Số hóa lấy con người làm trung tâm: “Chìa khóa” để trao quyền cho tiểu thương

Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, các hộ kinh doanh đang đứng trước cơ hội lớn để thay đổi tư duy và làm việc chuyên nghiệp hơn. Trao đổi với TheLEADER, ông Fred Lim, Giám đốc thương mại hóa kỹ thuật số của Ngân hàng Hong Leong Berhad cho biết, ngân hàng đang tận dụng ưu thế công nghệ và hạ tầng để giúp các hộ kinh doanh chuẩn hóa các dữ liệu vận hành. Từ đó, HLB có thể mang nguồn vốn đến gần khách hàng hơn dựa trên chính năng lực kinh doanh thực tế thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp.

Mục tiêu cuối cùng của HLB không chỉ là doanh thu, mà là tạo ra bước đệm để chủ kinh doanh cùng phát triển, giúp hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ nâng cao năng lực tài chính và tự tin đón nhận những cơ hội kinh tế lớn hơn.

HLB vừa tiên phong tích hợp trực tiếp các dịch vụ ngân hàng cốt lõi vào nền tảng Sổ Bán Hàng, từ mở tài khoản, thanh toán QR đến ghi chép sổ sách và hóa đơn điện tử. Sáng kiến này phản ánh vị thế chiến lược của ngân hàng như thế nào đối với nhóm tiểu thương và SME trong bối cảnh Việt Nam chuyển dịch từ thuế khoán sang cơ chế kê khai?

Ông Fred Lim: Thay vì xem việc Việt Nam chuyển sang mô hình kê khai thuế là một thay đổi về quy định, chúng tôi nhìn nhận đây là cơ hội mới để quản lý và số hóa khu vực hộ kinh doanh. Chiến lược của chúng tôi là đồng hành để quá trình chuyển đổi này thực sự mang động lực trao quyền và sự tự tin cho các chủ hộ kinh doanh.

Từ lâu, chúng tôi đã thay đổi tư duy ngân hàng truyền thống để chủ động đồng hành và đáp ứng nhu cầu của khách hàng tại điểm kinh doanh, thay vì chỉ hiện diện tại chi nhánh.

Tại Malaysia, chúng tôi đã khởi xướng mô hình ngân hàng lưu động trên máy tính bảng, phục vụ khách hàng ngay tại nơi họ kinh doanh. Đây là một giải pháp thiết thực cho các hộ kinh doanh nhỏ vốn bận rộn, giúp họ mở tài khoản và quản lý lương nhân viên một cách thuận tiện. Chúng tôi cũng đã làm mới hoàn toàn quy trình vay vốn bằng cách số hóa các khâu nộp hồ sơ.

Hiện nay, chúng tôi đang đưa những kinh nghiệm thành công đó vào thị trường Việt Nam. Tầm nhìn của chúng tôi là đưa trải nghiệm ngân hàng vào đúng "mạch đập" kinh doanh hằng ngày của bà con tiểu thương. Bằng cách tích hợp các tiện ích từ mở tài khoản, thanh toán QR đến hóa đơn điện tử ngay trên ứng dụng Sổ Bán Hàng, chúng tôi đang tạo ra một không gian số liền mạch.

Chúng tôi tin rằng khi ngân hàng hiện diện ngay tại nơi giao thương diễn ra, mọi quy trình sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn, góp phần vào mục tiêu chung của Việt Nam trong việc xây dựng một nền kinh tế với các hộ kinh doanh minh bạch, vững vàng và phát triển mạnh mẽ trên nền tảng số.

Giải pháp này có mở đường cho các sản phẩm tín dụng tự động dựa trên dữ liệu giao dịch của Sổ Bán Hàng trong tương lai hay không, thưa ông?

Ông Fred Lim: Chắc chắn rồi. Chúng tôi đang thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận để nguồn vốn đến gần hơn với mọi người. Trước đây, việc thiếu giấy tờ chứng minh thu nhập và sổ sách kinh doanh rõ ràng thường khiến các hộ kinh doanh nhỏ gặp khó khăn khi muốn tiếp cận vốn vay ngân hàng. Giờ đây, chúng tôi đang biến những dữ liệu vốn còn "ẩn mình" đó thành những thông tin giá trị.

Bằng cách ghi nhận các giao dịch thanh toán, doanh số và dòng tiền thực tế trên Sổ Bán Hàng, chúng tôi đang xây dựng một nền tảng dữ liệu tin cậy, đóng vai trò như một hình thức tài sản thế chấp kỹ thuật số mới. HLB hướng đến mục tiêu lâu dài là chuyển dần từ việc thẩm định dựa trên tài sản thế chấp truyền thống (như sổ đỏ, nhà đất) sang mô hình cho vay dựa trên uy tín và hiệu quả kinh doanh thực tế của chính khách hàng.

