Quy hoạch điện VIII điều chỉnh: Đáp ứng tăng trưởng hai con số

Thái Bình Thứ năm, 06/02/2025 - 14:48
Nghe audio
0:00

Quy hoạch điện VIII điều chỉnh hướng tới đảm bảo mục tiêu phát thải NetZero năm 2050, dự phòng cho mức tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh vừa được Bộ Công thương xây dựng, xin ý kiến tham vấn sau nhiều lần chỉnh sửa, bổ sung.

Đề án lựa chọn kịch bản thực hiện chuyển đổi nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện than, khí nhằm đảm bảo mục tiêu phát thải NetZero năm 2050, quy mô nguồn điện vừa dự phòng cho phát triển kinh tế tăng tốc (tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030), vừa không quá dư thừa nguồn điện.

Theo Cục Điện lực và năng lượng tái tạo luận giải, chuyển đổi nhiên liệu cho nhiệt điện than, khí sẽ ít tốn kém hơn so với việc dừng vận hành các nhà máy này khi kết thúc vòng đời.

Nhiều dự án nhiệt điện than sẽ đứng trước cơ hội tiếp tục được duy trì, vận hành khi đáp ứng đòi hỏi chuyển đổi nhiên liệu sang nguồn xanh, sạch (ảnh: Hoàng Anh)

Cụ thể, sau thời điểm năm 2030, các nhà máy nhiệt điện than như Phả Lại II, Hải Phòng, Quảng Ninh, Na Dương I, Sơn Động, Uông Bí, Formusa Đồng nai, VeDan với tổng công suất gần 4.500MW không chuyển đổi nhiên liệu do hiệu suất thấp, sẽ dừng vận hành sau 40 năm tuổi thọ theo Quy hoạch điện VIII.

Thực tế, đối chiếu dự báo phụ tải – tức sức tiêu thụ nguồn điện, việc chấm dứt vận hành nhiệt điện khi hết đời sống kinh tế có chi phí nhiên liệu hàng năm thấp hơn so với kịch bản chuyển đổi nhiên liệu, nhưng lại đòi hỏi chi phí đầu tư cao hơn.

Nguyên nhân xuất phát từ việc phải bổ sung thêm các nguồn nhiệt điện mới (chạy bằng hydrogen xanh) để đảm bảo dự phòng cho các nguồn điện năng lượng tái tạo – tức đầu tư nhiệt điện mới sẽ tốn hơn việc cải tạo để chuyển đổi nhiên liệu cho nhiệt điện than, khí.

Tuy nhiên, việc cho phép chuyển đổi sang sử dụng sinh khối, amoniac, hydro xanh đối với nhiệt điện than, khí để tiếp tục duy trì vận hành, hay đóng cửa sau khoảng 30 năm đời sống kinh tế, sẽ phải chờ đợi quyết sách cuối cùng từ cơ quan chức năng, do vấn đề này sẽ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư các nguồn nhiệt điện lớn.

Nhằm đáp ứng kịch bản phụ tải điện cao, giai đoạn từ nay tới năm 2030 sẽ cần đầu tư thêm 30GW điện mặt trời, 6GW điện gió trên bờ, 12,5GW nguồn pin tích năng, 5,7GW thủy điện vừa và nhỏ, cùng một số nguồn khác. Bên cạnh đó, đề án cũng tính toán nhập khẩu thêm 3GW từ Trung Quốc và 6,8GW từ Lào.

Giai đoạn 2031-2050, do nhu cầu tiêu thụ tăng thêm 24GW dẫn tới nguồn năng lượng tái tạo và pin tích năng sẽ phát triển cao hơn nhiều so với Quy hoạch điện VIII. Bên cạnh đó, loại hình điện khí LNG cũng sẽ tăng thêm 7GW ngay trong giai đoạn 2031 - 2035 tại Bắc Bộ.

Ngoài 4.800MW điện hạt nhân đã cam kết tại Ninh Thuận, năm 2050 dự kiến sẽ đón nhận thêm 5GW loại hình này tại Bắc Trung Bộ, 8,4GW nguồn điện khí LNG kèm thu hồi, lưu trữ các-bon tại Bắc Bộ.

Đáng chú ý, tổng vốn đầu tư nguồn và lưới điện truyền tải dự kiến mỗi năm cần hơn 37 tỷ USD cho giai đoạn 2026 - 2030 – vượt xa con số 13,5 tỷ USD/năm nêu trong Quy hoạch điện VIII, và khoảng 56 tỷ USD giai đoạn 2031-2050. Mức chi phí này đặt ra thách thức lớn với ngành điện trong huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển thời gian tới.

Giải quyết vấn đề này, Bộ Công thương gợi mở cho EVN một số phương án huy động vốn nhằm phục vụ phát triển điện lực.

