Cơ hội của kinh tế Việt Nam hậu Covid-19

Đánh giá về sự phục hồi kinh tế, Chủ tịch EuroCham Alain Cany cho rằng nhờ các yếu tố cơ bản vững chắc, nền kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi dần dần trong ít nhất sáu tháng tới, cho đến khi đà tăng trưởng mạnh hơn vào nửa cuối năm 2022.

Các nhà máy tại các khu công nghiệp phía Nam có thể phục hồi chậm hơn so với những khu vực khác, do tình trạng phong tỏa kéo dài và nghiêm ngặt trong những tháng gần đây.

Mặc dù kinh tế hiện đang dần mở cửa trở lại, các lĩnh vực đầu tiên phải đóng cửa như du lịch, khách sạn, tổ chức sự kiện, vẫn bị kiểm soát chặt chẽ. Điều này khiến người tiêu dùng e ngại hơn dẫn tới ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác trong chuỗi giá trị.

Một số công ty sử dụng nhiều lao động đã giảm quy mô sản xuất do làn sóng thứ tư của Covid-19 có thể phải đối mặt với những thách thức mới trong việc tuyển dụng và đào tạo nhân sự.

Tuy nhiên, ông Cany chỉ ra rằng một số lĩnh vực vẫn được hưởng lợi trong đại dịch, như thương mại điện tử với mức tăng trưởng 18%, đạt doanh thu hơn 11 tỷ USD vào năm 2020. Thị trường này sẽ tiếp tục phát triển khi người tiêu dùng ngày càng quen với việc mua sắm hàng hóa và dịch vụ trực tuyến.

Mặt khác, nhờ các hiệp định thương mại tự do Việt Nam tham gia, sản xuất và xuất khẩu hải sản, cà phê, quần áo, giày dép, thiết bị cơ khí cũng sẽ sớm phục hồi.

Những đánh giá trên được Chủ tịch EuroCham đưa ra trong nội dung thảo luận “Nhịp độ phục hồi kinh tế” thuộc hội thảo “Ngày Việt Nam – Mở cửa cơ hội kinh doanh” tổ chức bởi HSBC Việt Nam mới đây.

Liên quan đến việc tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, ông Frederic Neumann, đồng Giám đốc Khối nghiên cứu kinh tế châu Á của HSBC, cho rằng dù động thái này có thể tác động tới tăng trưởng kinh tế, Việt Nam có thể sẽ ít bị ảnh hưởng từ lãi suất tiền USD cao.

Nguyên nhân là bởi Việt Nam có các yếu tố cơ bản mạnh mẽ và nền kinh tế với trọng tâm xuất khẩu.

Dù vậy, ông Neumann lưu ý rằng giá năng lượng tăng có thể đẩy lạm phát tăng, và làm chậm tốc độ phục hồi tăng trưởng của Việt Nam.

Theo dự báo, giá năng lượng có thể tăng trong những tháng mùa đông tới, nhưng tình hình sẽ được cải thiện vào tháng Ba năm sau. Sự thiếu hụt năng lượng có thể tạm thời khiến lạm phát tăng ở các nền kinh tế mà dầu đóng vai trò quan trọng như Việt Nam.

Về đầu tư nước ngoài, cộng đồng nhà đầu tư toàn cầu sẽ theo dõi kỹ lưỡng cách chính phủ Việt Nam chèo lái nền kinh tế vượt qua cơn bão – điều sẽ tác động đến quyết định đầu tư của họ trong thời gian tới, theo ông Warrick Cleine, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc KPMG Việt Nam và Campuchia. 

Vị này nhấn mạnh sự ổn định về kinh tế vĩ mô và xã hội mà Việt Nam đã tạo ra sẽ khuyến khích đầu tư nước ngoài nhiều hơn, khi các nhà đầu tư luôn yêu thích những môi trường an toàn và có thể dự đoán được.

Những lợi thế khác của Việt Nam có thể kể đến câu chuyện về tăng trưởng kinh tế và mức độ tương tác của chính phủ với cộng đồng toàn cầu.

Ông Warrick Cleine đánh giá Việt Nam đang đi đúng hướng trong hoạt động cải cách nội bộ chất lượng với luật pháp và chính sách tốt, duy trì vị thế là môi trường tốt cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh các nhà đầu tư nước ngoài, khu vực kinh tế tư nhân cũng đang rất kỳ vọng đà tăng trưởng sẽ quay trở lại sau những khó khăn trong những tháng gần đây. 

