Đây là kiến nghị của Thanh tra Chính phủ tới Thủ tướng nêu trong thông báo kết luận thanh tra về việc chuyển đổi nhà đất công có vị trí đắc địa sang mục đích khác (giai đoạn 1/1/2010 đến 31/6/2017); kiểm tra, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tại một số dự án ở tỉnh Khánh Hòa.
Trước đó, Thanh tra Chính phủ đã thanh tra 32 dự án và 3 trường hợp chuyển đổi nhà đất công có vị trí đắc địa sang mục đích khác. Kết quả cho thấy hàng loạt dự án được UBND tỉnh Khánh Hòa lựa chọn chủ đầu tư không qua đấu thầu, chậm tiến độ, cho thuê đất sai quy hoạch và một số vi phạm khác.
Cụ thể, ba trường hợp (đều ở TP Nha Trang) có sai phạm là cơ sở nhà đất thuộc sở hữu nhà nước quản lý đã chuyển quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Đó là nhà đất số 68 Thống Nhất (phường Vạn Thắng, nhà đất số 01 đường Quang Trung (phường Vạn Thạnh) và nhà đất số 9B Hoàng Hoa Thám (phường Lộc Thọ).
Cơ quan thanh tra xác định trách nhiệm thuộc Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa và Giám đốc các sở ngành liên quan. Đồng thời, kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Khánh Hòa kiểm tra, rà soát việc thực hiện quyết định của Thủ tướng về việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước và các quy định của pháp luật có liên quan. Ngoài ra, rà soát lại các quy định pháp luật khi bán tài sản và chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại dự án, xác định lại tiền sử dụng đất, rà soát việc sử dụng đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất…
Đáng chú ý, nhiều dự án gặp sai phạm bị kiến nghị chấm dứt hoạt động và thu hồi. Điển hình, dự án khu trung tâm thương mại dịch vụ và khách sạn Đông Hải (phường Cam Thuận, TP Cam Ranh) do Công ty CP đầu tư và phát triển Đông Hải làm chủ đầu tư. Dự án có diện tích đất (8.852m2) thực hiện dự án và tài sản trên đất thuộc sở hữu nhà nước do Trung tâm Văn hoá - Thể thao TP Cam Ranh quản lý. Đồng thời, UBND tỉnh Khánh Hòa lựa chọn chủ đầu tư không thông qua đấu thầu, việc cho thuê đất thực hiện dự án trái với quy hoạch sử dụng đất và không có trong kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu 2011-2015 của TP Cam Ranh.
Đặc biệt, có những trường hợp vi phạm nghiêm trọng về tiến độ như khu du lịch nghỉ dưỡng Trần Thái (phường Cam Nghĩa, TP Cam Ranh, qua 5 lần điều chỉnh quy hoạch chi tiết, sau gần 9 năm từ thời điểm được cấp chứng nhận đầu tư vẫn chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường, khối lượng thi công nhỏ).
Hay như dự án Khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng cao cấp Eurowindow Nha Trang tại các lô D12a, D12b, D12c Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh. Cơ quan thanh tra kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Khánh Hoà xác định lại tiền sử dụng đất, chống thất thu ngân sách, trong đó có việc rà soát khi dự án đã được phê duyệt thay đổi quy hoạch xây dựng. Đồng thời, kiến nghị tỉnh chỉ đạo chủ đầu tư khẩn trương thực hiện các khối lượng còn lại để đưa dự án vào hoạt động; nếu tiếp tục chậm tiến độ phải xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.
Được biết, dự án được cấp chứng nhận đầu tư lần đầu năm 2008 (thời hạn hoàn thành là 20/10/2015), đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành. Đặc biệt, tỉnh Khánh Hòa cấp chứng nhận đầu tư điều chỉnh lần 1 năm 2009 để thực hiện dự án trên diện tích đất chưa được Vùng 4 Hải quân bàn giao là vi phạm pháp luật về đầu tư.
Ở dự án này, chủ đầu tư đã chuyển mục đích hơn 58.700m2 (trong tổng số hơn 333.328m2 đất thuê) từ đất thương mại dịch vụ sang đất ở nông thôn không hình thành đơn vị ở.
Dự án sân golf và biệt thự sinh thái Cam Ranh (huyện Cam Lâm, bắc bán đảo Cam Ranh) do Công ty CP Đầu tư Dầu khí Nha Trang làm chủ đầu tư cũng rất đáng chú ý. Được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2007, tới thời điểm thanh tra mới san lấp mặt bằng và chưa thi công, đồng thời đã tạm dừng do thay đổi chủ đầu tư thông qua việc chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp. Ngoài việc rà soát, làm rõ nguyên nhân xảy ra tình trạng trên, cơ quan thanh tra kiến nghị Thủ tướng giao Ủy ban quản lý vốn Nhà nước kiểm tra chủ đầu tư về hiệu quả đầu tư vốn, tài sản nhà nước ra ngoài ngành.
Trong các kiến nghị gửi tới Thủ tướng, Thanh tra Chính phủ có nhắc tới nội dung chuyển mục đích sử dụng đất từ đất thương mại, dịch vụ thành đất ở tại một số dự án. Xác nhận hiệu quả của hoạt động đầu tư loại hình ‘đất ở không hình thành đơn vị ở’ tại tỉnh Khánh Hòa và nhiều địa phương khác, cũng như vướng mắc liên quan tới hành lang pháp lý, cơ quan thanh tra kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tạm dừng cấp phép dự án condotel cho đến khi hệ thống pháp luật được hoàn thiện.
Đồng thời, xử lý tình trạng đầu tư, chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với các loạt hình ‘đất ở không hình thành đơn vị ở’ (biệt thự du lịch, biệt thự nghỉ dưỡng và condotel) theo hướng: khuyến khích thu hút đầu tư, không gây ách tắc dòng vốn, không gây ảnh hưởng đến thu hút đầu tư ở những địa phương đã thực hiện, hạn chế đến mức thấp nhất khả năng xảy ra rủi ro cho các nhà đầu tư.
