Dầu khí Nam Sông Hậu gánh nợ nghìn tỷ trước thềm hủy niêm yết

Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) đang xem xét hủy niêm yết bắt buộc hơn 126 triệu cổ phiếu PSH của Công ty CP Thương mại đầu tư dầu khí Nam Sông Hậu.

Quyết định được đưa ra do doanh nghiệp không công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024, vi phạm nghiêm trọng các quy định về minh bạch thông tin.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi sàn giao dịch, Dầu khí Nam Sông Hậu còn đang “oằn mình” dưới gánh nặng nợ hơn 6.900 tỷ đồng. Trong đó, BIDV hiện là chủ nợ lớn nhất với tổng dư nợ lên đến 4.300 tỷ đồng.

Tình hình tài chính bất ổn, doanh thu sụt giảm mạnh và khoản lỗ lũy kế gần 700 tỷ đồng đang đẩy doanh nghiệp từng dẫn đầu thị phần xăng dầu vào tình trạng bế tắc.

Khủng hoảng tài chính và gánh nặng nợ vay

Tính đến cuối quý I/2025, tổng nợ phải trả của Dầu khí Nam Sông Hậu đã lên tới gần 9.960 tỷ đồng, chiếm hơn 94% tổng tài sản 10.600 tỷ đồng. Trong đó, nợ vay tài chính ngắn và dài hạn chiếm hơn 6.940 tỷ đồng, chủ yếu là các khoản vay ngắn hạn với giá trị vượt 5.500 tỷ đồng.

BIDV là chủ nợ lớn nhất, với tổng dư nợ 4.270 tỷ đồng, bao gồm 3.672 tỷ đồng vay ngắn hạn và 654 tỷ đồng vay dài hạn. Các khoản vay này chủ yếu được dùng để bổ sung vốn lưu động, bảo lãnh, mở thư tín dụng (L/C) và phục vụ hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Ngoài BIDV, công ty còn đang vay Agribank 1.700 tỷ đồng, Sacombank 50 tỷ đồng, cùng các khoản nợ từ Công ty Cổ phần Đầu tư đô thị và phát triển nông nghiệp Hậu Giang (74 tỷ đồng) và một số cá nhân (31 tỷ đồng).

Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu đã vọt lên 15,6 lần, phản ánh mức độ rủi ro tài chính cực kỳ cao. Trong văn bản gửi HoSE, Dầu khí Nam Sông Hậu cho biết đã ký hợp đồng với Công ty Kiểm toán UHY từ tháng 8/2024. Tuy nhiên, đến nay công ty vẫn chưa nhận được báo cáo kiểm toán, đồng thời đang cân nhắc thanh lý hợp đồng và tìm kiếm một đơn vị kiểm toán mới.

Gánh nặng tài chính không dừng lại ở các khoản vay ngân hàng. Doanh nghiệp hiện đang lưu hành hai lô trái phiếu với tổng trị giá 758 tỷ đồng, có lãi suất dao động từ 10-11,7%/năm. Cả hai lô đều đã đáo hạn trong năm 2024 nhưng chưa được thanh toán gốc và lãi đúng hạn.

Lô trái phiếu PSHH2224002 trị giá 400 tỷ đồng được phát hành để triển khai dự án kho cảng và bổ sung vốn lưu động. Lô PSHH2224003, cũng trị giá 400 tỷ đồng, dùng cho các dự án tại Tiền Giang và Trà Vinh.

Để đảm bảo cho các khoản vay, Dầu khí Nam Sông Hậu đã thế chấp nhiều tài sản có giá trị, bao gồm bất động sản, phương tiện vận tải và cổ phần tại các công ty khác.

Danh mục tài sản đảm bảo trải dài từ các cửa hàng xăng dầu tại Sóc Trăng và Kiên Giang, nhà văn phòng Nam Sông Hậu, đất tại TP. Cần Thơ đến dự án Cảng Mái Dầm với tổng mức đầu tư 290 tỷ đồng.

Dự án cảng này có sức chứa 50.000m³ xăng dầu và cầu cảng tiếp nhận tàu 15.000 DWT, hiện đang ghi nhận giá trị tài sản xây dựng dở dang hơn 8 tỷ đồng.

Ngoài ra, công ty còn nắm giữ 37,2% vốn tại CTCP Kho cảng Ngoại quan và thương mại dầu khí NSH Gò Công, sở hữu dự án kho cảng có sức chứa lên đến gần 74.000m³.

Các tài sản khác bao gồm tàu NSH Singapore, hai xe Lexus cùng cổ phần tại các công ty Dầu khí NSH Gò Công, CTCP Thương mại Chợ Gạo (27,3%) và CTCP Lọc hóa dầu Nam Việt.