Kết quả khảo sát trực tuyến của Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) chỉ ra rằng gần 16% doanh nghiệp phải đóng cửa do không có doanh thu và vốn lưu động, gần 36% doanh nghiệp tham gia khảo sát phải tạm ngừng hoạt động với lý do đứt gãy chuỗi cung ứng, hầu hết doanh nghiệp thiếu lao động do người lao động di cư về quê.

Dù vậy, ông Trương Gia Bình, Trưởng ban Ban IV, Chủ tịch FPT, cho biết tín hiệu tích cực là tinh thần cùng sự tự tin vượt qua thách thức của các doanh nhân.

Kết quả là tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa vẫn duy trì tốc độ tăng cao, đạt 483 tỷ USD, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đầu tư FDI đăng ký mới vẫn tăng đáng kể, và tăng trưởng GDP dương trong chín tháng đầu năm.

Những yếu tố này đã góp phần tạo nên một triển vọng tươi sáng hơn cho nền kinh tế Việt Nam.

Kể từ khi chính phủ thay đổi chính sách về Covid-19 từ tháng 10, nền kinh tế đã nhanh chóng mở cửa trở lại và quá trình chuyển đổi sang kỹ thuật số đã bắt đầu. Hiện tại, chính phủ đang lên kế hoạch cho một gói hỗ trợ mới để phục hồi kinh tế, đồng thời, cũng đã áp dụng công nghệ trong việc kiểm soát Covid.

Dự kiến ​​sẽ có nhiều giải pháp hơn nữa, ứng dụng AI và công nghệ sẽ hỗ trợ kiểm soát tình hình và phục hồi kinh tế nhanh chóng trong thời gian sớm nhất, ông Bình nhận định.

Những trọng tâm trong điều kiện bình thường mới

Dường như nền kinh tế đã tìm ra cách để thoát khỏi những ngày u tối. Thời gian để các lãnh đạo doanh nghiệp thực hiện quá trình chuyển đổi và có những trọng tâm mới đã bắt đầu.

Dựa trên cuộc khảo sát các giám đốc điều hành do KPMG thực hiện, ông Warrick Cleine cho biết niềm tin của các lãnh đạo doanh nghiệp đã hồi phục, và họ tin tưởng nhiều hơn vào sự trở lại của trạng thái bình thường.

Một thay đổi khác được ghi nhận là tư duy của các lãnh đạo. Từ việc chỉ tập trung vào sức khỏe và sự an toàn của nhân viên, cũng như sự sống còn của doanh nghiệp, các lãnh đạo doanh nghiệp giờ đây đã trở lại với tư duy phát triển, trong khi một số người cũng đã bắt đầu tập trung vào các cơ hội tăng trưởng tự thân.

Trước nhiều cơ hội và xu hướng mới trong thời gian tới, ông Alain Cany kiến nghị các doanh nghiệp nước ngoài tiếp tục đặt Việt Nam trong tầm ngắm lên kế hoạch đầu tư.

Theo ông, quốc gia này có cả thị trường trong nước rộng lớn lẫn cơ hội tốt cho sản xuất và xuất khẩu.

Với phân khúc người tiêu dùng trung lưu ngày càng tăng – dự kiến sẽ chiếm hơn một nửa dân số vào cuối thập kỷ này, Việt Nam sở hữu một thị trường tăng trưởng đầy hứa hẹn cho các doanh nghiệp nước ngoài trong nhiều lĩnh vực, từ nhập khẩu ô tô đến giáo dục tư nhân.

Các doanh nghiệp nên tận dụng lợi thế của các hiệp định FTA mà Việt Nam đã tham gia, và xem M&A là một phương thức phổ biến để thâm nhập thị trường trong nước, xây dựng quan hệ với các nhà cung cấp và đối tác tiềm năng.

Đồng quan điểm với ông Cany, ông Bình cho rằng thị trường Việt Nam có nhiều khả năng phục hồi trong thời gian sớm nhất, và là một gợi ý tốt cho các nhà đầu tư toàn cầu.

Tổng Giám đốc HSBC Việt Nam Tim Evans nhấn mạnh: “Bất chấp những thách thức gần đây, chúng tôi vẫn giữ quan điểm rằng tương lai của Việt Nam vẫn tươi sáng. Khi những thách thức của Covid qua đi, sẽ có rất nhiều cơ hội dành cho những ai đã được chuẩn bị tốt”.