VIMC hé lộ tham vọng ngàn tỷ giữa tâm bão hàng hải toàn cầu

Đầu tư mạnh mẽ

Theo tài liệu đại hội cổ đông 2026 với công bố, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) dự kiến trình đại hội cổ đông phương án đầu tư hơn 13.800 tỷ đồng góp vốn thành lập liên doanh Công ty TNHH Cảng trung chuyển quốc tế cửa ngõ Sài Gòn.

Việc góp vốn sẽ được phân kỳ cụ thể theo từng năm nhằm đảm bảo vốn đối ứng cho hoạt động của liên doanh.

Theo VIMC, liên doanh được thành lập sẽ do VIMC nắm giữ 36% vốn, Công ty CP Cảng Sài Gòn nắm giữ 15% vốn. 49% phần vốn góp còn lại đến từ Terminal Investment Limited Holding S.A, công ty thành viên của tập đoàn hàng hải Mediterranean đến từ Thụy Sỹ.

Liên doanh được thành lập với mục tiêu triển khai dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, là dự án siêu cảng có quy mô lớn nhất tại Việt Nam. Dự án có diện tích hơn 570ha, tại vị trí cù lao Gò Con Chó, được thiết kế với công suất 16,9 triệu Teu mỗi năm với bến chính dài 7,2km, có khả năng tiếp nhận đầu tải trọng lên đến 250.000DWT.

Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư vào đầu năm 2025, dự kiến sẽ hoàn thành và đạt công suất thiết kế vào năm 2045. Theo VIMC, siêu cảng Cần Giờ có thể hoàn vốn sau khoảng 24 – 26,5 năm kể từ khi đi vào khai thác.

Bên cạnh việc đầu tư 13.800 tỷ đồng vào liên doanh nói trên, VIMC cũng có kế hoạch góp thêm vốn vào Cảng Sài Gòn, với mục đích để “Cảng Sài Gòn đảm bảo phần vốn góp vào công ty liên doanh thực hiện dự án Cần Giờ”.

Ngoài ra, trong năm 2026, VIMC lên kế hoạch góp vốn bổ sung vào Cảng SP-PSA để triển khai dự án giai đoạn 2, góp vốn vào Cảng Quy Nhơn cũng như nghiên cứu mua lại một nhà máy đóng tàu hoặc sữa chữa tàu để phát triển dịch vụ sữa chữa tàu cũng như phục vụ cho đội tàu của chính công ty.

Đáng chú ý, VIMC muốn lấn sân sang vận tải hàng không với kế hoạch góp vốn thành lập liên doanh triển khai, phát triển dịch vụ vận tải hàng hóa qua đường hàng không.

Song song với hoạt động đầu tư mới, VIMC dự kiến tăng vốn điều lệ ở một số doanh nghiệp thành viên như VIMC Hậu Giang, Vinalines Nha Trang, Vinabridge và VIMV Lines, cùng với việc thoái vốn hoặc giải thể Transo do không còn phù hợp với chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, tổng công ty cũng đề xuất thành lập đơn vị quản lý tài chuyên nghiệp, qua đó tách bạch chức năng quản lý tàu ra khỏi hoạt động điều hành.

Thách thức lớn

Kế hoạch đầu tư mạnh mẽ được HĐQT VIMC đưa ra trong bối cảnh ngành hàng hải chịu nhiều áp lực từ bất ổn địa chính trị. Đặc biệt, xung đột tại Iran, Israel và tắc nghẽn eo biển Hormuz ảnh hưởng nghiêm trọng đến các tuyến vận tải, gây sụt giảm nhu cầu đơn hàng, chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Theo VIMC, giá nhiên liệu chiếm 20 – 30% chi phí khai thác đội tàu khiến việc giá dầu tăng ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của tổng công ty, đặc biệt đối với các tàu dài, tàu hoạt động ở thị trường cạnh tranh cao hoặc chưa có cơ chế bù giá nhiên liệu.

Yếu tố bất ổn khiến đối tác nhập khẩu có xu hướng gom hàng, chờ đợi hoặc tìm cách tối ưu hóa chuỗi cung ứng, khiến một số đơn hàng vận tải biển của VIMC bị giảm hoặc tạm ngừng.

Bên cạnh đó, rủi ro lạm phát, suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và bất ổn về chính sách thuế quan của các nước trên thế giới cũng gây ra nhiều thách thức đối với ngành hàng hải.

Dự báo, năm 2026, cả thị trường tàu hàng khô, tàu container và tàu dầu đều rơi vào tình trạng ảm đạm, với tốc độ tăng trưởng nhu cầu thấp, cộng với việc nhiều đóng mới, gây áp lực mạnh lên biên lợi nhuận khi chi phí nhiên liệu tăng cao.

Đối với lĩnh vực cảng biển, cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt khi nhiều doanh nghiệp như Gemadept, Thilogi, Mỹ Thủy… đều tích cực đầu tư mở rộng hệ thống cảng. Tình trạng dư cung cảng biển diễn ra ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt tại khu vực Hải Phòng, thậm chí có thể gây ra hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh về giá.

Trong bối cảnh đó, VIMC dự kiến trình đại hội cổ đông kế hoạch doanh thu tăng trưởng 8% lên mức gần 22.200 tỷ đồng. Tuy vậy, kế hoạch lợi nhuận năm 2026 của VIMC dự kiến giảm nhẹ 2% về mức gần 2.590 tỷ đồng.

Trước đó, khi căng thẳng, xung đột leo thang, VIMC đã đưa ra kế hoạch và một số phương án ứng phó, bao gồm việc đảm bảo an toàn cho đội tàu, thuyền viên, chủ động mua nhiên liệu khi giá giảm và đàm phán các điều khoản về phòng ngừa rủi ro trong hợp đồng vận tải biển.