Để đáp ứng nhu cầu và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn, EVN được quyền huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định thông qua các hình thức: phát hành trái phiếu, tín phiếu, kỳ phiếu cũng như vay vốn của các tổ chức tín dụng, cá nhân, tổ chức ngoài doanh nghiệp.

Đồng thời, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng được cho phép huy động vốn không sử dụng từ các công ty con có vốn điều lệ thuộc sở hữu. Ngoài ra, còn có phương án huy động vốn theo hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài, liên doanh, hay thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp DPPA.

Một kênh huy động hữu hiệu khác, đến từ tham gia JETP cũng đáng chú ý, khi ước tính mang về khoảng 15 - 30 tỷ USD – đóng góp 10 - 20% tổng vốn đầu tư ngành điện giai đoạn 2021 - 2030.

Đảm bảo cấp điện cho miền Bắc: Chờ 'chi viện' từ miền Trung, Nam

Theo Đề án Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, khu vực miền Bắc do hạn chế về tiềm năng xây dựng nguồn năng lượng tái tạo và điện hạt nhân nên sẽ luôn phải nhận điện từ miền Trung và miền Nam để đảm bảo cấp điện.

Tổng sản lượng điện năng từ lưới truyền tải cấp cho miền Bắc dự kiến tăng từ 11 tỷ kWh năm 2025 lên 31 tỷ kWh năm 2030 và đạt ngưỡng 100 - 111 tỷ kWh năm 2045 - 2050. Việc đảm bảo cấp điện cho miền Bắc hiện tại và tương lai sẽ phụ thuộc rất nhiều vào lưới điện truyền tải.

Số liệu tính toán theo kịch bản lựa chọn, cho thấy miền Bắc luôn rơi vào tình trạng cung không đủ cầu. Đơn cử, năm 2025, dự kiến miền Bắc cần khoảng 164.000MW, trong khi tổng điện sản xuất chỉ khoảng 153.000MW – tức thiếu hụt khoảng 10.700MW. Lần lượt con số thiếu hụt điện năng các năm 2030, 2035, 2040 miền Bắc là 30.800MW, 83.600MW và 74.600MW.

Do nhu cầu phụ tải điện vùng Bắc Bộ rất lớn, trong khi tiềm năng xây dựng nguồn điện hạn chế, đề án mở ra 3 liên kết lưới điện 1 chiều Bắc Trung Bộ - Bắc Bộ, Nam Trung Bộ - Bắc Bộ, và Tây Nguyên – Bắc Bộ để xem xét khả năng xuất hiện các đường dây 1 chiều liên kết vùng từ các khu vực có tiềm năng nguồn điện lớn đến khu vực trung tâm phụ tải lớn.

Cùng với đó, đề án tính toán mở ra 4 liên kết từ Lào sang 4 vùng của Việt Nam để xem xét khả năng tăng cường nhập khẩu điện, cũng như một liên kết lưới điện vùng Bắc Bộ với Trung Quốc được mô phỏng cố định.

Sản lượng điện truyền tải trên các giao diện liên miền từ Trung Bộ ra Bắc Bộ tăng tương đối lớn so với Quy hoạch điện VIII. Riêng hệ thống đường dây 1 chiều Trung Trung Bộ - Bắc Bộ đòi hỏi tăng thêm 10GW giai đoạn 2031 - 2050.

Thủ tướng chốt thời hạn trình Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

Thủ tướng chốt thời hạn trình Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

Tiêu điểm -  11 tháng

Bộ Công thương phải hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, trình Chính phủ xem xét, phê duyệt trước 28/2/2025.

Hình hài mới cho các nhà máy nhiệt điện than

Hình hài mới cho các nhà máy nhiệt điện than

Phát triển bền vững -  1 năm

Các nhà máy nhiệt điện than lớn của Việt Nam có thể chuyển đổi sang đồng đốt sinh khối, điện khí LNG hoặc tích hợp các nguồn tài nguyên tái tạo nhờ các công nghệ tiên tiến.


Bộ Công thương chờ JETP góp sáng kiến chuyển dịch năng lượng

Bộ Công thương chờ JETP góp sáng kiến chuyển dịch năng lượng

Tiêu điểm -  1 năm

Lãnh đạo Bộ Công thương thúc giục JETP có hành động cụ thể với cơ chế hợp tác giữa Chính phủ và khu vực tư nhân.

Dự án công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch do Sun Group đầu tư có quy mô ra sao?

Dự án công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch do Sun Group đầu tư có quy mô ra sao?

