Nhà ở xã hội có nên bán theo giá thị trường?

Phương Linh Thứ tư, 28/05/2025 - 16:13
Nghe audio
0:00

Nguồn tiền chênh lệch giữa giá vốn, lợi nhuận của doanh nghiệp với giá bán nhà ở xã hội theo cơ chế thị trường sẽ nộp vào quỹ nhà ở để tái đầu tư các dự án khác.

Ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình. Ảnh: NĐT

Bán nhà ở xã hội phải phù hợp kinh tế thị trường

Vướng mắc trong quy trình, thủ tục đầu tư nhà ở xã hội là vấn đề ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình trăn trở nhiều năm nay, nhưng ông cho rằng, đó không phải nguyên gốc của những khó khăn đang cản trở sự phát triển của phân khúc nhà ở này.

Thay vào đó, nút thắt chính trong việc phát triển nhà ở xã hội nằm ở sự mâu thuẫn trong việc bán hàng, phân phối sản phẩm ra thị trường.

Mặc dù đã được nhà nước hỗ trợ rất nhiều về tiền sử dụng đất, hỗ trợ lãi suất cho vay, song giá trị một căn nhà ở xã hội lớn rất nhiều so với thu nhập của người dân. Trong khi đó, người mua nhà ở xã hội vừa phải chứng minh mức thu nhập thấp, không phải chịu thuế thu nhập cá nhân, dưới 15 triệu đồng mỗi tháng, vừa phải chứng minh đủ khả năng trả nợ khi mua nhà.

"Đây là mâu thuẫn rất lớn, nếu chưa giải quyết được vấn đề này, thì giải pháp cho phát triển nhà ở xã hội rất khó đạt được mục tiêu do Chính phủ đề ra", ông Hải nhìn nhận và cho rằng, nhà ở xã hội phải đảm bảo được sản phẩm ra thị trường được tiêu thụ, hướng đến đúng đối tượng có nhu cầu thực và có năng lực tài chính.

Bàn về đối tượng người mua, thuê nhà ở xã hội, TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cũng đánh giá có nhiều “điểm nghẽn” không dễ vượt qua. Trong đó, giá nhà ở xã hội rất cao, người không thể tiếp cận được.

Người mua nhà ở xã hội chỉ được vay tối đa 80% nhu cầu, 20% còn lại phải có vốn tự có. Trong khi đó, người mua là đối tượng thu nhập thấp hoặc thu nhập không ổn định nên khó khăn trong việc chứng minh năng lực tài chính theo điều kiện tín dụng.

Mặt khác, một số địa phương còn lúng túng khi xác nhận mức thu nhập của “lao động tự do” nên đối tượng này gặp khó trong hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội.

"Với thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng mới đủ điều kiện mua, trong khi người dân phải chi khoảng 7-8 triệu/tháng để trả nợ gốc vay một căn nhà ở xã hội. Điều này đồng nghĩa, các gia đình thu nhập thấp chỉ còn 7 triệu đồng còn lại để chi trả sinh hoạt cuộc sống. Đó là vấn đề vấn đề bất hợp lý, cần xem xét lại", ông Nguyễn Xuân Dũng, Chủ tịch HĐQT Viconship cùng chung quan điểm.

Dưới góc độ của một doanh nghiệp đầu tư, ông Dũng cho rằng, điều này gây khó khăn rất lớn trong việc bán sản phẩm ra thị trường và nếu không được sớm tháo gỡ, các doanh nghiệp phát triển dự án sẽ khó tiếp cận được với khách hàng.

Để giải bài toán về đối tượng người mua nhà ở xã hội, đồng thời có nguồn vốn bền vững để phát triển phân khúc nhà ở này, ông Hải cho rằng, cần đưa quy luật của kinh tế thị trường vào phát triển nhà ở xã hội.

Theo đó, việc bán nhà ở xã hội vẫn phải theo cơ chế thị trường, "ai mua được giá cao thì mua". Song song với đó là việc nhà nước kiểm soát lợi nhuận của chủ đầu tư. Tiền chênh lệch giữa giá vốn và lợi nhuận sẽ nộp vào quỹ phát triển nhà ở xã hội, quay trở lại tái đầu tư các dự án nhà ở xã hội khác.

