Triển vọng kinh tế Việt Nam thế nào sau biến động tại Trung Đông?

Năm 2026 dự kiến tiếp tục là một năm nhiều biến động khi kinh tế thế giới phải đối mặt với những bất định kéo dài. Các yếu tố như chính sách kinh tế khó dự đoán của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng với căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, đang tạo thêm áp lực lên thị trường hàng hóa và triển vọng tăng trưởng toàn cầu.

Với Việt Nam, tăng trưởng 8,02% trong năm ngoái phản ánh nền tảng kinh tế vững chắc khi bước vào năm 2026.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc khối nghiên cứu thị trường và kinh tế toàn cầu Ngân hàng UOB Singapore cho biết, tổ chức này duy trì dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7,5% cho năm 2026 (dự báo quý I/2026 đạt mức 7%).

Đồng thời, khuyến nghị theo dõi rủi ro từ mức nền năm trước cao, diễn biến chưa rõ ràng của chính sách thuế Mỹ (bao gồm đề xuất thuế toàn cầu 10%), cũng như căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có thể tác động đến giá dầu và hoạt động logistics.

Lãi suất 2026 sẽ ra sao?

Lạm phát của Việt Nam giảm còn 2,53% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 1/2026, từ 3,48% của tháng 12/2025 và thấp hơn dự báo 3,10%. Các nhóm hàng đóng góp chính vào mức tăng giá bao gồm thực phẩm, nhà ở và giáo dục.

Trong bối cảnh giá dầu thô tăng do căng thẳng Trung Đông, kết hợp với triển vọng tăng trưởng trong nước vững vàng và áp lực giảm giá của VND, ông Suan Teck Kin cho biết, kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5%.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng diễn biến xung đột quân sự tại Trung Đông và quỹ đạo giá dầu còn tiềm ẩn nhiều bất định.

Kịch bản cơ sở của UOB giả định giá dầu Brent tăng lên 90 USD/thùng trong quý II/2026 trước khi giảm về quanh 80 USD/thùng cuối năm 2026.

Trong kịch bản này, tác động lên lạm phát và tăng trưởng của Việt Nam dự kiến ở mức vừa phải. Dựa trên kinh nghiệm năm 2022, khi giá dầu từng tăng lên 128 USD/thùng sau xung đột Nga - Ukraine, UOB ước tính mỗi mức tăng 10 USD của giá Brent làm CPI tăng thêm 0,3 – 0,4 điểm phần trăm, với độ trễ 2 – 3 tháng.

Đối với GDP, tác động làm giảm tăng trưởng khoảng 0,6 – 0,9 điểm phần trăm, với độ trễ 2 – 4 quý. Với sự phức tạp và khó đoán của tình hình địa chính trị, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ giữ lập trường thận trọng, chờ thêm tín hiệu rõ ràng từ dữ liệu kinh tế.

Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc khối kinh doanh tiền tệ Ngân hàng UOB Việt Nam, cho biết, lãi suất VND đã tăng từ quý III/2025 trên cả thị trường liên ngân hàng và thị trường huy động vốn tại các ngân hàng thương mại, với mức tăng 1 – 2% tùy các kỳ hạn khác nhau. Diễn biến này đến từ nhu cầu tín dụng ở mức cao trên thị trường.

Ngoài ra các yếu tố khác cũng tác động vào thanh khoản VND, như các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng mạnh trên thị trường chứng khoán trong năm 2025 và cả những tháng đầu năm 2026, đây là dòng vốn thực ra khỏi thị trường.

Các chính sách siết chặt quản lý doanh thu kinh doanh hộ gia đình và cá nhân bước đầu cũng tác động đến lượng tiền duy trì tại hệ thống ngân hàng và sẽ cần thêm thời gian để bước chuyển tiếp này hài hòa hơn.

“Kỳ vọng giải ngân đầu tư công để lượng tiền thật quay lại nền kinh tế cũng còn gặp khó khăn”, ông Quang nhận định.