Khi tổ chức quá phụ thuộc vào một cá nhân nhìn từ thất bại của Messi, Ronaldo

Trần Bằng Việt* Thứ hai, 02/07/2018 - 09:22

Thất bại của Argentina và Bồ Đào Nha tại World Cup 2018 là thất bại của những những tổ chức chỉ biết dựa dẫm vào một vài cá nhân xuất chúng, đau lòng là sự “xuất chúng” ấy chỉ có tính cục bộ, bị giới hạn và chỉ có giá trị cho quá khứ.

Messi và Ronaldo gây thất vọng lớn tại World Cup 2018

Từ câu chuyện của Messi và Ronaldo

Cả Messi và Ronaldo đều đã 3-4 lần dự World Cup nhưng hầu như chưa bao giờ tạo được một ảnh hưởng đáng kể ở sân chơi lớn toàn cầu ấy. Họ thành công chủ yếu ở môi trường CLB, nơi mà với sự vượt trội của mình, họ dễ dàng được đồng đội nể phục, ăn ý và thậm chí họ được ban lãnh đạo thiết kế cho một hệ thống lấy họ làm trung tâm không chỉ trên sân bóng, mà còn trong huấn luyện và trong cuộc sống.

Còn ở cấp độ đội tuyển, khi có nhiều nhân tài vốn đều là số một ở CLB của họ, vốn đều được chơi theo “cách của mình” thì chuyện khẳng định mình là việc không hề dễ. Messi đã mất hơn 8 năm để được công nhận là “nhân tố chủ chốt” và xây dựng cách chơi của đội tuyển xung quanh mình. Ronaldo thuận lợi và sáng hơn Messi, nhưng không phải là không có khó khăn.

Kể cả khi đã là nhân vật trung tâm, sự đoàn kết và thống nhất không phải không có sự “bằng mặt nhưng chả bằng lòng” luôn chực chờ bùng nổ khi kết quả không như mong đợi.

Messi có kỹ thuật rất tốt, sống được lòng mọi người và có uy tín với đồng đội thế nhưng anh đã, đang và sẽ không bao giờ có đủ khát khao chiến thắng mãnh liệt (đến mức cuốn phăng tất cả), khả năng tổ chức cầm trịch trận đấu và tố chất lãnh đạo đủ để làm đội trưởng bất kỳ một đội bóng nào. Chưa nói đến một đội tuyển vốn chưa bao giờ là ông lớn, nhưng nhờ gai góc ma mãnh, chiêu trò tinh quái và lì lợm mà đạt được kết quả cao trong các kỳ World Cup 1978, 1986 và 1990.

Đặt hết kỳ vọng lên Messi thì chẳng khác gì ta mong chờ một người nông dân cày cuốc giỏi nhất xã, sống được lòng nhất huyện dẫn làng ta “tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc” vào kỷ nguyên 4.0.

Ronaldo có năng lực chuyên môn tròn trịa hơn Messi (chân trái, chân phải, đánh đầu, sút phạt), có đủ sự ma mãnh, tinh quái và chiêu trò mà Messi thiếu, có khát khao chiến thắng mạnh mẽ đến mức (gần như) bất chấp thủ đoạn.

Tuy vậy, anh lại rất cá nhân (và không hề/không thèm che giấu điều đó), rất thích “thống ngự” và lại phải gánh một đội tuyển vốn có quá ít nhân tài đủ tầm. Với tính cách của mình, nếu vào đội tuyển khác cứng hơn Bồ Đào Nha thì Ronaldo sẽ bị che lấp, vùi dập hay tẩy chay tàn bạo ngay thôi.

Đừng để tổ chức của mình phụ thuộc vào bất cứ cá nhân nào

Trong quản trị, không được phép để cho tổ chức của mình phụ thuộc vào bất cứ cá nhân nào (No one is indispensable), cho dù cá nhân đó có xuất chúng đến đâu, dù cá nhân đó có thể là chính người lãnh đạo. Khi để điều đó xảy ra, thành công của tổ chức sẽ bị giới hạn trong một không gian địa lý, ngành nghề hay thời gian nào đó.

Thứ nhất vì cá nhân nào rồi cũng có điểm rơi phong độ, có lúc làm-gì-cũng-thành và sẽ có giai đoạn bất hạnh cố-gì-cũng-hỏng.

