Affina và cách tiếp cận mới với bảo hiểm trong xã hội già hóa nhanh

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, áp lực lên hệ thống y tế và an sinh xã hội ngày càng rõ nét, câu chuyện bảo hiểm không còn dừng lại ở “chi trả khi rủi ro xảy ra”. Từ những trải nghiệm sức khỏe rất cá nhân cũng như chính hành trình phục hồi của bản thân, bà Nguyễn Thị Trọng Phú, nhà sáng lập và Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Affina Việt Nam, đã đặt lại câu hỏi cốt lõi về vai trò của bảo hiểm trong một xã hội đang già đi nhanh chóng.

Thay vì tiếp cận bảo hiểm như một sản phẩm tài chính đơn lẻ, Affina mong muốn tạo ra sự cộng hưởng giữa bảo hiểm số, chăm sóc sức khỏe chủ động và thay đổi hành vi, với mục tiêu phá vỡ vòng xoáy lạm phát y tế và lạm phát phí bảo hiểm.

Trong cuộc trao đổi cùng TheLEADER, bà Phú đã chia sẻ hành trình hình thành tầm nhìn ấy, cùng cách doanh nghiệp tìm kiếm sự kết hợp công – tư để mở rộng an sinh xã hội và xây dựng một hệ sinh thái bảo vệ bền vững cho Việt Nam trong kỷ nguyên già hóa.

Từ trải nghiệm cá nhân đến triết lý “sức khỏe chủ động”

Từ những trải nghiệm sức khỏe cá nhân, đâu là những chất liệu cốt lõi hình thành nên tầm nhìn của bà đối với Affina, trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh?

Bà Nguyễn Thị Trọng Phú: Với tôi, tầm nhìn của Affina được hình thành từ hai trải nghiệm mang tính bước ngoặt. Cú hích lớn nhất là giai đoạn ba tôi nằm viện hơn hai năm rưỡi, thường xuyên ở ICU (Phòng hồi sức tích cực).

Khi đó ,tôi đã làm trong ngành bảo hiểm, hiểu bảo hiểm như một công cụ bảo vệ tài chính. Mặc dù gia đình tôi có sự chuẩn bị, nhưng khi ngồi ngoài ICU, tôi chứng kiến nhiều gia đình khác buộc phải đưa người thân về dù vẫn còn khả năng cứu chữa, chỉ vì không đủ tiền. Có người nói với tôi: “Một ngày ICU 3 triệu, trong khi họ chỉ có 10 triệu thôi.” Và họ không có bất kỳ sản phẩm bảo hiểm nào.

Khoảnh khắc đó khiến tôi nhận ra rằng vẫn còn một bộ phận lớn người dân chưa nhận thức đủ về bảo hiểm như một giải pháp phòng ngừa tài chính.

Trải nghiệm thứ hai đến từ chính bản thân tôi. Khi sự nghiệp đang phát triển, áp lực công việc và gia đình tích tụ khiến cơ thể sụp đổ hoàn toàn, buộc tôi phải dừng lại một thời gian dài. Khi phục hồi, tôi nhận ra mình chưa quan tâm đủ về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tinh thần. Đây hóa ra là một vấn đề rất lớn ở Việt Nam, không chỉ với người áp lực cao mà cả người trẻ. Và khi các vấn đề này bộc lộ, chúng thường trở thành mạn tính, khó đảo ngược.

Điều khiến tôi trăn trở là ngay cả khi có bảo hiểm, nếu không có cơ chế chăm sóc sức khỏe chủ động, thì khi biến cố xảy ra, bảo hiểm cũng không còn nhiều ý nghĩa. Vì vậy, nếu chỉ nhìn bảo hiểm sức khỏe như một sản phẩm đơn lẻ thì sẽ không đủ để giải quyết gốc rễ. Cần phải có một chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ phòng ngừa, thay đổi hành vi rồi mới đến an tâm tài chính.

Trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa nhanh với 70–80% người trung niên có ít nhất một đến hai bệnh mạn tính. Nếu mọi người chỉ mua bảo hiểm khi sức khỏe đã suy giảm thì hệ thống sẽ quá tải vì chi phí bồi thường cũng như phí bảo hiểm phải tăng liên tục. Rủi ro này không chỉ dồn lên người mua mà doanh nghiệp bảo hiểm bao nhiêu năm nay vẫn phải vật lộn để kéo giảm khoản lỗ từ mảng bảo hiểm sức khỏe.

