Dấu ấn doanh nghiệp tư nhân trong giảm thiểu rác thải nhựa

Rác thải nhựa – mối nguy hại ngày càng báo động

Các loại rác thải nhựa như túi nilong, cốc nhựa, ống hút chỉ sau ít phút sử dụng sẽ bị vứt bỏ ra môi trường, và phải mất từ 400 đến 1.000 năm mới có thể phân hủy. 

Tại Việt Nam, số liệu từ Bộ Tài nguyên và môi trường cho thấy mỗi năm có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa ra môi trường. Trung bình, mỗi hộ gia đình tại Việt Nam sử dụng khoảng một kg túi nilong mỗi tháng, trong đó khoảng 80% đều bị thải bỏ sau khi dùng một lần.

Rác thải nhựa, bao gồm cả túi nilong, với đặc tính là rất khó phân hủy, tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe con người cùng các loài sinh vật khác. Ngay cả khi đã được chôn lấp, rác thải nhựa vẫn tồn tại rất nhiều năm sau đó, làm thay đổi tính chất vật lý của đất, gây xói mòn đất, từ đó ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây trồng cũng như các loài động, thực vật.

Biến nhận thức thành chương trình hành động mạnh mẽ

Một tín hiệu đáng mừng là Việt Nam hiện đang chuyển dần từ việc nâng cao nhận thức về vấn đề rác thải nhựa, sang xác định các giải pháp bằng cách phát triển các kế hoạch hành động, và đặt ra các mục tiêu tái chế đầy tham vọng.

Thời gian qua, khu vực tư nhân tại Việt Nam đã cho thấy sự tiên phong, sẵn sàng thúc đẩy những đổi mới trong tài trợ dự án, thiết kế bao bì, mô hình kinh doanh mới cũng như thực hiện các công nghệ tái chế tiên tiến.

Đơn cử, giữa năm 2019, 9 doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực hàng tiêu dùng và bao bì đã hợp tác, cùng thành lập Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam), với mong muốn thông qua việc thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn làm cho quá trình thu gom và tái chế bao bì sản phẩm được thực hiện theo cách dễ tiếp cận hơn và bền vững hơn.

PRO Việt Nam sẽ hỗ trợ phát triển một hệ sinh thái thu gom, tái chế bao bì trong nước đủ mạnh, giúp tăng tỷ lệ tái chế và giảm thiểu tỷ lệ bao bì thải ra môi trường.

Liên minh này sẽ đẩy mạnh hỗ trợ các hoạt động trên các lĩnh vực gồm nâng cao nhận thức người tiêu dùng về tái chế và phân loại rác, làm vững mạnh hệ sinh thái thu gom bao bì sẵn có.

Dưới góc độ một doanh nghiệp thành viên của PRO Việt Nam tiên phong trong phong trào “Nói không với rác thải nhựa”, Nestlé hướng tới mục tiêu không bao bì nào của Nestlé, kể cả bao bì nhựa, bị chôn lấp hoặc trở thành rác thải. Trong thời gian gần đây, doanh nghiệp này đã cho ra mắt chai thủy linh LaVie và chuyển đổi toàn bộ ống hút nhựa sang ống hút giấy.

Theo kế hoạch, Nestlé sẽ hoàn thành chuyển đổi ít nhất 90% sản lượng sản xuất dùng ống hút giấy vào cuối năm nay, và hoàn thành chuyển đổi 100% sang ống hút giấy vào tháng 5/2022.

Mới nhất, vào giữa tháng 8, Nestlé Việt Nam đã ký thỏa thuận hợp tác với Tổng cục Môi trường nhằm thúc đẩy các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường; thúc đẩy các hoạt động về quản lý bao bì bền vững, và góp phần thực thi có hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường 2020.

Bên cạnh đó, Nestlé tại Việt Nam còn chính thức công bố Cam kết trung hòa nhựa đến năm 2025, nỗ lực trong giải quyết vấn đề thách thức rác thải nhựa và tạo ra những tác động tích cực đến môi trường.

Liên hiệp HTX Thương mại TPHCM (Saigon Co.op), thành viên của PRO Việt Nam, đã dừng sử dụng ống hút nhựa từ tháng 4/2019 tại hơn 600 điểm bán trên toàn quốc; thay màn co, túi nilong gói thực phẩm tự hủy bằng lá chuối tươi.

Những hành động này đánh dấu Saigon Co.op là hệ thống bán lẻ đầu tiên tại Việt Nam quyết định không bán ống hút nhựa, mở màn cho chiến dịch bảo vệ môi trường mới thông qua hành vi tiêu dùng trên kênh bán lẻ hiện đại.

Không chỉ tiên phong làm sữa tươi sạch và nông nghiệp hữu cơ, Tập đoàn TH – thành viên sáng lập PRO Việt Nam – đã ứng dụng những giải pháp tiêu dùng thân thiện với môi trường, sử dụng nguyên liệu sinh học có thể tái tạo, giảm thiểu rác thải nhựa ở mức tối đa.

Đơn cử, TH đã dừng sử dụng túi nilong tại hệ thống cửa hàng TH true mart, thay thế bằng túi nhựa sinh học từ giữa năm 2018; chấm dứt sử dụng thìa sữa chua bằng nhựa, thay bằng thìa sinh học.

Không chỉ vậy, TH còn từng thực hiện chương trình thu gom vỏ hộp sữa để tái chế, tặng khách hàng túi vải canvas khi mang các vỏ hộp tới cửa hàng. Những túi vải này còn có thể tái sử dụng nhiều lần, giảm thiểu sử dụng túi nilong.