Khi tổ chức quá phụ thuộc vào một cá nhân nhìn từ thất bại của Messi, Ronaldo
Ông Trần Bằng Việt, CEO Dong A Solutions

Thứ hai, vì kiến thức, tầm nhìn và năng lực của một người rồi cũng chỉ phù hợp ở một quy mô, ngành nghề, giai đoạn và thị trường nào đó mà thôi, ra khỏi sân chơi quen thuộc ấy, họ sẽ chỉ là một tay mơ. Vì tổ chức vốn đã quen phụ thuộc vào cá nhân ấy, nên theo quán tính, những bí quyết vốn đã giúp họ thành công trong quá khứ ở lĩnh vực, thị trường hay công việc có tính chất hoàn toàn khác biệt lại được mang vào áp dụng một cách đầy hào hứng và quyết liệt để mong đợi thành công.

Thứ ba, một cách tự nhiên, cơ chế phụ thuộc ấy sẽ làm cho hệ thống (và những cá nhân ấy) tẩy chay những người nghĩ khác, làm khác với họ. Người giỏi từ bên ngoài sẽ không đến, người giỏi bên trong lại sẽ ra đi. Cuối cùng tổ chức sẽ lại ngày càng phụ thuộc hơn, đến một ngày, khi những cá nhân ấy hắt hơi sổ mũi thì tổ chức sẽ lãnh đủ.

Trong quá khứ, các vua chúa lập quốc, nếu không phải lo ngại kẻ thù đến từ bên ngoài thì thường diệt hết quần thần có tài, có ảnh hưởng lớn để củng cố quyền lực tuyệt đối. Nhất là khi họ đã dần già và phải chuẩn bị cho con nối ngôi, nhưng điều đó hoàn toàn không có lợi cho đất nước hay tổ chức ấy.

Thành ra, trong quản trị hiện đại, người ta đề cao tính hệ thống trong tổ chức, đa dạng trong lãnh đạo và các cơ chế phản biện nội bộ để giảm rủi ro và tăng khả năng phát triển bền vững của tổ chức. Các doanh nghiệp Việt Nam mình khâu này còn hạn chế nhiều.

(*) Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả: Trần Bằng Việt, CEO Dong A Solutions

Đội vô địch World Cup 2018 đã được tiết lộ?

Đội vô địch World Cup 2018 đã được tiết lộ?

Quốc tế -  7 năm
Mặc dù đội tuyển Trung Quốc không hề góp mặt trong World Cup 2018, những cái tên đến từ quốc gia này đang cho thấy sức mạnh phủ sóng toàn cầu với sự ‘chịu chơi’ trong quảng cáo.
Đội vô địch World Cup 2018 đã được tiết lộ?

Đội vô địch World Cup 2018 đã được tiết lộ?

Quốc tế -  7 năm
Mặc dù đội tuyển Trung Quốc không hề góp mặt trong World Cup 2018, những cái tên đến từ quốc gia này đang cho thấy sức mạnh phủ sóng toàn cầu với sự ‘chịu chơi’ trong quảng cáo.
G-Group: Tài sản số sẽ thay đổi phương thức và văn hóa làm việc

G-Group: Tài sản số sẽ thay đổi phương thức và văn hóa làm việc

Diễn đàn quản trị -  14 giờ

Việc chuyển dịch sang tài sản số theo lãnh đạo G-Group không chỉ là bước tiến về công nghệ, mà còn là sự thay đổi cả về vận hành và văn hóa doanh nghiệp.

Công nghệ và dữ liệu đã đủ, vì sao trải nghiệm khách hàng vẫn đứt gãy?

Công nghệ và dữ liệu đã đủ, vì sao trải nghiệm khách hàng vẫn đứt gãy?

Diễn đàn quản trị -  1 ngày

Công nghệ và dữ liệu giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng hơn, nhưng khoảng trống quản trị lại khiến trải nghiệm khách hàng bị đứt gãy ở những thời điểm quan trọng nhất.

5 đòn bẩy chiến lược của doanh nghiệp gia đình

5 đòn bẩy chiến lược của doanh nghiệp gia đình

Diễn đàn quản trị -  2 ngày

Sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp gia đình phụ thuộc vào khả năng kết hợp mục tiêu, nguồn vốn dài hạn và danh tiếng với sự linh hoạt và quản trị chuyên nghiệp.

Affina và cách tiếp cận mới với bảo hiểm trong xã hội già hóa nhanh

Affina và cách tiếp cận mới với bảo hiểm trong xã hội già hóa nhanh

Diễn đàn quản trị -  6 ngày

Khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa nhanh, bảo hiểm không thể chỉ là công cụ chi trả rủi ro. Affina mở ra một cách tiếp cận mới cho an sinh bền vững.

