Khó đạt mục tiêu cổ phần hoá 44 doanh nghiệp trong năm 2017

Tuần trước, Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã chọn UBS AG Singapore và Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI) để tư vấn cho quá trình bán 3,33% cổ phần Vinamilk, đây là số cổ phiếu chào bán chưa hết trong năm 2016. 

Liên doanh tư vấn này sẽ thay thế nhóm tư vấn Morgan Stanley Asia (Singapore), SSI và VinaCapital, những đơn vị đã tư vấn đợt thoái vốn trước của SCIC. 

Nếu thị trường diễn biến tốt, SCIC dự kiến sẽ thu về 6.500 - 7.000 tỷ đồng (khoảng 300 triệu USD) trong lần thoái vốn này. Sau đó, Nhà nước vẫn nắm giữ khoảng 36% cổ phần tại công ty Sữa lớn nhất Việt Nam, tỷ lệ này cho phép Nhà nước giữ lại quyền phủ quyết trong công ty.

Cuối năm ngoái, nhóm tư vấn do Morgan Stanley đứng đầu đã giúp SCIC bán 5,4% cổ phần Vinamilk với giá khoảng 500 triệu USD, trong kế hoạc bán 9% cổ phần. Tập đoàn Fraser & Neave (Singapore) của tỷ phú Thái Lan Charoen đã trả cao hơn 7,7% so với giá thị trường để mua số cổ phần này.

Fraser & Neave hiện là cổ đông nước ngoài lớn nhất của Vinamilk với tổng số cổ phần là 18,74%.

Công ty Chứng khoán TP.HCM dự kiến lợi nhuận của Vinamilk trong 9 tháng đầu năm đạt 8.600 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước.

"Đây là một khối tài sản có giá trị cao và chúng tôi hy vọng sẽ có được nhiều kinh nghiệm từ việc đấu giá lần này", Chủ tịch SCIC Nguyễn Đức Chi nói. “Việc thoái vốn cần phải được thực hiện cẩn thận để không làm méo mó thị trường chứng khoán”.

Việc cổ phần hóa Vinamilk đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch tổng thể của SCIC, bắt đầu từ năm 2015, bao gồm các doanh nghiệp dẫn đầu như Vinamilk, FPT, FPT Telecom, Bảo Minh, Nhựa Bình Minh. Năm doanh nghiệp khác đã được thêm vào danh sách trong năm nay.

Chính phủ đang tìm cách tăng tốc tiến trình cổ phần hóa trong điều kiện thâm hụt ngân sách và nợ công cao. Số liệu chính thức được công bố hồi tháng trước cho thấy nợ công của Việt Nam đã tăng lên 118 tỷ USD, tương đương 61% GDP vào năm 2015, tiệm cận với mức trần 65% mà Chính phủ đã đặt ra. Một số nhà kinh tế cho rằng con số thực tế còn cao hơn nhiều khi nhiều khoản nợ của doanh nghiệp được chính phủ bảo lãnh.

Việt Nam hiện đang có nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng và cải tiến các dịch vụ công nếu nền kinh tế vẫn giữ được mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay. Ngoài ra còn có những áp lực bên ngoài. Cơ cấu kinh doanh tổng thể sẽ cần phải được cải cách để có thể ký kết hiệp định thương mại tự do với EU, dự kiến sẽ được tiến hành trong năm 2018.

Vào tháng 9, Cục Tài chính Doanh nghiệp (thuộc Bộ Tài chính) đề xuất nếu bộ Công Thương chưa hoàn thành việc công bố bản cáo bạch thoái vốn Nhà nước tại Tổng công ty Sabeco và Habeco trước ngày 30/9, thì chuyển quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn sang SCIC để đảm bảo việc thoái vốn Nhà nước. Tuy nhiên, hiện không có động thái nào được tiến hành.

Cả hai 'ông lớn' ngành bia đều được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) với giá trị lần lượt là 7,2 tỷ USD và 1,3 tỷ USD. Thủ tướng Chính phủ tin rằng các doanh nghiệp này sẽ hoạt động hiệu quả hơn với sự tham gia của khu vực tư nhân.

Việt Nam hy vọng sẽ tái cơ cấu và niêm yết 137 doanh nghiệp nhà nước vào năm 2020, để huy động khoảng 11 tỷ USD cho ngân sách nhà nước trong quá trình này, tương đương hơn 10% tổng nợ công quốc gia.

Một báo cáo của Eurasia Group vào tháng 9 cho thấy các mục tiêu này sẽ khó đạt được bởi vấp phải các rào cản bao gồm sự thiếu minh bạch, quy trình kiểm toán và quản lý yếu kém và quá trình điều tra chống tham nhũng.

Việt Nam có kế hoạch cổ phần hóa 44 trong danh sách 127 doanh nghiệp nhà nước đến năm 2020. Tuy nhiên, đến tháng 8 mới chỉ có 18 doanh nghiệp được tiến hành cổ phần hóa, gây áp lực đáng kể cho giai đoạn cuối năm.Trong khi đó, thị trường chứng khoán tăng 20% trong năm nay.

Hôm thứ Bảy (30/9), Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì một cuộc đối thoại chính sách với 14 tập đoàn tư nhân hàng đầu để thảo luận về các biện pháp nhằm tăng cường hệ thống pháp luật và môi trường kinh doanh. Khu vực tư nhân đang đóng góp khoảng 43% cho GDP hiện nay của Việt Nam.

Trong tháng 7, Thủ tướng đã thành lập một nhóm tư vấn kinh tế bao gồm các nhà kinh tế trong nước và nước ngoài (Pháp, Nhật, Singapore và Mỹ) để đề xuất các chiến lược phát triển kinh tế.