Các ông lớn ô tô Nhật Bản ‘bét bảng’ trong cuộc đua xe điện

Hội đồng quốc tế về giao thông sạch (ICCT) mới đây cho biết trong số 20 nhà sản xuất ô tô lớn nhất toàn cầu tính theo doanh số bán hàng, có sáu nhà sản xuất đang tụt lại phía sau các đối thủ cạnh tranh.

Đáng chú ý, trong số đó, có tới năm cái tên đến từ Nhật Bản, bao gồm Toyota, Honda, Nissan, Mazda, và Suzuki, và một nhà sản xuất của Ấn Độ.

Theo đánh giá dựa trên thang điểm của ICCT, các nhà sản xuất này ít/hầu như không đạt được tiến bộ trong quá trình chuyển sang loại phương tiện không phát thải (ZEV – zero-emission vehicles), khi thị phần của xe điện trong tổng doanh số bán xe thấp.

Cùng với đó, phân tích cho thấy các nhà sản xuất này ít ghi nhận tiến bộ công nghệ trong việc đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng và giảm lượng khí thải, cũng như thiếu vắng sự tập trung vào ZEV trong kế hoạch dài hạn.

ICCT khuyến nghị để cải thiện vị thế, các nhà sản xuất này cần tăng doanh số bán xe điện, đưa ra mục tiêu về ZEV, và tăng đầu tư vào loại phương tiện này.

Tuy nhiên, sự thiếu vắng các chính sách hiệu quả của chính phủ là một trong những nguyên nhân đáng chú ý kiến thị trường xe điện nội địa tại hai quốc gia này thiếu động lực.

Ở chiều ngược lại, các chương trình chính sách đầy tham vọng tại các nền kinh tế lớn, như gói “Fit for 55” nằm trong kế hoạch tiến tới trung hòa carbon của châu Âu, hay kế hoạch giảm lạm phát ở Mỹ, sẽ giúp tiếp tục tăng thị phần cho xe điện trong thập kỷ này, và hơn thế nữa, theo đánh giá gần đây của Cơ quan Năng lượng quốc tế.

Xếp hạng từ ICCT cho thấy BYD – nhà sản xuất ô tô lâu đời duy nhất chuyển sang sản xuất xe điện hoàn toàn – đang nhanh chóng bắt kịp Tesla, công ty dẫn đầu xếp hạng.

Mặc dù được đánh giá tổng thể cao nhất, và là nhà sản xuất lớn duy nhất chỉ sản xuất các phương tiện không khí thải, Tesla lại hoạt động kém hơn ở một số chỉ số, chẳng hạn như sự đa dạng của các mẫu xe mà công ty này cung cấp cho người tiêu dùng.

Ngoài ra, các nhà sản xuất ô tô lâu đời như BMW và Volkswagen đang cho thấy sự nghiêm túc trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, khi điểm số được cải thiện đáng kể trong năm nay.

Tại Việt Nam, tháng 7 năm ngoái, VinFast thông báo cho biết chính thức dừng kinh doanh xe ô tô chạy xăng, chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất và kinh doanh xe điện. Đến nay, VinFast đã ra mắt thị trường sáu mẫu ô tô điện phủ đủ các phân khúc phổ thông, một mẫu xe buýt điện, và chín dòng xe máy điện, đồng thời, xuất khẩu ra thị trường nước ngoài gần 3.000 xe ô tô điện.

Mô hình ICCT chỉ ra rằng gần 100% phương tiện hạng nhẹ mới được bán tại các thị trường hàng đầu vào năm 2035 phải có lượng khí thải từ ống xả bằng 0, để đưa ngành giao thông vận tải đi theo quỹ đạo phù hợp với mục tiêu hạn chế sự nóng lên toàn cầu xuống dưới 2 độ C, như trong Thỏa thuận khí hậu Paris.