Đây chính là cách chúng tôi đưa nguồn vốn đến gần hơn với cộng đồng tiểu thương, giúp các chủ hộ kinh doanh nhỏ tiếp cận vốn vay một cách dễ dàng và trách nhiệm hơn bao giờ hết, dựa trên chính nỗ lực và năng lực kinh doanh thực tế của họ.

Từ góc độ cá nhân, ông thấy những bài học quý giá nào từ thị trường Malaysia đã được HLB tinh chỉnh và áp dụng để kiến tạo các giải pháp số cho hộ kinh doanh Việt Nam, đặc biệt là trong việc tuân thủ các quy định thuế mới?

Ông Fred Lim: Dù mỗi thị trường có những nét riêng, nhưng sự phát triển của các hộ kinh doanh tại Malaysia và Việt Nam đều có chung một "mã gen". Với lời hứa thương hiệu “Built Around You”, khi xây dựng các giải pháp số, chúng tôi luôn theo đuổi triết lý “Số hóa lấy con người làm trung tâm” dựa trên những nguyên tắc cốt lõi.

Thứ nhất, thiết kế dành riêng cho hộ kinh doanh: Chúng tôi thấu hiểu rằng một giải pháp tốt cần phải được đo ni đóng giày ngay cả với những hộ kinh doanh nhỏ nhất, chứ không phải là một bản sao thu nhỏ của tập đoàn lớn. Điều này đảm bảo sản phẩm luôn bám sát thực tế cuộc sống và lớn mạnh bền vững cùng sự phát triển của hộ kinh doanh.

Thứ hai, việc tuân thủ nên diễn ra một cách tự nhiên: Chúng tôi hướng đến việc tự động hóa các quy trình để việc tuân thủ quy định trở nên nhẹ nhàng, giúp các hộ kinh doanh không còn phải lo lắng về việc nhập liệu thủ công hay sai sót số liệu. Khi đó, các chủ hộ kinh doanh có thể dồn toàn bộ tâm sức và sự tự tin vào việc phát triển kinh doanh.

Thứ ba, xây dựng niềm tin từ sự minh bạch: Thông qua các bảng biểu quản lý tài chính rõ ràng, chúng tôi giúp các chủ hộ kinh doanh chủ động nắm bắt dòng tiền. Điều này không chỉ giúp việc ra quyết định hằng ngày chính xác hơn mà còn hình thành thói quen quản lý tài chính khoa học về lâu dài.

Sau cùng, chúng tôi đang tạo ra một giải pháp vừa đáp ứng tốt các quy định của Nhà nước, vừa thân thiện với người dùng. Chúng tôi muốn việc chuyển đổi số phải xuất phát từ lợi ích thực tế và sự tiện lợi, thay vì chỉ là thực hiện theo nghĩa vụ.

CEO của Sổ Bán Hàng đã nhấn mạnh tầm nhìn xây dựng một nền tảng giải pháp toàn diện trên một ứng dụng. HLB định vị mình ra sao trong việc hỗ trợ Sổ Bán Hàng mở rộng sang các dịch vụ ngân hàng chuyên sâu hơn trong hệ sinh thái này?

Ông Fred Lim: Chúng tôi xem mối quan hệ với Sổ Bán Hàng là một nền tảng để cùng nhau sáng tạo, chứ không đơn thuần là đối tác phân phối truyền thống. Ngay từ đầu, chúng tôi tiếp cận dự án này dưới góc độ cung cấp giải pháp công nghệ tài chính (Fintech) thay vì chỉ cung cấp các sản phẩm ngân hàng thông thường. Tư duy này cho phép chúng tôi vận hành với tốc độ nhanh, sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao, những phẩm chất rất đặc biệt trong ngành ngân hàng.

Nếu Sổ Bán Hàng là giao diện thân thiện mà các hộ kinh doanh yêu thích, thì HLB chính là "điểm tựa vững chắc" về hạ tầng phía sau. Chúng tôi mang đến nền tảng tài chính đạt chuẩn quốc tế, hệ thống an ninh bảo mật nghiêm ngặt và công nghệ kết nối giúp đưa các nghiệp vụ ngân hàng vốn nhiều bước trở nên đơn giản, mượt mà ngay trên ứng dụng.

Khi hệ sinh thái của Sổ Bán Hàng mở rộng, HLB luôn sẵn sàng triển khai các dịch vụ tài chính tiên tiến như cho vay tự động, các công cụ tích lũy và phân tích dòng tiền. Mục tiêu là đưa nền tảng này trở thành một "trợ lý tài chính toàn năng", giúp các hộ kinh doanh quản lý mọi hoạt động kinh doanh và nguồn vốn một cách dễ dàng nhất.

Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai mang lại không ít thách thức cho các hộ kinh doanh. Giải pháp tích hợp của HLB giúp các chủ hộ kinh doanh giải quyết các rủi ro và sai sót kế toán như thế nào khi họ bắt đầu phải sử dụng hóa đơn điện tử?

Ông Fred Lim: Chúng tôi thấu hiểu rằng với chủ hộ kinh doanh – những người thường phải tự mình gánh vác mọi việc, mỗi khi có thay đổi về quy định pháp lý, họ thường cảm thấy rất lo lắng. Việc chuyển sang cơ chế kê khai đi kèm với những yêu cầu mới về hóa đơn và báo cáo thuế, nơi mà chỉ một chút sơ sót nhỏ cũng có thể dẫn đến những rủi ro tài chính không đáng có.

Mục tiêu của chúng tôi là trở thành người đồng hành giúp giảm bớt nỗi lo này, để các chủ hộ kinh doanh có thể tập trung hoàn toàn vào việc quan trọng nhất: bán hàng, phục vụ khách hàng và chăm lo cho cuộc sống. Chúng tôi thiết kế giải pháp này để mang lại “Sự an tâm tuyệt đối”.

Chúng tôi giải quyết vấn đề bằng cách tự động hóa việc ghi nhận dữ liệu ngay từ bước bán hàng và liên kết trực tiếp khoản thanh toán với hóa đơn, sổ sách. Quá trình số hóa này tạo ra một bộ hồ sơ giao dịch chuẩn xác, giúp giảm thiểu tối đa các sai sót khi đối soát thủ công. Bằng cách đảm bảo dữ liệu luôn sạch và minh bạch, chúng tôi giúp các chủ hộ kinh doanh tự tin đáp ứng mọi quy định của Nhà nước, để họ dành trọn tâm trí cho việc tăng trưởng kinh doanh thay vì phải bận tâm vào các thủ tục giấy tờ.

Đối với các giao dịch thanh toán QR chuẩn thuế, cơ chế xác thực và đồng bộ dữ liệu giữa HLB, nền tảng Sổ Bán Hàng và cơ quan thuế được thiết kế như thế nào để đảm bảo minh bạch và chính xác theo quy định pháp luật?

Ông Fred Lim: Chúng tôi đã xây dựng một quy trình xác thực ba lớp vững chắc, đóng vai trò như chiếc cầu nối niềm tin giữa hộ kinh doanh, ngân hàng và cơ quan quản lý.

Lớp thứ nhất là ngân hàng, HLB đảm bảo mọi giao dịch thanh toán đều là thật và được xác thực an toàn tuyệt đối.

Lớp thứ hai là nền tảng, Sổ Bán Hàng sẽ tự động khớp lệnh thanh toán đó với đơn hàng và thông tin của hộ kinh doanh.

Lớp thứ ba là Cơ quan quản lý, cơ quan thuế sẽ nhận được dữ liệu đã được sắp xếp khoa học, đồng bộ và tuân thủ chính xác các tiêu chuẩn báo cáo hiện hành.

Thiết kế này đảm bảo sự minh bạch và chính xác tuyệt đối. Chúng tôi đang tạo ra một hệ sinh thái tin cậy, nơi việc thực hiện các quy định về mã QR và hóa đơn điện tử tại Việt Nam trở nên hoàn toàn tự động. Hộ kinh doanh có thể hoàn toàn yên tâm vì mọi thứ đã được hệ thống xử lý chuẩn chỉnh.

Chương trình ưu đãi độc quyền (miễn phí chữ ký số, gói hóa đơn điện tử 250.000 đồng, chiết khấu dịch vụ Sổ Bán Hàng) được thiết kế nhằm thay đổi thói quen sử dụng của người dùng đối với các giải pháp tài chính số. Ngân hàng đánh giá thế nào về tỷ suất hoàn vốn (ROI) dài hạn của những ưu đãi này?

Ông Fred Lim: Chúng tôi nhìn xa hơn những con số lợi nhuận thông thường để hướng tới một giá trị mà tôi gọi là "Tỷ suất lợi nhuận từ trưởng thành số". Chiến lược ưu đãi của chúng tôi không nhằm mục đích thu hút khách hàng ngắn hạn, mà là tạo ra bước ngoặt để các hộ kinh doanh, tiểu thương chuyển sang mô hình quản lý tài chính chính quy và bền vững.

Thành công của chúng tôi được định nghĩa bằng việc khách hàng chủ động ứng dụng công nghệ và sự nâng hạng tín dụng thông qua dữ liệu tài chính chuẩn hóa. Bằng cách gỡ bỏ những rào cản chi phí ban đầu thông qua các ưu đãi độc quyền, chúng tôi đang giúp các hộ kinh doanh tự tin hơn khi chính thức hóa và mở rộng quy mô.

