Quảng Ninh đẩy mạnh giáo dục di sản văn hóa trong trường học

Việc đưa di sản văn hóa vào giáo dục ở tỉnh Quảng Ninh đang trở thành một trong những chiến lược quan trọng nhằm xây dựng nhận thức và kỹ năng văn hóa cho thế hệ trẻ, đồng thời góp phần phát triển kinh tế bền vững từ giá trị văn hóa truyền thống.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi các giá trị truyền thống đang dần mai một, Quảng Ninh đã mạnh dạn tiên phong trong việc kết hợp giáo dục di sản văn hóa vào hệ thống giáo dục phổ thông, mở ra những cơ hội học tập và trải nghiệm mới mẻ cho học sinh các cấp.

Lồng ghép giáo dục di sản văn hóa vào giáo dục địa phương

Từ năm học 2019 - 2020, với sự ra đời của chương trình giáo dục phổ thông 2018, giáo dục địa phương đã trở thành một phần bắt buộc trong chương trình giảng dạy ở Quảng Ninh.

Ở cấp tiểu học, nội dung giáo dục địa phương được tích hợp vào các hoạt động trải nghiệm, còn ở cấp THCS và THPT, giáo dục địa phương có vị trí tương đương với các môn học khác.

Đây là bước tiến lớn trong việc giáo dục di sản văn hóa cho học sinh, giúp thế hệ trẻ sớm nhận thức được giá trị lịch sử, văn hóa của địa phương mình.

Tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng triển khai nội dung giáo dục địa phương trong các cơ sở giáo dục. Tính đến nay, tỉnh đã hoàn thành việc biên soạn và phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương cho các lớp 1, 2, 3, 4, 6, 7, 10, 11 và đang tiếp tục thẩm định tài liệu cho các lớp còn lại.

Việc hoàn thành tài liệu trước tiến độ 3 năm so với lộ trình của Bộ Giáo dục và đào tạo là một minh chứng rõ ràng cho cam kết của tỉnh trong việc đẩy mạnh giáo dục di sản văn hóa.

Sau khi được phê duyệt, Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Quảng Ninh đã ban hành hướng dẫn cụ thể cho các trường học, xây dựng kế hoạch tập huấn cho giáo viên và cán bộ quản lý về cách sử dụng tài liệu, đồng thời triển khai kế hoạch kiểm tra đánh giá chặt chẽ.

Kết quả là 100% các trường đã thực hiện đúng quy định, giúp học sinh được tiếp cận kiến thức về văn hóa địa phương một cách toàn diện và bài bản.

Tầm quan trọng của giáo dục di sản văn hóa trong phát triển kinh tế bền vững

Việc Quảng Ninh tập trung vào giáo dục di sản văn hóa không chỉ nhằm bảo tồn các giá trị truyền thống mà còn gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững của tỉnh.

Di sản văn hóa là một nguồn tài nguyên quý giá, không chỉ mang giá trị tinh thần mà còn có thể khai thác thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Thông qua việc giáo dục di sản văn hóa cho học sinh, Quảng Ninh đang nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức bảo vệ di sản trong lòng thế hệ trẻ.

Những học sinh này, khi trưởng thành, sẽ trở thành những người gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa của địa phương, đồng thời trở thành lực lượng lao động có kiến thức sâu rộng về văn hóa để phục vụ cho các ngành kinh tế liên quan như du lịch, dịch vụ và truyền thông. Điều này góp phần tạo nên một nguồn lực nội sinh mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của Quảng Ninh trong tương lai.

Quảng Ninh đã xác định rằng việc đưa học sinh tham quan, trải nghiệm các di sản văn hóa không chỉ giúp nâng cao kiến thức thực tế mà còn gắn kết mạnh mẽ giữa giáo dục và phát triển kinh tế.

Các hoạt động tham quan di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh như Vịnh Hạ Long, Bảo tàng Quảng Ninh, hay các làng nghề truyền thống đã được tổ chức thường xuyên, giúp học sinh không chỉ tiếp cận kiến thức lý thuyết mà còn trực tiếp trải nghiệm và hiểu sâu hơn về các giá trị văn hóa của quê hương.

Những bước tiến mới trong giáo dục di sản văn hóa tại Quảng Ninh

So với các năm trước, chương trình giáo dục di sản văn hóa của Quảng Ninh trong năm 2024 đã có những bước đột phá rõ rệt.

Theo Kế hoạch số 67/KH-UBND ngày 08/3/2024 của UBND tỉnh, 100% học sinh phổ thông các cấp học đã được tham gia các chương trình tham quan các di tích quốc gia đặc biệt, di tích cấp tỉnh hoặc tham quan Bảo tàng và Thư viện tỉnh.

Đặc biệt, học sinh còn được tham gia các buổi học về nghệ thuật truyền thống và các loại hình văn hóa phi vật thể như hát soóng cọ - một di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc Dao.

Những chuyến tham quan này không chỉ đơn thuần là hoạt động ngoại khóa mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình giáo dục địa phương, giúp học sinh trải nghiệm thực tế, từ đó kết nối chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành.

Điểm khác biệt nổi bật của Quảng Ninh là sự đa dạng trong các hoạt động giáo dục di sản. Học sinh không chỉ được học về di sản qua sách vở mà còn được trực tiếp tham gia vào các hoạt động bảo tồn di sản, từ việc tham quan thực địa đến các hoạt động ngoại khóa như tái hiện lại các lễ hội văn hóa truyền thống.

Qua đó, các em có thể hiểu sâu hơn về ý nghĩa của việc bảo tồn di sản văn hóa và vai trò của bản thân trong việc gìn giữ các giá trị quý giá này.

Đặc biệt, Quảng Ninh đã thành công trong việc kết hợp giữa giáo dục di sản văn hóa và các hoạt động nghệ thuật.

Các trường học đã tích cực tổ chức các chương trình biểu diễn nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống, đồng thời lồng ghép các nội dung văn hóa địa phương vào các tiết học về âm nhạc, mỹ thuật. Điều này không chỉ giúp học sinh cảm nhận được cái đẹp của nghệ thuật mà còn gắn kết chặt chẽ hơn với các giá trị văn hóa của tỉnh nhà.

Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện chuyển đổi số để tạo đột phá phát triển giáo dục thông minh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Ngoài ra, tài liệu giáo dục địa phương đã có nội dung văn hóa dân gian, thời gian tới sẽ tiếp tục cập nhật, bổ sung hệ giá trị lịch sử, văn hóa, con người Quảng Ninh.

Hình mẫu trong giáo dục di sản văn hóa

Quảng Ninh đã khẳng định mình là một trong những địa phương đi đầu trong việc giáo dục di sản văn hóa cho học sinh phổ thông.

Với sự quyết tâm và chiến lược rõ ràng, tỉnh đã không ngừng đổi mới và phát triển các chương trình giáo dục, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục và phát triển kinh tế. Đây là một minh chứng rõ ràng cho sự thành công của tỉnh trong việc phát huy các giá trị văn hóa để tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Giáo dục di sản văn hóa không chỉ là việc bảo tồn quá khứ, mà còn là cách để xây dựng tương lai.

Qua việc đưa di sản văn hóa vào giáo dục, Quảng Ninh đang tạo ra những công dân có tri thức, kỹ năng và lòng tự hào về quê hương, đồng thời góp phần xây dựng một xã hội phát triển bền vững, nơi văn hóa và kinh tế cùng song hành.