Chiến lược quản trị dữ liệu số của Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới

Quảng Ninh đang trong một giai đoạn phát triển mới đầy hứa hẹn với những định hướng chiến lược vươn tầm. Sau khi hoàn thành các mục tiêu cơ bản của giai đoạn chuyển đổi số từ năm 2021 - 2025, địa phương này đã nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ trọng tâm cho chu kỳ từ năm 2026 - 2030.

Với tư duy lấy dữ liệu làm tài sản chiến lược và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI), Quảng Ninh đang nỗ lực khẳng định vị thế một cực tăng trưởng toàn diện tại khu vực phía Bắc.

Nhìn lại hành trình chuyển đổi số toàn diện bắt đầu từ Nghị quyết số 09 ban hành vào đầu năm 2022, trong nhiều năm liền, địa phương này luôn giữ vững vị trí trong nhóm ba tỉnh thành dẫn đầu cả nước về mức độ chuyển đổi số và đứng thứ nhất về cung cấp dịch vụ công trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Sự quyết liệt của hệ thống chính trị cùng sự ủng hộ của người dân đã giúp tỉnh hoàn thiện hạ tầng internet băng rộng tới toàn bộ các xã, phường và thị trấn trên địa bàn. Tỷ lệ dân số được phủ sóng mạng di động 4G trở lên đạt mức 99,35% giúp người dân ở các vùng xa xôi nhất cũng có thể tham gia vào môi trường số một cách bình đẳng.

Một trong những thành công nổi bật nhất là việc triển khai mô hình Trung tâm giám sát, điều hành thông minh được ví như bộ não số của toàn tỉnh. Hệ thống này cho phép tổng hợp toàn bộ dữ liệu theo thời gian thực phục vụ công tác chỉ đạo và điều hành trực tuyến của lãnh đạo tỉnh.

Việc ứng dụng các nền tảng số hóa và bóc tách dữ liệu đối với các thủ tục hành chính cũng đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách thức phục vụ nhân dân, doanh nghiệp.

Dấu ấn rõ nét nhất trong công tác quản trị dữ liệu là chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã kết thúc thắng lợi vào cuối năm 2025. Với gần 2 triệu thửa đất trên địa bàn, tỉnh đã thực hiện số hóa đồng bộ và kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc xác thực dữ liệu thửa đất đạt tỷ lệ trên 95% đã giúp tăng tính minh bạch trong quản lý đồng thời giảm thiểu đáng kể các khiếu nại liên quan. Thành công này giúp người dân có thể giải quyết các thủ tục về đất đai trực tuyến một cách nhanh chóng đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí.

Giải quyết 13 bài toán lớn về khoa học và công nghệ

Bước vào giai đoạn từ năm 2026 - 2030, tỉnh Quảng Ninh xác định dữ liệu không đơn thuần là thông tin lưu trữ mà phải trở thành tài sản chiến lược cũng như yếu tố đầu vào thiết yếu cho mọi hoạt động. Tỉnh đặt mục tiêu khẳng định vị thế địa phương đi đầu cả nước về quản trị và khai thác dữ liệu số.

Vừa qua, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã cho ý kiến về Chiến lược dữ liệu đến năm 2030 với mục tiêu hoàn thiện thể chế, hạ tầng và nền tảng dữ liệu dùng chung. Điều này nhằm đưa dữ liệu trở thành căn cứ quan trọng nhất cho mọi hoạt động ra quyết định trong toàn bộ hệ thống chính trị.

Để tạo ra sự bứt phá mạnh mẽ, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã công bố danh mục 13 bài toán lớn về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số năm 2025 làm tiền đề cho giai đoạn đến năm 2030.

Các bài toán này tập trung vào những vấn đề cốt yếu của địa phương bao gồm việc xây dựng Chương trình khung cùng danh mục nhiệm vụ khoa học và đổi mới sáng tạo ưu tiên thực hiện trên địa bàn tỉnh. Tỉnh cũng tập trung vào việc hoàn thiện Khung kiến trúc số và Chiến lược dữ liệu tỉnh và xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung.

Các lĩnh vực sản xuất thực tiễn được chú trọng thông qua các bài toán về thông minh hóa, tự động hóa để nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ trong sử dụng tài nguyên nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất cũng như khai thác sử dụng đất và khoáng sản được đặt ra như những nhiệm vụ cấp bách. Đặc biệt, tỉnh chú trọng nâng cao năng lực sử dụng AI cho đội ngũ cán bộ, giáo viên trong công tác quản lý và dạy học tại các cơ sở giáo dục.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, bài toán ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cảm biến và camera để theo dõi chất lượng môi trường và cảnh báo sớm nguy cơ sạt lở và lũ quét tại các điểm xung yếu được đánh giá cao.

