Liệu có sự bình đẳng giới trong làn sóng trí tuệ nhân tạo?

Việt Nam hiện đứng thứ 59/193 quốc gia/vùng lãnh thổ (năm 2022 con số này là 55/181) về "Chỉ số sẵn sàng AI của chính phủ" (Government AI Readiness Index) do Oxford Insights thực hiện.

Đây là năm thứ ba Việt Nam vượt qua ngưỡng trung bình của thế giới. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 5/10, tăng một bậc so với năm trước.

Nhiều chuyên gia tin rằng, AI thậm chí có thể tạo ra một "nền kinh tế" mới tại Việt Nam, và thay đổi hầu hết các ngành, nghề.

Dù được kỳ vọng trở thành một nền kinh tế có sự tham gia, đóng góp đồng đều bởi cả hai giới nam và nữ, nhưng trí tuệ nhân tạo (AI) dường như mới chỉ mở ra cơ hội cho phái mạnh, giống như nhiều mảng công nghệ khác.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Mạng lưới doanh nghiệp Việt Nam hỗ trợ phát triển quyền năng phụ nữ (VBCWE) cho biết: "Trước sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động đến tương lai việc làm của nữ lao động, chúng tôi rất mong muốn đồng hành cùng các doanh nghiệp để nâng cao nhận thức và có chiến lược ứng phó phù hợp làm cho quá trình chuyển đổi AI trở nên toàn diện hơn".

Bà Thanh tin rằng, sự bình đẳng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo sẽ vừa phát huy được năng lực của các lao động nữ, vừa đảm bảo được sự công bằng tại nơi làm việc.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó chủ tịch VCCI đánh giá: "Thúc đẩy bình đẳng giới và tăng quyền kinh tế cho phụ nữ trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam là mục tiêu hàng đầu cần được ưu tiên hiện nay".

Theo ông Quang, để thực hiện mục tiêu này, nhất là trong thời đại của trí tuệ nhân tạo, khi công nghệ này có thể gây ảnh hưởng tới công việc của những nữ lao động, cần có sự chung tay hỗ trợ các doanh nghiệp chủ động cập nhật kiến thức, làm chủ công nghệ.

Theo ước tính của Ngân hàng đầu tư đa quốc gia Mỹ Goldman Sachs, việc áp dụng AI có thể giúp tăng năng suất lao động và tăng 7% GDP toàn cầu mỗi năm trong 10 năm tới. Việt Nam cũng không đứng ngoài xu thế phát triển tất yếu này. 

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo đang nổi lên như một công cụ và mục tiêu quan trọng, dẫn dắt sự thay đổi việc làm trong tương lai. AI không chỉ là xu thế tất yếu mà còn có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của thế hệ lao động và lãnh đạo mới, đặc biệt là phụ nữ.

Điều này đòi hỏi một sự hiểu biết toàn diện và sâu sắc về AI nhằm tận dụng tối đa cơ hội và đối phó với những thách thức mà AI mang lại. Đây được xem là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam nhìn nhận rõ vai trò của AI, đặc biệt là những doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo hoặc có lực lượng lao động nữ lớn.

Ông Nguyễn Xuân Phong, Giám đốc trí tuệ nhân tạo tại FPT Software chia sẻ: "Chúng tôi vẫn luôn ủng hộ tích cực để phụ nữ có thể tỏa sáng trong ngành công nghệ, đặc biệt là với lĩnh vực AI. Bằng chứng là ở FPT Software, tỷ lệ phái nữ là 30%, cao so với mặt bằng chung của ngành".

Tại FPT Software, ông Phong cho biết, tỷ lệ phái nữ tham gia vào lĩnh vực AI cũng rất cao, đặc biệt trong khối quản lý. Vị chuyên gia khẳng định, phụ nữ hoàn toàn có cơ hội lớn trong lĩnh vực AI, cũng như ứng dụng sức mạnh AI để có công việc hiệu quả hơn.

Việc hiểu biết toàn diện về AI về cả hai mặt cơ hội và thách thức trở thành nhu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là những doanh nghiệp có tỷ lệ lực lượng lao động nữ cao và đang tập trung phát triển đội ngũ nữ lãnh đạo.