Kiểm tra thuế 302 doanh nghiệp khai thuế lỗ, lãi mỏng

Hàng loạt "ông lớn" vào danh sách kiểm tra thuế

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có văn bản số 1927 gửi cơ quan thuế trực thuộc về việc tăng cường kiểm tra và quản lý thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng.

Trong đó, 302 doanh nghiệp vào danh sách theo dõi, kiểm tra thuế tại TP.HCM, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Đồng Nai, Phú Thọ.

Trước đó, ngày 31/3/2026 là hạn chót quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Qua rà soát dữ liệu kê khai của doanh nghiệp trên cả nước, hơn 400 doanh nghiệp có doanh thu hàng năm từ 1.000 tỷ đồng trở lên, nhưng nhiều năm liên tiếp kê khai lỗ hoặc chỉ báo lãi ở mức rất thấp.

Cục Thuế đã có quyết định kiểm tra theo chuyên đề đối với một số doanh nghiệp lỗ nhiều năm.

Tại Hà Nội, cơ quan thuế sẽ kiểm tra Công ty TNHH TOTO Việt Nam, Công ty liên doanh TNHH KFC Việt Nam, Công ty CP Ô tô Thành An, Công ty TNHH bất động sản Minh Tân Hà Nội, Công ty TNHH Bất động sản Phương Đông Hà Nội, Công ty CP di chuyển Xanh và Thông minh GSM.

Tại TP.HCM, hàng loạt thương hiệu tên tuổi lớn như Công ty CP Be Group, Công ty TNHH Lotteria Việt Nam, Công ty TNHH Mercedes – Benz Việt Nam, Công ty CP Thương mại Nguyễn Kim, Công ty CP Tập đoàn VNG, Công ty TNHH Petro – SG, Công ty TNHH Thép Tung – Ho Việt Nam, Công ty TNHH Bia Anheuser-Busch Inbev Việt Nam, cũng vào danh sách kiểm tra thuế.

Tương tự tại Đồng Nai, cơ quan thuế sẽ lập kế hoạch và tiến hành kiểm tra thuế Công ty TNHH Hoá chất chất dẻo Vina, Công ty CP Tập đoàn Pegas, Công ty CP Tập đoàn PELIO, Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa, Công ty TNHH Tenma (HCM) Việt Nam.

Cơ quan thuế tỉnh Ninh Bình cũng sẽ có kế hoạch kiểm tra thuế với Công ty CP Dệt may Nam Định, Công ty CP Dệt Bảo Minh, Công ty CP Vissai Hà Nam, Công ty TNHH MeatDeli HN.

Một số doanh nghiệp tại Quảng Ninh cũng trong danh sách Cục Thuế đề nghị kiểm tra tại trụ sở như Công ty TNHH Bình Minh HP, Công ty TNHH Thương mại Gỗ Tỷ Long, Công ty CP Xi măng Thăng Long.

Danh sách kiểm tra thuế tại tỉnh Thái Nguyên gồm Công ty CP Nhiệt điện An Khánh, Công ty CP Tập đoàn Nguyễn Quốc, Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo.

Theo Cục Thuế, thực hiện kiểm tra kê khai thuế tại các đơn vị này nhằm rà soát, đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật thuế, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi kê khai không đúng thực tế, chuyển giá hoặc trốn thuế (nếu có), đồng thời đảm bảo công bằng trong môi trường kinh doanh.

Đặc biệt, việc tập trung kiểm tra nhóm doanh nghiệp có dấu hiệu lỗ kéo dài, lãi mỏng nhưng vẫn mở rộng hoạt động là một trong những trọng tâm quản lý trong năm 2026. Đây là nhóm tiềm ẩn rủi ro cao về nghĩa vụ thuế, đặc biệt trong bối cảnh một số doanh nghiệp có yếu tố liên kết, giao dịch xuyên biên giới.

Thực tế quản lý cũng cho thấy nhiều trường hợp doanh nghiệp dù báo lỗ kéo dài nhưng vẫn liên tục mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng vốn đầu tư. Những dấu hiệu này đặt ra nghi vấn về tính trung thực trong kê khai thuế.

Bên cạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra, cơ quan thuế cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường phân tích dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện kê khai đúng quy định, hạn chế sai sót.