Tôi tin rằng cách tiếp cận đúng phải bắt đầu từ việc chăm sóc sức khỏe chủ động và quản lý dữ liệu hành vi. Khi hành vi sức khỏe được ghi nhận, doanh nghiệp bảo hiểm mới có thể cá nhân hóa các giải pháp bảo hiểm để người sống lành mạnh không phải gánh rủi ro cho cả hệ thống. Đó chính là nền tảng cho tầm nhìn của Affina trong một xã hội đang già đi rất nhanh.

Trong khi nhiều nền tảng bảo hiểm số tập trung vào số hóa quy trình, Affina lại nhấn mạnh trụ cột Wellness (chăm sóc sức khỏe toàn diện). Điều gì khiến bà lựa chọn hướng đi này?

Bà Nguyễn Thị Trọng Phú: Hiện nay, số hóa không còn là lợi thế cạnh tranh mà là điều kiện bắt buộc. Công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và insurtech (công nghệ bảo hiểm) phát triển rất nhanh, và bất kỳ doanh nghiệp bảo hiểm nào cũng phải ứng dụng để tối ưu vận hành, giảm chi phí và đem lại trải nghiệm tốt hơn cho người dùng.

Tuy nhiên, số hóa quy trình thôi là chưa đủ để giải quyết những vấn đề cốt lõi của thị trường. Affina được thiết lập để tạo nên sự cộng hưởng giữa bảo hiểm số, chăm sóc sức khỏe chủ động, thay đổi hành vi và giải pháp tài chính cá nhân hóa. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là giúp khách hàng mua bảo hiểm thuận tiện hơn, mà là tham gia vào việc phá vỡ vòng lẩn quẩn của lạm phát chi phí y tế và lạm phát chi phí bảo hiểm.

Khi khách hàng được hỗ trợ chăm sóc sức khỏe chủ động, hành vi sống cải thiện, mức độ rủi ro giảm xuống, thì chi phí bồi thường cũng được kiểm soát tốt hơn. Điều này tạo ra lợi ích dài hạn cho khách hàng, cho doanh nghiệp bảo hiểm và xa hơn là cho toàn bộ hệ thống an sinh xã hội.

Đây là một con đường khó, đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và sự phối hợp của nhiều bên, nhưng tôi tin đó là hướng đi phù hợp trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa nhanh và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tinh tế.

Bảo hiểm cần một tầm nhìn hợp tác thay vì phát triển đơn lẻ

Bà có nhắc đến các mô hình hợp tác với health-tech (công nghệ y tế) cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm chi phí y tế. Bà có thể chia sẻ cụ thể hơn về những minh chứng này?

Bà Nguyễn Thị Trọng Phú: Có hai nhóm minh chứng rất rõ ràng.

Thứ nhất là các chương trình chăm sóc sức khỏe chủ động mà nhiều tập đoàn bảo hiểm lớn trên thế giới đã triển khai trong nhiều năm qua. Thực tế cho thấy, đối với nhóm khách hàng được theo dõi sức khỏe định kỳ, tư vấn và hỗ trợ thay đổi hành vi sống thì chi phí bồi thường có thể giảm khoảng 14–17% so với nhóm không tham gia.

Thứ hai là một trường hợp cụ thể mà tôi được chia sẻ từ một đối tác health-tech. Đơn vị này triển khai chương trình quản lý bệnh mạn tính cho khoảng 1.000 khách hàng đã từng phát sinh bồi thường. Khi nhóm khách hàng này được theo dõi liên tục, tư vấn và quản lý hành vi sức khỏe thông qua nền tảng số, chi phí bồi thường đã giảm hơn 30%.

Những kết quả này cho thấy, nếu các doanh nghiệp bảo hiểm không chỉ “bán bảo hiểm và cầu mong khách hàng đừng yêu cầu bồi thường nhiều quá” mà chủ động tham gia vào quá trình quản trị sức khỏe của khách hàng, thì lợi ích mang lại là rất rõ ràng và thực tế không chỉ cho doanh nghiệp bảo hiểm mà cả cho khách hàng và toàn thể xã hội.

Từng dẫn dắt SmartPay trong suốt bảy năm, giai đoạn fintech Việt Nam tăng trưởng rất nhanh, bà rút ra bài học quan trọng nào nhất để áp dụng cho hành trình xây dựng Affina trong lĩnh vực insurtech?

