển và cải cách quốc gia (NDRC) của Trung Quốc gần đây đã kêu gọi tăng tốc phê duyệt và xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới để thúc đẩy nhu cầu về ngành sản xuất thiết bị (nhà máy điện) – thay vì từ nhu cầu tăng công suất điện than.

Ông Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc sẽ ngừng xuất khẩu nhà máy điện than

Các dự án điện than mới nhất của Trung Quốc bắt đầu tại các khu vực xuất khẩu điện là Quý Châu, Nội Mông, Sơn Tây, Thiểm Tây và Cam Túc, và nhiều trong số này cũng đóng vai trò chính trong phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời.

Tuy nhiên, các kế hoạch truyền tải điện từ Tây sang Đông lại phụ thuộc nhiều vào mở rộng nhiệt điện than, GEM đánh giá.

Bên cạnh đó, Hồ Nam đã công bố tám dự án phát nhiệt điện trong kế hoạch 5 năm sau khi gặp phải tình trạng thiếu điện vào mùa đông giai đoạn 2020 – 2021, khi nhiều nhà máy điện than không thể hoạt động trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C và sản lượng thủy điện yếu do mưa ít.

Tình trạng thiếu điện vẫn xảy ra mặc dù khu vực lưới điện trung ương, trực thuộc Hồ Nam, có công suất điện lớn hơn nhiều so với mức cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu cao điểm, cho thấy cách thức quản lý lưới điện vẫn còn thiếu sót.

Các nhà máy điện than mới có tuổi thọ điển hình là 20 – 50 năm, và sẽ khiến ngành điện rơi vào tình trạng phụ thuộc nhiều hơn vào than. Nếu theo Thỏa thuận chung Paris, sẽ không còn chỗ xây dựng và vận hành cho lượng công suất mới này.

Theo đó, cần phải chuyển dịch hoàn toàn các đầu tư mới sang công suất điện sạch để đưa Trung Quốc đi đúng hướng trong phát thải CO2 và tránh tình trạng dư thừa công suất không cần thiết.

“Do ngành điện của Trung Quốc là nguồn gia tăng lượng khí thải hóa thạch toàn cầu chính trong hai năm qua, việc hướng tất cả các khoản đầu tư mới vào sản xuất điện sạch sẽ là một đóng góp quan trọng nhằm đáp ứng các mục tiêu của Thỏa thuận Paris”, GEM nhấn mạnh.

 

Làn sóng khai tử điện than dâng cao

Làn sóng khai tử điện than dâng cao

Phát triển bền vững -  4 năm
Thêm nhiều động thái, cam kết từ các quốc gia về việc ngừng xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới trên toàn cầu.
Làn sóng khai tử điện than dâng cao

Làn sóng khai tử điện than dâng cao

Phát triển bền vững -  4 năm
Thêm nhiều động thái, cam kết từ các quốc gia về việc ngừng xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới trên toàn cầu.
Thời khó của nhiệt điện than

Thời khó của nhiệt điện than

Phát triển bền vững -  4 năm

Các doanh nghiệp nhiệt điện than đang phải đối mặt với thách thức từ nhiều phía, như nguồn nguyên liệu đầu vào đắt đỏ hơn, ít nguồn vốn hỗ trợ hơn, hay cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nguồn năng lượng tái tạo.

Nhiệt điện sạch: Giải pháp cho các nhà máy điện than?

Nhiệt điện sạch: Giải pháp cho các nhà máy điện than?

Phát triển bền vững -  4 năm

Các nhà máy nhiệt điện của Nhật Bản đang có kế hoach thay thế dần than bằng amoniac và hydro để đạt được mục tiêu trung hòa carbon, thay vì chấp nhận đóng cửa.

Gáo nước lạnh với nhiều thị trường điện than sau động thái của Trung Quốc

Gáo nước lạnh với nhiều thị trường điện than sau động thái của Trung Quốc

Phát triển bền vững -  4 năm

Cam kết ngừng tài trợ điện than ở nước ngoài của Trung Quốc sẽ khiến mức tăng trưởng nhu cầu than toàn cầu giảm 1.100 triệu tấn, hàng loạt dự án điện than tại 20 quốc gia có nguy cơ lớn bị hủy bỏ.

Điện than tại Việt Nam có thể được... mua lại để đóng cửa

Điện than tại Việt Nam có thể được... mua lại để đóng cửa

Phát triển bền vững -  4 năm

Một sáng kiến đang được ADB và Prudential lên kế hoạch là mua lại các nhà máy nhiệt điện than đã đi vào hoạt động, sau đó cho dừng hoạt động sớm hơn kế hoạch ban đầu.

Y tế bền vững bắt đầu từ năng lực chống chịu của hệ thống

Y tế bền vững bắt đầu từ năng lực chống chịu của hệ thống

Phát triển bền vững -  4 giờ

Trước áp lực từ dân số, bệnh tật và khí hậu, phát triển bền vững đang được nhìn nhận như bài toán tăng cường năng lực chống chịu cho hệ thống y tế.