Tiêu điểm -  2 ngày

Ngày 19/12, UBND Thành phố Hà Nội và Tập đoàn Sun Group đã chính thức khởi công Dự án Cải tạo, chỉnh trang và tái thiết công viên tuyến hai bên sông Tô Lịch

Hà Nội khởi công trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, quy tụ loạt tập đoàn lớn

Hà Nội khởi công trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, quy tụ loạt tập đoàn lớn

Tiêu điểm -  2 ngày

Sáng ngày 19/12/2025, Hà Nội đã khởi công dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, một trong những dự án hạ tầng đô thị lớn nhất của Thủ đô trong nhiều thập kỷ.

Vingroup khởi công, khai trương 11 siêu dự án gần 1,7 triệu tỷ đồng

Vingroup khởi công, khai trương 11 siêu dự án gần 1,7 triệu tỷ đồng

Tiêu điểm -  2 ngày

Các dự án nền tảng trong lĩnh vực phát triển đô thị, hạ tầng, năng lượng xanh và công nghiệp nặng, góp phần tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai cho Vingroup.

Thủ tướng đề nghị Việt Nam và Singapore hợp tác phát triển điện hạt nhân nhỏ

Thủ tướng đề nghị Việt Nam và Singapore hợp tác phát triển điện hạt nhân nhỏ

Tiêu điểm -  2 ngày

Bên cạnh phát triển điện hạt nhân nhỏ, Thủ tướng cũng mong muốn đưa quan hệ Việt Nam – Singapore trở thành hình mẫu tiêu biểu về đoàn kết, hợp tác và đối thoại trong khu vực.

Phát triển thị trường năng lượng: Cơ chế giá vẫn còn nhiều vấn đề

Phát triển thị trường năng lượng: Cơ chế giá vẫn còn nhiều vấn đề

Tiêu điểm -  2 ngày

Thực tiễn cho thấy nhiều bất cập đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thị trường năng lượng, theo ý kiến một số chuyên gia.

5 đòn bẩy chiến lược của doanh nghiệp gia đình

5 đòn bẩy chiến lược của doanh nghiệp gia đình

Diễn đàn quản trị -  6 giờ

Sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp gia đình phụ thuộc vào khả năng kết hợp mục tiêu, nguồn vốn dài hạn và danh tiếng với sự linh hoạt và quản trị chuyên nghiệp.

Kinh tế trải nghiệm: 'Điểm chạm' quyết định thành công của doanh nghiệp

Kinh tế trải nghiệm: 'Điểm chạm' quyết định thành công của doanh nghiệp

Nhịp cầu kinh doanh -  7 giờ

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên cảm xúc, phong cách sống và sự tương tác thay vì chỉ quan tâm đến công năng sản phẩm, “kinh tế trải nghiệm” đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nhiều ngành, trong đó có bất động sản.

Diễn đàn phát triển bền vững ngành xây dựng Việt Nam - VSCF 2025: Vinh danh 17 doanh nghiệp tiên phong.

Diễn đàn phát triển bền vững ngành xây dựng Việt Nam - VSCF 2025: Vinh danh 17 doanh nghiệp tiên phong.

Nhịp cầu kinh doanh -  1 ngày

Việc kết hợp vinh danh doanh nghiệp tiên phong và trao chứng chỉ công trình xanh ngay trong khuôn khổ Diễn đàn cho thấy nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái phát triển bền vững toàn diện, từ chính sách, doanh nghiệp đến công trình và thị trường.

ADB và BIDV ký gói vay 250 triệu USD hỗ trợ nông nghiệp

ADB và BIDV ký gói vay 250 triệu USD hỗ trợ nông nghiệp

Tài chính -  1 ngày

Gói tài chính sẽ đi kèm với viện trợ hỗ trợ kỹ thuật nhằm tăng cường năng lực của BIDV trong quản lý môi trường và rủi ro.

Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam khánh thành đồng thời 3 công trình

Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam khánh thành đồng thời 3 công trình

Ống kính -  1 ngày

Ngày 19 tháng 12, ACV long trọng tổ chức Lễ khánh thành và đưa vào khai thác Cảng HKQT Long Thành, Cảng HKQT Nội Bài và Cảng HKQT Vinh tại 3 miền đất nước.

Tập đoàn FLC bị hủy tư cách công ty đại chúng

Tập đoàn FLC bị hủy tư cách công ty đại chúng

Doanh nghiệp -  1 ngày

Hàng loạt cổ phiếu thuộc hệ sinh thái FLC cùng nhận quyết định hủy tư cách công ty đại chúng từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Hawa có gần 1.000 hội viên sau hợp nhất với Bifa

Hawa có gần 1.000 hội viên sau hợp nhất với Bifa

Nhịp cầu kinh doanh -  1 ngày

Việc hợp nhất Bifa vào Hawa đã hình thành một tổ chức hội nghề nghiệp mới, quy tụ gần 1.000 doanh nghiệp hội viên, lớn nhất trong ngành gỗ Việt.

Đọc nhiều