Xây dựng mô hình quản trị chủ động dựa trên trí tuệ nhân tạo

Tầm nhìn đến năm 2030 của Quảng Ninh là chuyển đổi số trở thành động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển, tái cấu trúc căn bản năng lực quản trị.

Tỉnh đang nỗ lực xây dựng mô hình quản trị chủ động và khả năng dự báo sớm và thích ứng linh hoạt dựa trên các mô hình số. Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được ứng dụng mạnh mẽ để hỗ trợ phân tích, ra quyết định quản lý và điều hành xã hội. Đây là bước chuyển mình quan trọng từ việc sử dụng công nghệ thông tin đơn thuần sang việc quản trị thông minh dựa trên dữ liệu.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là kinh tế số sẽ chiếm khoảng 30% GRDP của tỉnh với tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành đạt tối thiểu 20%. Tỉnh phấn đấu có tối thiểu 500 doanh nghiệp số với sự xuất hiện của các doanh nghiệp làm ra các sản phẩm công nghệ lõi chủ lực. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân dự kiến đạt trên 13% mỗi năm.

Những con số này thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc biến công nghệ thành giá trị kinh tế thực chất và bền vững.

Để phục vụ các chiến lược dài hạn, Quảng Ninh tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hạ tầng cốt lõi. Trung tâm tích hợp dữ liệu tỉnh hiện đang vận hành các hệ thống thông tin dùng chung và từng bước chuyển các hệ thống trọng yếu lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Tỉnh cũng đã hoàn thành dự thảo phê duyệt đầu tư Dự án Trung tâm An ninh mạng nhằm bảo đảm an toàn thông tin mạng trong mọi thành phần của chuyển đổi số. Việc kết nối chia sẻ dữ liệu với Trung tâm An ninh mạng quốc gia cùng việc kiện toàn đội ứng cứu sự cố an ninh mạng được thực hiện thường xuyên.

Sự đồng hành của các tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam như FPT, Viettel và VNPT thông qua các biên bản ghi nhớ hợp tác đã giúp tỉnh nhanh chóng tiếp cận các nền tảng công nghệ mới. Các doanh nghiệp này hỗ trợ tỉnh phát triển hạ tầng số tại các vùng biên giới và hải đảo đồng thời phối hợp vận hành hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo an toàn thông tin mạng. Sự hợp tác này tạo ra sức mạnh tổng hợp để Quảng Ninh có thể triển khai các giải pháp số trên quy mô toàn tỉnh một cách đồng bộ.

Phát triển xã hội số và nguồn nhân lực chất lượng cao

Xây dựng xã hội số an toàn, nhân văn dựa trên ba trụ cột thiên nhiên, văn hóa và con người Quảng Ninh là mục tiêu xuyên suốt. Tỉnh hướng tới việc 100% người dân trong độ tuổi lao động sử dụng điện thoại thông minh, mỗi gia đình đều có địa chỉ số.

Việc thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng các dịch vụ y tế và giáo dục thông minh đang trở thành thói quen phổ biến của cư dân. Tỉnh đã ban hành Bộ tiêu chí về văn hóa số nhằm xây dựng hình ảnh người Quảng Ninh văn minh trên môi trường mạng.

Công tác đào tạo nguồn nhân lực được thực hiện một cách bài bản thông qua việc bồi dưỡng kiến thức cho 100% cán bộ công chức hằng năm. Tỉnh có chính sách thu hút các chuyên gia công nghệ thông tin chất lượng cao cùng các tài năng về trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn về làm việc tại địa phương. Các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn như Đại học Hạ Long, Cao đẳng Việt Hàn được hiện đại hóa cơ sở vật chất để hình thành thói quen số, văn hóa số cho thế hệ trẻ.

Thành công của Quảng Ninh trong những năm qua và triển vọng trong tương lai phụ thuộc rất lớn vào sự thay đổi tư duy của người đứng đầu.

Lãnh đạo tỉnh xác định nhận thức của cán bộ, đảng viên đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Người đứng đầu các cấp phải trực tiếp chủ trì cùng lãnh đạo và tiên phong sử dụng các sản phẩm dịch vụ số. Việc thay đổi căn bản cách thức vận hành của cả hệ thống trên nền tảng số đang được thực hiện quyết liệt từ cấp tỉnh đến cơ sở.