Vị lãnh đạo doanh nghiệp này lấy ví dụ, nếu căn nhà ở xã hội được bán với giá 1 tỷ đồng, nhưng giá vốn chỉ 500 triệu, sau khi trừ đi 10% lợi nhuận của chủ đầu tư, còn 400 sẽ triệu nộp lại cho quỹ phát triển nhà ở xã hội.

Nguồn tiền này sẽ giúp giải quyết vấn đề về dòng vốn cho phát triển nhà ở xã hội, giảm bớt áp lực cho nhà nước trong việc đầu tư, giải phóng mặt bằng. Nhờ đó, việc phát triển nhà ở xã hội mới đảm bảo sự phát triển bền vững.

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng cũng cho rằng, ở nhiều nước trên thế giới, nhà ở xã hội chỉ nên cho thuê. Còn nếu đã bán nhà ở xã hội, thì phải tôn trọng nguyên tắc thị trường. Việc định giá sản phẩm nên để cho nguyên tắc cung cầu quyết định.

Điều này cũng giúp hạn chế vấn đề "trục lợi chính sách", khi nhiều người dân coi nhà ở xã hội là một kênh đầu tư, mua với giá thấp, bán với giá cao sau 5 năm sử dụng.

Tiếp tục gỡ khó về thủ tục đầu tư

Bên cạnh vấn đề về nguồn vốn, nhiều doanh nghiệp kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục đầu tư phát triển dự án nhà ở xã hội.

Đặc biệt là những tháo gỡ cho doanh nghiệp trong việc chỉ định thầu. Theo ông Dũng, việc giao chủ đầu tư tự định giá trên cơ sở có kiểm toán sẽ mang tới nhiều thuận lợi cho việc phát triển dự án. Bước rút ngắn khâu lập thẩm định phê duyệt dự án là điều mà hầu hết chủ đầu tư bất động sản đều mong đợi.

Tại Hội thảo Đầu tư phát triển nhà ở xã hội: Bối cảnh mới, cơ hội mới do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức, ông Trần Công Tưởng, Tổng giám đốc Tập đoàn Capital House mong muốn các bộ ngành sớm mạnh dạn thúc đẩy việc giảm thiểu hóa thủ tục đầu tư, cụ thể hóa các chính sách như miễn giấy phép xây dựng cho dự án nhà ở xã hội.

Cùng với đó là tháo gỡ vướng mắc liên quan tới nguồn lực đất đai. Trên một số địa bàn, có một số quỹ đất tái định cư hay các loại hình khác chưa được đưa vào triển khai có thể được sử dụng làm nhà ở xã hội. Điều này là khả thi và làm được ngay, giúp tăng quỹ đất phát triển xã hội một cách nhanh chóng.

Việc rút ngắn thủ tục đầu tư xây dựng là điều hầu hết các doanh nghiệp đang quan tâm hiện nay. Theo bà Tống Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), khảo sát cho thấy định mức lợi nhuận 10% không thu hút được nhà đầu tư khi đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thủ tục đầu tư, quay vòng vốn dự án. Điều này có hiệu quả hơn nhiều so với nâng lợi nhuận định mức 10% lên một mức cao hơn. Nếu rút thời gian triển khai dự án từ ba năm xuống một năm, ngay từ chi phí lãi vay, hay việc đưa dự án sớm hoàn thành sẽ đem lại lợi ích kinh tế hơn cho doanh nghiệp.

Mới đây, dự thảo nghị quyết của Quốc hội đã đưa ra một số chính sách quan trọng hướng tới cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính tạo điều kiện cho doanh nghiệp sớm hoàn thành dự án. Trong đó có đề xuất cần thiết có quy định về giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội không thông qua đấu thầu.

Thủ tục này dự kiến mất khoảng tối đa 75 ngày, cắt giảm được khoảng 200 ngày, tương ứng khoảng 70% thời gian thực hiện so với quy định hiện hành. Đây là điều các doanh nghiệp đều đang rất mong chờ, bà Hạnh chia sẻ.

