Ngân hàng Nhà nước bán 1,5 tỷ USD hạ nhiệt tỷ giá

Áp lực cả trong và ngoài nước

Trong hai ngày 25 – 26/8, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bán khoảng 1,5 tỷ USD thông qua các hợp đồng kỳ hạn 180 ngày có hủy ngang cho các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm với giá 26.550 VND/USD.

Thông tin trên được khối phân tích của công ty chứng khoán MB (MBS) đưa ra trong bối cảnh chỉ số DXY tiếp tục giảm mạnh nhưng áp lực tỷ giá trong nước vẫn ở mức cao.

Mặc dù đồng USD quốc tế suy yếu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giảm lãi suất, tỷ giá USD/VND trong tháng 8 vẫn tăng do nhu cầu ngoại tệ của doanh nghiệp nhập khẩu và tâm lý găm giữ USD trên thị trường. Chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) giảm 12% từ đầu năm nhưng USD vẫn tăng 3,5% so với VND.

MBS nhận định NHNN đã lựa chọn cách can thiệp linh hoạt để vừa ổn định tâm lý, vừa bảo toàn dự trữ ngoại hối trong trường hợp áp lực giảm nhiệt trở lại.

Ngay sau thông báo bán ngoại tệ, tỷ giá có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngày 25/8, nhưng nhanh chóng quay đầu tăng trở lại vào cuối tháng. Tỷ giá liên ngân hàng kết tháng ở mức 26.345 VND/USD, tăng 3,5% so với đầu năm. Trên thị trường tự do, tỷ giá đạt 26.685 VND/USD, tăng 3,6%.

Trong khi đồng USD quốc tế đang trong xu hướng suy yếu, sức ép tỷ giá trong nước lại xuất phát từ những yếu tố nội tại. Nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu cho mùa sản xuất cuối năm tăng mạnh, trong khi chính sách tiền tệ nới lỏng khiến tình trạng găm giữ USD gia tăng.

MBS cho rằng các áp lực này sẽ còn duy trì trong thời gian tới bởi chênh lệch lãi suất USD – VND vẫn tiếp diễn ngay cả khi Fed hạ lãi suất về mức 4%. Bên cạnh đó, nhập khẩu có xu hướng tăng nhanh hơn do thuế suất 0% với hàng hóa từ Mỹ, trong khi xuất khẩu chậm lại, khiến thặng dư thương mại thu hẹp.

Thêm nữa, dòng vốn FDI có dấu hiệu chững lại do nhà đầu tư chờ đợi các thông tin rõ ràng hơn về chính sách thuế quan. Cuối cùng, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới tiếp tục duy trì trong bối cảnh giá vàng toàn cầu tăng.

Do đó, tổ chức này dự báo tỷ giá trung bình năm 2025 sẽ dao động trong khoảng 26.600 – 26.750 VND/USD, tương ứng mức tăng 4,5% – 5% so với đầu năm.

Thanh khoản hệ thống dồi dào, lãi suất vẫn ổn định

Mặc dù gặp áp lực về tỷ giá, thị trường tiền tệ trong nước lại cho thấy sự ổn định đáng kể về thanh khoản. Trong tháng 8, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm có lúc chạm đỉnh năm tuần, đạt 6,4%/năm nhưng sau đó giảm liên tục xuống mức thấp nhất hai tháng tại 1,6% trước khi quay về 3,8% vào cuối tháng.

NHNN đã bơm hơn 361.000 tỷ đồng qua kênh OMO với lãi suất 4% và hút ròng hơn 25.000 tỷ đồng trong tháng. Điều này cho thấy hệ thống ngân hàng vẫn duy trì thanh khoản dồi dào. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất huy động gần như không thay đổi. Đến cuối tháng 8, lãi suất kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng tư nhân ở mức 4,89%, giảm nhẹ so với đầu năm, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh giữ ổn định ở 4,7%.