Trước đó, Công an TP. Hà Nội cho biết, đã khởi tố ông Vũ Minh Châu - nhà sáng lập và sở hữu thương hiệu vàng Bảo Tín Minh Châu, cùng con trai Vũ Minh Tú (Trưởng ban trợ lý độc lập) và hai nữ nhân viên kế toán bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại cơ quan điều tra, ông Châu khai trong quá trình hoạt động kinh doanh đã đồng ý và chỉ đạo vợ con dùng tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng của Công ty Bảo Tín Minh Châu. Ông cho sử dụng hai hệ thống phần mềm để quản lý kinh doanh thực tế và báo cáo thuế.

Trong giai đoạn 2020-2023, doanh thu thực tế của Bảo Tín Minh Châu khoảng 13.700 tỷ đồng chênh lệch hàng nghìn tỷ đồng so với báo cáo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng.

Khoảng chênh lệch này được xác định gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước khoảng 150 tỷ đồng. Đây là con số không nhỏ, đặc biệt trong bối cảnh ngành vàng là lĩnh vực nhạy cảm, có liên quan trực tiếp đến dòng tiền và ổn định tài chính.

Bài học rút ra cho các doanh nghiệp

Từ một câu chuyện doanh nghiệp, vụ việc đang mở ra một vấn đề rộng hơn về tính minh bạch trong hoạt động kê khai thuế của các doanh nghiệp tại Việt Nam.

Theo bà Lê Thị Yến, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội cảnh báo, doanh nghiệp cần nhận thức rõ tình hình hiện tại và xu hướng quản lý của Nhà nước trong thời gian tới.

Ở mỗi giai đoạn, cách vận hành cần được điều chỉnh cho phù hợp. Nếu vẫn giữ cách làm cũ để áp dụng cho hiện tại và tương lai, thì doanh nghiệp sẽ đối mặt với nhiều rủi ro hơn, đồng thời tốn kém rất nhiều thời gian và chi phí để xử lý.

Vì vậy, theo bà Yến, việc đầu tiên và quan trọng nhất là doanh nghiệp cần thay đổi tư duy. Khi tư duy thay đổi, các hành động sẽ đi theo.

Cụ thể, doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ hệ thống kế toán của mình, củng cố dữ liệu để đảm bảo tính đầy đủ, nhất quán và có thể giải trình. Đồng thời, cần nhận diện các điểm rủi ro trong quá trình ghi nhận doanh thu, chi phí, dòng tiền để kịp thời điều chỉnh. Mục tiêu không chỉ là tuân thủ, mà là tránh bị đưa vào diện rủi ro và hạn chế tối đa khả năng bị thanh tra, kiểm tra.

Trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp nào chủ động chuẩn hóa sớm thì sẽ có lợi thế, còn nếu tiếp tục trì hoãn, thì khi bị kiểm tra, chi phí phải trả sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc chuẩn hóa ngay từ đầu.

Theo chỉ đạo mới nhất từ Cục Thuế, các nhà cung cấp phần mềm buộc phải chấm dứt ngay việc phát triển, cung cấp, tích hợp hoặc hỗ trợ triển khai các chức năng cho phép khách hàng chạy song song hai hệ thống sổ kế toán trong cùng một kỳ báo cáo. Hơn thế nữa, hệ thống phần mềm bắt buộc phải được thiết lập cơ chế ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu, từ đó tự động phát hiện và phát đi cảnh báo sớm đối với các dấu hiệu gian lận thuế.

Một yêu cầu quan trọng khác là việc truyền dữ liệu trực tiếp và đồng bộ . Các phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán và hóa đơn điện tử phải được kết nối liền mạch. Mục đích của việc này là để tự động truyền tải đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch kinh doanh thực tế về hệ thống của cơ quan thuế, ngăn chặn việc doanh nghiệp tự ý chỉnh sửa số liệu trước khi báo cáo.

Cục Thuế cũng yêu cầu các nhà cung cấp phần mềm phải trực tiếp "điểm mặt chỉ tên" những doanh nghiệp vi phạm. Các đơn vị này có trách nhiệm phối hợp cung cấp ngay thông tin chi tiết bao gồm tên doanh nghiệp, mã số thuế và địa chỉ của các khách hàng đang có dấu hiệu sử dụng hai sổ kế toán.

Đặc biệt, chậm nhất đến ngày 8/4/2026 , các nhà cung cấp phải gửi toàn bộ danh sách khách hàng đang sử dụng phần mềm kế toán của mình về Cục Thuế. Sau cột mốc này, định kỳ trước ngày mùng 5 hàng tháng, các đơn vị phải tiếp tục báo cáo cập nhật danh sách khách hàng mới để cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát và truy vết.