Đề xuất loạt cơ chế đặc thù đẩy mạnh nhà ở xã hội

Đề xuất loạt cơ chế đặc thù đẩy mạnh nhà ở xã hội

Tiêu điểm -  2 tháng
Chính phủ đề xuất loạt cơ chế đặc thù thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội như lập Quỹ nhà ở quốc gia, rút ngắn thời gian giao chủ đầu tư còn 75 ngày.
Đề xuất loạt cơ chế đặc thù đẩy mạnh nhà ở xã hội

Đề xuất loạt cơ chế đặc thù đẩy mạnh nhà ở xã hội

Tiêu điểm -  2 tháng
Chính phủ đề xuất loạt cơ chế đặc thù thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội như lập Quỹ nhà ở quốc gia, rút ngắn thời gian giao chủ đầu tư còn 75 ngày.
Lãnh đạo Eurowindow đề xuất tháo gỡ loạt vướng mắc pháp lý bất động sản

Lãnh đạo Eurowindow đề xuất tháo gỡ loạt vướng mắc pháp lý bất động sản

Leader talk -  2 tháng

Ông Nguyễn Cảnh Hồng, Phó chủ tịch Eurowindow Holding, đã đưa ra bốn kiến nghị cụ thể xoay quanh những điểm nghẽn pháp lý và thực tiễn, vốn đang kìm hãm sự phục hồi của thị trường bất động sản.

Thủ tướng chỉ đạo gỡ vướng để tăng cung, giảm giá bất động sản

Thủ tướng chỉ đạo gỡ vướng để tăng cung, giảm giá bất động sản

Tiêu điểm -  2 tháng

Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt xử lý các hành vi tạo giá ảo, đầu cơ, thao túng thị trường bất động sản; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc để giảm giá nhà, đặt mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở.

Thị trường bất động sản giảm nhiệt trên diện rộng

Thị trường bất động sản giảm nhiệt trên diện rộng

Bất động sản -  2 tháng

Sau thời gian sôi động, bùng nổ mức độ quan tâm, thị trường bất động sản đang chứng kiến sự giảm nhiệt rõ rệt trên diện rộng.

OSI Holdings: Phụng sự để kiến tạo giá trị bất động sản bền vững

OSI Holdings: Phụng sự để kiến tạo giá trị bất động sản bền vững

Bất động sản -  1 ngày

Từ biểu tượng văn phòng xanh giữa lòng khu đô thị Tây Hồ Tây đến không gian sống đẳng cấp trên trục đại lộ Tây Thăng Long, từng dự án của OSI Holdings đều được kiến tạo từ tâm huyết, tầm nhìn dài hạn và triết lý “phụng sự” rõ nét.

Cen Land và hệ sinh thái an cư - an sinh bền vững

Cen Land và hệ sinh thái an cư - an sinh bền vững

Bất động sản -  1 ngày

Là thương hiệu nổi tiếng trong lĩnh vực môi giới bất động sản, song khác với các công ty môi giới đơn thuần, Cen Land mang trong mình một sứ mệnh khác biệt: “giải quyết” các vấn đề của thị trường và xã hội, xây dựng hệ sinh thái “an cư – an sinh”, góp phần “chuyển động bất động sản”, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động trẻ.

Nghị định 105: Thách thức lớn với phòng cháy chung cư?

Nghị định 105: Thách thức lớn với phòng cháy chung cư?

Bất động sản -  3 ngày

Nghị định 105 cùng các quy định phòng cháy chữa cháy liên tục siết chặt đòi hỏi các chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và quản lý vận hành sớm áp dụng vào thực tiễn nhằm đảm bảo an toàn cho cư dân.

Vì sao càng chờ giảm, giá nhà càng leo thang?

Vì sao càng chờ giảm, giá nhà càng leo thang?

Bất động sản -  3 ngày

Giữa lúc người dân mòn mỏi chờ đợi, Chính phủ quyết liệt vào cuộc tìm giải pháp "hạ nhiệt", giá bất động sản vẫn tăng không ngừng. Phải chăng, đã đến lúc cả thị trường cần một tư duy mới về giá nhà?