Khi họ làm ăn phát đạt, nhu cầu về các giải pháp tài chính cao cấp hơn sẽ tự nhiên xuất hiện. Điều này không chỉ giúp tăng gắn kết lâu dài giữa khách hàng với ngân hàng mà còn tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho cả hai bên.

Từ những trải nghiệm thực tế trong lần hợp tác này, HLB có dự định mở rộng mô hình Banking-as-a-Service (BaaS), ngân hàng như một dịch vụ thông qua việc bắt tay với các nền tảng Fintech hay quản lý kinh doanh khác ngoài Sổ Bán Hàng để gia tăng tệp khách hàng SME trong tương lai gần không?

Ông Fred Lim: Chúng tôi tiếp cận việc mở rộng này với chính tư duy của một doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, tinh thần đã tạo nên sự thành công rực rỡ trong lần hợp tác với Sổ Bán Hàng. Việc ưu tiên tính linh hoạt và cùng nhau sáng tạo đã chứng minh rằng: đưa các dịch vụ tài chính tích hợp sâu vào nền tảng của đối tác không chỉ dừng lại ở một dự án đơn lẻ, mà là một mô hình có khả năng nhân rộng mạnh mẽ tại thị trường Việt Nam.

Chúng tôi đang tích cực tìm kiếm cơ hội để đưa hạ tầng tài chính này đến với các đơn vị cung cấp máy POS, phần mềm quản lý bán lẻ, hay các hệ sinh thái chuyên biệt trong lĩnh vực vận tải (logistics) và ẩm thực (F&B).

Mục tiêu chiến lược của chúng tôi là sự hiện diện mọi lúc mọi nơi: HLB muốn các dịch vụ tài chính của mình luôn sẵn sàng ở bất cứ đâu phục vụ cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp SME đang hoạt động trên nền tảng số. Điều này giúp chúng tôi mở rộng tầm ảnh hưởng một cách hiệu quả và gắn kết sâu sắc hơn với nền kinh tế thực.

Ngoài hiệu quả kinh doanh và vận hành, HLB kỳ vọng giải pháp này sẽ tạo ra tác động xã hội ra sao trong việc nâng cao năng lực quản trị tài chính và thúc đẩy quá trình chính quy hóa nền kinh tế số của các hộ kinh doanh tại Việt Nam?

Ông Fred Lim: Chúng tôi tin rằng khi việc kinh doanh được đưa vào nề nếp và quản lý chuyên nghiệp, đó chính là con đường mở ra sự tự chủ và thịnh vượng về kinh tế. Vượt lên trên những con số về hiệu quả, mối quan hệ hợp tác này còn là công cụ thúc đẩy sự phát triển bền vững cho cộng đồng.

Bằng cách giúp các hộ kinh doanh nâng cao kiến thức tài chính và sự tự tin trong quản lý, chúng tôi đang giúp họ mở cánh cửa tiếp cận nguồn vốn vay hợp lý, điều vốn trước đây thường nằm ngoài tầm với. Điều này hỗ trợ trực tiếp cho chương trình chuyển đổi số quốc gia của Việt Nam, đồng thời xây dựng một cộng đồng các hộ kinh doanh nhỏ bền bỉ và minh bạch hơn.

Những nỗ lực này hoàn toàn đồng nhất với sứ mệnh lớn lao của HLB: mang đến giải pháp tài chính toàn diện và có giá trị thực sự cho người dân trên toàn khu vực.

Hong Leong Berhad với vị thế là một định chế tài chính lớn trong khu vực, ông đánh giá thế nào về tiềm năng nhân rộng mô hình hợp tác này sang các thị trường châu Á khác và đây có phải là một phần trong lộ trình chiến lược dài hạn của HLB không?

Ông Fred Lim: Những vấn đề cốt lõi mà chúng tôi đang giải quyết bao gồm tích hợp dịch vụ ngân hàng, tự động hóa quy trình quản lý và số hóa các hộ kinh doanh, thực tế là nhu cầu chung của các thị trường châu Á đang phát triển.

Các quốc gia như Malaysia, Singapore, Campuchia và Indonesia đều có những nét tương đồng: khu vực kinh tế hộ gia đình rất lớn, hệ sinh thái số đang mở rộng nhanh chóng và các chính phủ đều đang tập trung hiện đại hóa hệ thống thuế.

Chính vì vậy, chúng tôi coi sáng kiến này không chỉ đơn thuần là một giải pháp tại địa phương, mà là một mô hình chuẩn mực cho cả khu vực. Việc mở rộng mô hình này chính là trọng tâm trong chiến lược dài hạn của HLB: xây dựng những hệ sinh thái số thực thụ để tiếp sức và trao quyền cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp SME trên khắp châu Á.

Xin cảm ơn ông!