Tín dụng toàn hệ thống tính đến 29/8 tăng 11,8% so với cuối năm 2024, nhưng lãi suất cho vay bình quân vẫn giảm về mức 6,38%. Theo Phó Thống đốc NHNN, việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp là nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ.

Theo một đánh giá trước đó của SGI Capital, xu hướng bơm ròng giúp hỗ trợ xuất khẩu và du lịch nhưng đồng thời gây áp lực tâm lý lên ổn định đồng VND cũng như nền tảng vĩ mô. Tuy vậy, mặt bằng lãi suất VND hiện chưa đủ hấp dẫn để giữ dòng ngoại tệ ở lại. Áp lực trả nợ nước ngoài khiến dự trữ ngoại hối suy giảm buộc NHNN phải bán USD forward để can thiệp.

Đặc biệt, biến động tỷ giá đã góp phần khiến khối ngoại bán ròng mạnh trên thị trường chứng khoán với giá trị 81.500 tỷ đồng từ đầu năm. Con số này vượt xa mức bán ròng của nhiều thị trường trong khu vực dù Việt Nam đang tiến gần đến việc được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Trong khi đó theo ông Trần Ngọc Báu, Tổng giám đốc WiGroup, những động thái trên cho thấy, chính sách tiền tệ đang theo hướng tiếp tục nới lỏng thêm, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ông Báu nhận định mục tiêu của NHNN vẫn tập trung vào tăng trưởng. Kể cả trong trung và dài hạn, định hướng chính sách vẫn là hướng tới tăng trưởng. Dưới áp lực của tỷ giá, lãi suất có thể nhích nhẹ nhưng sẽ không có biến động mạnh, gây tác động lớn tới thị trường.

Triển vọng những tháng cuối năm

Dự báo đến cuối năm, tỷ giá những tháng còn lại của năm 2025 được MBS đánh giá vẫn sẽ còn phức tạp. Dù đồng USD quốc tế suy yếu nhờ Fed hạ lãi suất, áp lực trong nước vẫn khó hạ nhiệt.

Nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu cuối năm tăng mạnh trong khi xuất khẩu chậm lại, khiến cán cân thương mại thu hẹp. Dòng vốn FDI chững lại, chênh lệch lãi suất VND – USD duy trì và khoảng cách giá vàng trong nước – thế giới lớn cũng gây thêm sức ép tỷ giá.

Ở chiều ngược lại, mặt bằng lãi suất có dư địa giảm khi thanh khoản dồi dào và Fed dự kiến cắt giảm thêm 50 điểm cơ bản, giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất VND – USD. Theo MBS, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của khối ngân hàng tư nhân có thể giảm nhẹ về 4,7% vào cuối năm, qua đó kéo lãi suất cho vay xuống và hỗ trợ sản xuất, tiêu dùng.

Tuy nhiên, tỷ giá trung bình năm 2025 vẫn được dự báo ở mức 26.600 – 26.750 VND/USD, tăng 4,5% – 5% so với đầu năm. Điều này cho thấy nỗ lực can thiệp của NHNN giúp ổn định tâm lý thị trường nhưng khó loại bỏ hoàn toàn sức ép từ các yếu tố nội tại.

Tính tới hôm nay, sau những nỗ lực từ phía NHNN, tỷ giá USD ngày 15/9 tại các ngân hàng ghi nhận một số điều chỉnh giảm giá ở chiều mua so với mức niêm yết cuối tuần qua. Còn giá bán tiếp tục được giữ nguyên theo ngưỡng cho phép của NHNN sáng nay, hiện ở mức 26.476 VND/USD.

Trên thị trường "chợ đen", khảo sát lúc vào sáng nay cho thấy đồng USD hiện được giao dịch ở mức 26.480 - 26.580 VND/USD, giá mua và giá bán sụt giảm mạnh gần 400 đồng so với ghi nhận cuối tuần trước.