S trong ESG không chỉ là thiện nguyện

S trong ESG không chỉ là thiện nguyện

Phát triển bền vững -  1 ngày

S trong ESG không chỉ là hoạt động cộng đồng hay thiện nguyện mà trở thành năng lực tạo ra giá trị cho người lao động, người tiêu dùng và toàn bộ chuỗi giá trị.

Vinamilk lan tỏa cách thực hành giảm phát thải tại Diễn đàn quốc gia về môi trường

Vinamilk lan tỏa cách thực hành giảm phát thải tại Diễn đàn quốc gia về môi trường

Phát triển bền vững -  2 ngày

Tại Diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu 2026, Vinamilk là doanh nghiệp sữa duy nhất được mời tham gia phiên tọa đàm về giảm phát thải khí nhà kính. Đằng sau sự hiện diện đó là hơn một thập kỷ đầu tư bài bản và nhất quán vào phát triển bền vững.

50 người trong cuộc hé lộ 5 xu hướng ESG tại Việt Nam

50 người trong cuộc hé lộ 5 xu hướng ESG tại Việt Nam

Phát triển bền vững -  4 ngày

Khi ESG trở thành điều kiện tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, thách thức lớn nhất của doanh nghiệp không còn là cam kết mà là thực thi.

TP.HCM tìm nguồn cung vật liệu từ chất thải xây dựng

TP.HCM tìm nguồn cung vật liệu từ chất thải xây dựng

Phát triển bền vững -  5 ngày

Chất thải xây dựng đang được nhìn nhận như nguồn vật liệu tiềm năng nhằm giảm áp lực thiếu hụt vật liệu và mở ra cơ hội hình thành ngành công nghiệp tái chế.

Anh hùng Lao động Thái Hương: 'Muốn vươn mình, dân tộc trước hết phải khỏe mạnh'

Anh hùng Lao động Thái Hương: 'Muốn vươn mình, dân tộc trước hết phải khỏe mạnh'

Leader talk -  1 giờ

Theo Anh hùng lao động Thái Hương, nhà sáng lập tập đoàn TH, tăng trưởng hai con số phải được xây dựng trên một nền tảng bền vững về thể trạng của giống nòi. Đây không chỉ là quan điểm kinh doanh mà là tầm nhìn chiến lược về an ninh quốc gia và tương lai của đất nước.

NCB và Sun Group ra mắt thẻ đồng thương hiệu

NCB và Sun Group ra mắt thẻ đồng thương hiệu

Nhịp cầu kinh doanh -  2 giờ

Với NCB Visa Sun Signature, lần đầu tiên khách hàng có thể sở hữu một chiếc thẻ tín dụng ngân hàng tích hợp đồng thời các đặc quyền dành cho hội viên trong hệ sinh thái du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, bất động sản, hàng không và y tế cao cấp hàng đầu Việt Nam.

Ngành ngân hàng bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất lịch sử

Ngành ngân hàng bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất lịch sử

Tài chính -  3 giờ

Ngành ngân hàng đang nỗ lực tìm cách củng cố nền tảng về vốn để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo của nền kinh tế.

Tổng giám đốc Chứng khoán SHS: Việt Nam không thiếu vốn nhưng lại thiếu khả năng hấp thụ

Tổng giám đốc Chứng khoán SHS: Việt Nam không thiếu vốn nhưng lại thiếu khả năng hấp thụ

Leader talk -  3 giờ

Bài toán của Việt Nam sẽ không chỉ là thu hút thêm bao nhiêu vốn đầu tư mà là làm sao để mỗi đồng vốn tạo ra nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.

Ba dự án của Nam Long được vinh danh tại Giải thưởng quốc gia bất động sản Việt Nam 2026

Ba dự án của Nam Long được vinh danh tại Giải thưởng quốc gia bất động sản Việt Nam 2026

Nhịp cầu kinh doanh -  4 giờ

Ba dự án được phát triển theo mô hình đô thị tích hợp của Nam Long vừa liên tiếp được vinh danh ở Giải thưởng quốc gia bất động sản Việt Nam lần thứ II.

Vướng chồng vướng trong định giá đất

Vướng chồng vướng trong định giá đất

Tiêu điểm -  4 giờ

Dù hàng loạt quyết sách đã được ban hành, nhưng trong thực tế triển khai, công tác định giá đất vẫn tiếp tục xuất hiện những nút thắt mới, nan giải.

Y tế bền vững bắt đầu từ năng lực chống chịu của hệ thống

Y tế bền vững bắt đầu từ năng lực chống chịu của hệ thống

Phát triển bền vững -  4 giờ

Trước áp lực từ dân số, bệnh tật và khí hậu, phát triển bền vững đang được nhìn nhận như bài toán tăng cường năng lực chống chịu cho hệ thống y tế.