Kick off T&T City Millennia: Khởi động hành trình 'Khai mở kỷ nguyên, khơi nguồn thịnh vượng'

Kick off T&T City Millennia: Khởi động hành trình 'Khai mở kỷ nguyên, khơi nguồn thịnh vượng'

Bất động sản -  5 ngày

T&T Homes (thành viên của Tập đoàn T&T Group) sẽ tổ chức lễ kick off dự án T&T City Millennia ngày 14/8 với chủ đề “Khai mở kỷ nguyên – Khởi nguồn thịnh vượng”. Đây là sự kiện ra quân được mong đợi nhất thị trường bất động sản phía Nam trong nửa cuối năm 2025 với dự án đại đô thị quy mô lớn, đẳng cấp và hiện đại.

Lọc hóa dầu Bình Sơn: Hành trình phụng sự và khát vọng dẫn đầu

Lọc hóa dầu Bình Sơn: Hành trình phụng sự và khát vọng dẫn đầu

Doanh nghiệp -  45 phút

Với tinh thần phụng sự Tổ quốc, Lọc hóa dầu Bình Sơn trở thành biểu tượng cho bản lĩnh điều hành, năng lực quản trị và khát vọng dẫn dắt ngành lọc hóa dầu.

Vinmec lần thứ 2 nhận cú đúp giải thưởng tại HR Asia Awards 2025

Vinmec lần thứ 2 nhận cú đúp giải thưởng tại HR Asia Awards 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  3 giờ

Hệ thống Y tế Vinmec ngày 14/8 vừa qua tiếp tục ghi dấu ấn khi lần thứ hai được vinh danh tại HR Asia Awards 2025 với hai giải thưởng: “Nơi làm việc tốt nhất châu Á” và “Doanh nghiệp có chính sách và hoạt động vì sức khỏe, hạnh phúc toàn diện của nhân viên”. Cú đúp giải thưởng một lần nữa khẳng định vị thế hàng đầu của Vinmec trong lĩnh vực quản trị nhân sự và xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại khu vực châu Á.

Ba thập kỷ nuôi dưỡng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán

Ba thập kỷ nuôi dưỡng vốn ngoại trên thị trường chứng khoán

Hồ sơ quản trị -  5 giờ

Ông Dominic Scriven, nhà sáng lập của quỹ Dragon Capital đã dành phân nửa cuộc đời mình đồng hành cùng những doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam, đóng góp nhiều giá trị nền móng cho sự phát triển của thị trường chứng khoán.

Cập nhật tiến độ Triển lãm thành tựu 80 năm Quốc khánh

Cập nhật tiến độ Triển lãm thành tựu 80 năm Quốc khánh

Ống kính -  5 giờ

Hàng trăm công nhân của các nhà thầu đang gấp rút hoàn thiện các khu trưng bày cho triển lãm “80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”.

VNGroup và khát vọng vươn mình cùng đất nước

VNGroup và khát vọng vươn mình cùng đất nước

Doanh nghiệp -  6 giờ

Từ thẩm định giá, bất động sản đến dịch vụ nghỉ dưỡng và F&B, mỗi lĩnh vực hoạt động đều là một mảnh ghép tạo nên bức tranh phát triển đa chiều của VNGroup - một tập đoàn tư nhân năng động, kiên định theo đuổi giá trị vững bền và góp phần vào hành trình phát triển kinh tế của đất nước.

Cởi trói để vươn ra biển lớn

Cởi trói để vươn ra biển lớn

Leader talk -  7 giờ

Nghị quyết 68 chính là chìa khóa mở ra cánh cửa cải cách thực sự, với một hệ thống pháp lý minh bạch và công bằng, để “cởi trói” cho doanh nghiệp tư nhân Việt Nam vươn ra biển lớn, trở thành động lực dẫn dắt nền kinh tế vươn tầm.

Nghị quyết 68 và bài toán thực thi

Nghị quyết 68 và bài toán thực thi

Tiêu điểm -  8 giờ

Nghị quyết 68 mở ra cơ hội phát triển bứt phá cho doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, song vẫn còn nhiều thách thức trong khâu thực thi để đưa nghị quyết vào cuộc sống.