Nợ tái cơ cấu không phải vấn đề lớn của ngành ngân hàng

Công ty chứng khoán BIDV (BSC) vừa công bố báo cáo triển vọng ngành ngân hàng 2021 với những đánh giá khả quan. Theo đó, BSC dự báo tín dụng toàn ngành năm 2021 sẽ đạt 14%, tăng mạnh so với mức 12,13% của năm 2020.

Tín dụng tăng trưởng đến nhờ nền kinh tế phục hồi, mặt bằng lãi suất thấp hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và hoạt động đẩy mạnh đầu tư công kích thích giải ngân cho vay vào các dự án về xây dựng cầu đường. Hiện nay, tăng trưởng tín dụng cho năm 2021 chưa có con số cụ thể cho từng ngân hàng, tuy nhiên nhiều ngân hàng đã đặt kế hoạch tăng trưởng rất tham vọng

Các ngân hàng sau năm 2020 hạn chế cho vay bởi tác động từ dịch Covid-19, dự báo sẽ tái đẩy mạnh hoạt động giải ngân trong năm nay, đặc biệt là cho nhóm khách hàng SME. Tốc độ tăng trưởng cho vay bán lẻ là 27% trong giai đoạn từ 2015 – 2019 và giảm xuống mức 13,5% trong năm 2020. Nhờ sự phục hồi của kinh tế, cho vay SME và cá nhân sẽ tiếp tục được đẩy mạnh cả về phía cầu và cung, từ đó hỗ trợ tăng trưởng tín dụng năm 2021.

Tăng trưởng tín dụng quay trở lại trong bối cảnh tình hình nợ xấu được cải thiện đáng kể. BSC nhận định, các khoản nợ tái cơ cấu không phải vấn đề lớn đối với các nhà băng.

Năm 2020, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành thông tư 01 cho phép các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho khách hàng ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

Số liệu của NHNN cho thấy, tính đến hết năm 2020, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ khoảng 355.000 tỷ đồng dư nợ, được đánh giá không tăng nhiều so với mức 321.000 tỷ VND cuối tháng 9/2020.

Tại các ngân hàng niêm yết, dư nợ tái cơ cấu theo thông tư 01 bắt đầu giảm trong quý 4/2020. Cụ thể, tỷ lệ nợ tái cơ cấu trên tổng dư nợ đã đã giảm từ mức 2,6% vào cuối quý 3 xuống mức 2% vào cuối quý 4.

BSC nhận định kết quả có được nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trong quý 3, 4 giúp các doanh nghiệp nằm trong diện tái cơ cấu nợ bắt đầu quay trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh. Đồng thời, các khoản nợ đã tái cơ cấu đã trả được nợ và không còn nằm trong diện tái cơ cấu.

Các khoản nợ tái cơ cấu, nếu trở thành nợ xấu, sẽ được trích lập trong vòng 3 năm kể từ ngày trở thành nợ xấu. Theo thống kê của BSC, 80% - 90% các DN đã tái cơ cấu nợ hiện đã có thể quay trở lại về hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó có thể tiếp tục trả gốc và lãi. Điều này giúp tỷ lệ nợ xấu trong các khoản nợ tái cơ cấu sẽ chỉ ở mức 10%-20%.

Bên cạnh đó, các khoản nợ VAMC và lãi dự thu không còn là rủi ro lớn đối với hệ thống khi 2020 là một năm thành công với các ngân hàng trong việc xử lý và trích lập dự phòng với các khoản nợ xấu VAMC.

Hầu hết các ngân hàng hiện nay đã xử lý xong nợ VAMC trước hạn, các khoản nợ VAMC lớn nhất thuộc về 3 nhà băng là Sacombank (khoảng 26.700 tỷ đồng), SHB (khoảng 4.300 tỷ đồng) và Eximbank (khoảng 1.200 tỷ đồng).

Đối với Eximbank và SHB, hai ngân hàng này dự kiến sẽ xử lý xong nợ VAMC vào năm 2023; Sacombank dự kiến sẽ xử lý xong các khoản nợ này vào 2025.

Nhiều ngân hàng đã tăng mức trích lập dự phòng phòng ngừa rủi ro trong năm 2020, đẩy mức bao phủ nợ xấu lên mức cao giúp chống đỡ trước rủi ro tăng cao về nợ xấu.

Cụ thể, mức trích lập dự phòng hiện nay đã lên mức 1,3% tổng dư nợ, đẩy mức tỷ lệ bao phủ nợ xấu tăng lên mức 82,6%. Chi phí tín dụng trong năm 2020 hiện đang ở mức 1,6%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng tích cực xóa nợ xấu nội bảng. Tổng nợ xấu đã xóa trong năm 2020 là khoảng 53.000 tỷ đồng, tăng 3,6% so với năm trước. Trong đó nhiều ngân hàng đẩy mạnh xóa nợ xấu nội bảng như Techcombank, HDBank. VietinBank hay VIB.

Qua đó, BSC nhận định năm 2021 sẽ là năm của sự phục hồi. Nền kinh tế được kỳ vọng phục hồi là điểm giúp nợ xấu của toàn ngành được cải thiện và được kiểm soát dưới mức 2%. Nhiều ngân hàng đã nâng cấp tiêu chuẩn cho vay và quy trình xét duyệt tín dụng, từ đó giúp việc kiểm soát nợ xấu chặt chẽ hơn.