Bà Nguyễn Thị Trọng Phú: Bài học lớn nhất tôi mang theo từ SmartPay sang Affina là: tăng trưởng phải đi cùng quản trị rủi ro và niềm tin.

Fintech (công nghệ tài chính) là lĩnh vực có tốc độ phát triển rất nhanh, nhưng cũng vì thế mà rủi ro cũng bộc lộ rất sớm nếu doanh nghiệp chỉ chạy theo quy mô. Trong 7 năm điều hành SmartPay, tôi nhận ra rằng tăng trưởng “nóng” có thể tạo ra những con số ấn tượng trong ngắn hạn, nhưng nếu thiếu nền tảng quản trị từ vận hành, tài chính đến trải nghiệm người dùng thì cái giá phải trả về sau sẽ rất lớn.

Khi bước sang Insurtech (công nghệ bảo hiểm) với Affina, bài học này càng trở nên rõ ràng hơn. Bảo hiểm là ngành dựa trên cam kết dài hạn. Nếu chỉ tập trung bán nhanh, bán nhiều, mà không kiểm soát chất lượng khách hàng, chất lượng tư vấn hay khả năng tái tục, thì rủi ro không chỉ nằm ở doanh nghiệp insurtech, mà ngay cả các đối tác bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm đều chịu thiệt.

Vì vậy, tại Affina, tôi chấp nhận đi chậm hơn trong giai đoạn đầu để xây dựng nền tảng một cách bài bản từ công nghệ, dữ liệu cho đến các nguyên tắc quản trị rủi ro và trải nghiệm khách hàng. Với tôi, một nền tảng insurtech bền vững không được đo bằng tốc độ tăng trưởng ngắn hạn, mà bằng mức độ gắn bó, tỷ lệ tái tục và niềm tin của khách hàng theo thời gian.

Đó cũng là điểm giao thoa rõ nét nhất giữa hai hành trình fintech và insurtech: công nghệ có thể giúp tăng tốc, nhưng chỉ khi đi cùng kỷ luật quản trị và tư duy dài hạn thì tăng trưởng mới thực sự có ý nghĩa.

Tôi tin rằng cách tiếp cận đúng phải bắt đầu từ việc chăm sóc sức khỏe chủ động và quản lý dữ liệu hành vi. Khi hành vi sức khỏe được ghi nhận, doanh nghiệp bảo hiểm mới có thể cá nhân hóa các giải pháp bảo hiểm để người sống lành mạnh không phải gánh rủi ro cho cả hệ thống. Đó chính là nền tảng cho tầm nhìn của Affina trong một xã hội đang già đi rất nhanh.

Việc Affina chính thức triển khai dịch vụ nộp bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế tự nguyện phản ánh thông điệp gì trong sứ mệnh của Affina? Đó là nỗ lực mở rộng cơ hội tiếp cận an sinh xã hội cho người dân, hay là bước đi nhằm thu hẹp khoảng cách giữa hệ thống bảo hiểm truyền thống và các giải pháp bảo vệ hiện đại?

Bà Nguyễn Thị Trọng Phú: Tôi cho rằng đó là sự kết hợp của cả hai, nhưng điểm khởi đầu vẫn là mở rộng khả năng tiếp cận an sinh xã hội cho những nhóm đang bị bỏ sót.

Affina cùng các tác nhân khác như ngân hàng, công ty bảo hiểm tham gia vào mảng này để đóng vai trò cầu nối, giúp chính sách an sinh được triển khai hiệu quả hơn thông qua nền tảng số. Khi người dân có thể chủ động tham gia, theo dõi và duy trì bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế một cách dễ dàng hơn, thì hệ thống an sinh công mới thực sự phát huy đúng vai trò của mình.

Ở góc độ dài hạn, tôi tin rằng đây chính là nền tảng cho sự phối hợp công – tư trong lĩnh vực bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe. Khi lớp an sinh cơ bản được củng cố vững chắc, các giải pháp bảo hiểm thương mại, chăm sóc sức khỏe chủ động và bảo vệ tài chính hiện đại mới có thể bổ trợ hiệu quả cho vai trò của hệ thống công.

Vì vậy, với Affina, việc triển khai dịch vụ nộp bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế tự nguyện không chỉ là một sản phẩm hay tiện ích mới, mà là một bước đi chiến lược nhằm thu hẹp khoảng cách giữa chính sách an sinh và đời sống thực, hướng tới một hệ sinh thái bảo vệ toàn diện và bền vững hơn trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa nhanh.

Xin cảm ơn bà!