AI Twin tái định nghĩa quyền lực giám đốc tài chính

AI Twin tái định nghĩa quyền lực giám đốc tài chính

Diễn đàn quản trị -  1 tuần

Dữ liệu bùng nổ nhưng quyết định chưa kịp thời đang tạo ra điểm nghẽn lớn, buộc các CFO phải dịch chuyển từ vai trò vận hành sang dự báo và dẫn dắt chiến lược.

Hàng loạt dự án được khai thông, nguồn cung nhà ở bứt tốc về đỉnh lịch sử

Hàng loạt dự án được khai thông, nguồn cung nhà ở bứt tốc về đỉnh lịch sử

Bất động sản -  4 giờ

Nguồn cung nhà ở đang tiến gần mốc đỉnh thị trường của năm 2018 khi hàng loạt dự án được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và phê duyệt mới. Tuy nhiên, giá nhà không giảm.

SeABank hỗ trợ trồng gần 671 nghìn cây xanh tại Hà Tĩnh, vượt mục tiêu 1 triệu cây xanh

SeABank hỗ trợ trồng gần 671 nghìn cây xanh tại Hà Tĩnh, vượt mục tiêu 1 triệu cây xanh

Nhịp cầu kinh doanh -  5 giờ

Ngày 11/12/2026 tại Hà Tĩnh, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE:SSB) đã trao tặng 670.800 cây keo giống cho các hộ dân tại xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh nhằm phục hồi hệ sinh thái rừng bị tàn phá nghiêm trọng bởi cơn bão Bualoi, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Qua đó nâng tổng số cây Ngân hàng trao tặng và trồng vượt 1 triệu cây xanh trên khắp cả nước nhằm phủ xanh đất trống, đồi núi trọc.

Retail Supreme đi vào thực chất, tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới của Masan Consumer

Retail Supreme đi vào thực chất, tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới của Masan Consumer

Doanh nghiệp -  5 giờ

Sau khi hoàn tất giai đoạn “bao phủ trực tiếp điểm lẻ” trong năm 2025, Masan Consumer bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với Retail Supreme giai đoạn 2, nơi công nghệ, dữ liệu và hệ sinh thái phân phối hội tụ. Điểm bùng nổ này không chỉ tạo lực đẩy cho doanh thu, lợi nhuận, mà còn đặt nền móng cho tăng trưởng dài hạn đúng thời điểm doanh nghiệp chính thức chào sàn HOSE.

Hội nghị Trung ương 15: Thống nhất thông qua báo cáo về công tác nhân sự nhiệm kỳ tới

Hội nghị Trung ương 15: Thống nhất thông qua báo cáo về công tác nhân sự nhiệm kỳ tới

Tiêu điểm -  5 giờ

Tại Hội nghị Trung ương 15, ngoài công tác nhân sự, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thống nhất, thông qua các báo cáo cũng như cho ý kiến về các dự thảo quan trọng.

Pico mua lại Nguyễn Kim từ tay Central Retail

Pico mua lại Nguyễn Kim từ tay Central Retail

Doanh nghiệp -  9 giờ

Central Retail dự kiến sẽ hạch toán một khoản lỗ do suy giảm giá trị tài sản một lần và phi tiền mặt trị giá khoảng 5,9 tỷ Baht (khoảng 190 triệu USD) vào báo cáo tài chính quý 4 năm 2025.

T&T Group được vinh danh tại lễ tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp Thăng Long 2025

T&T Group được vinh danh tại lễ tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp Thăng Long 2025

Nhịp cầu kinh doanh -  10 giờ

Tối 22/12, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (Hanoisme) phối hợp với Sở Công thương, Ban thi đua – khen thưởng (Sở Nội vụ) TP. Hà Nội đã tổ chức lễ tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp Thăng Long năm 2025. Chương trình nhằm ghi nhận những doanh nhân, doanh nghiệp đóng góp xuất sắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô và đất nước.

Xây 'tuyến phòng thủ xanh' ứng phó thiên tai cực đoan

Xây 'tuyến phòng thủ xanh' ứng phó thiên tai cực đoan

Phát triển bền vững -  10 giờ

Khi các kỷ lục mưa lũ liên tục bị phá vỡ, trồng và phục hồi rừng đang được nhìn nhận như tuyến phòng thủ chiến lược, bền vững nhất của Việt Nam trước biến đổi khí hậu.