Tuy nhiên, nhiều dự án lớn như Vàm Láng, Soài Rạp và Khu du lịch sinh thái Phong Điền vẫn đang trong tình trạng dở dang. Tổng chi phí ghi nhận cho các dự án này vượt 1.936 tỷ đồng nhưng chưa tạo ra nguồn thu nào.

Ngoài áp lực từ nợ vay, Dầu khí Nam Sông Hậu còn đang gánh khoản nợ thuế hơn 1.200 tỷ đồng. Do đó, Cục Thuế Hậu Giang và TP. Cần Thơ đã tiến hành cưỡng chế hóa đơn doanh nghiệp.

Trong khoản nợ thuế này, thuế bảo vệ môi trường chiếm gần 800 tỷ đồng, thuế giá trị gia tăng 250 tỷ đồng và thuế tiêu thụ đặc biệt gần 190 tỷ đồng. Vấn đề minh bạch thông tin tiếp tục là điểm yếu chí mạng của công ty.

Giữa năm 2024, Dầu khí Nam Sông Hậu từng công bố kế hoạch nhận 290 triệu USD từ Acuity Funding để trả nợ vay, xử lý nợ thuế và tái cơ cấu vốn. Tuy nhiên, kế hoạch này cho đến nay vẫn chưa được triển khai, khiến các chủ nợ, đặc biệt là BIDV, rơi vào thế bị động.

Với khoản nợ hơn 4.300 tỷ đồng tại BIDV, cùng tình hình tài chính ngày càng xấu đi và nguy cơ bị hủy niêm yết, Dầu khí Nam Sông Hậu đang đứng trước một tương lai đầy bất định.

Báo cáo tài chính năm 2023 từng bị đơn vị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ, chủ yếu liên quan đến các khoản thuế chưa rõ ràng. Đây cũng là nguyên nhân khiến cổ phiếu PSH bị đình chỉ giao dịch kể từ tháng 3/2025.

Doanh thu sụt giảm, thua lỗ kỷ lục

Từng ghi nhận doanh thu hơn 10.300 tỷ đồng vào năm 2018 và giữ vị trí dẫn đầu thị phần phân phối xăng dầu với 28% trong năm 2019, Dầu khí Nam Sông Hậu bắt đầu suy giảm kể từ năm 2020.

Khủng hoảng tài chính kéo dài từ năm 2022 đã khiến doanh thu năm 2024 chỉ còn 678 tỷ đồng, giảm tới 89% so với năm trước. Doanh nghiệp cũng ghi nhận khoản lỗ trước thuế 790 tỷ đồng, mức thua lỗ lớn nhất kể từ khi thành lập.

Sang quý I/2025, tình hình tiếp tục xấu đi. Doanh thu chỉ đạt 15 tỷ đồng, giảm 96% so với cùng kỳ, trong khi khoản lỗ ròng lên tới 163 tỷ đồng, gấp gần sáu lần mức lỗ của quý I/2024.

Đây là quý lỗ ròng thứ sáu liên tiếp của công ty. Lỗ lũy kế đến 31/3/2025 đạt 674 tỷ đồng, xóa sạch toàn bộ lợi nhuận giữ lại hơn 250 tỷ đồng cuối năm 2023.

Nguyên nhân chính được lãnh đạo công ty giải trình là do doanh thu kinh doanh sụt giảm nghiêm trọng, trong khi chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao, đặc biệt khi giá dầu duy trì ở mức trên 100 USD/thùng từ cuối năm 2022.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá vốn hàng bán trong kỳ dù công ty đã chủ động cắt giảm tối đa các chi phí không cần thiết và quản lý chặt chẽ chi phí ở các khâu

Thêm nữa, chi phí tài chính vẫn tăng mạnh do lãi vay cao, lên tới gần 500 tỷ đồng trong năm 2024 và 120 tỷ đồng chỉ riêng quý I/2025. Ngoài ra, nhiều thời điểm công ty còn ghi nhận lỗ chênh lệch tỷ giá.

Tình hình tài chính càng thêm khó khăn khi công ty bị cưỡng chế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn từ cuối năm 2023, ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh.

Đặc biệt, các khoản thanh lý tài sản lớn, bao gồm nhiều lô bất động sản tại khu vực phía Nam, không thể hạch toán do hạn chế này.

Dầu khí Nam Sông Hậu hiện đầu tư góp vốn vào 5 công ty con và 2 công ty liên doanh liên kết, tập trung chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu và vận tải hàng hóa.

Lượng tiền mặt của doanh nghiệp hiện chỉ còn khoảng 60 tỷ đồng, không đủ để đáp ứng nghĩa vụ tài chính ngắn hạn. Trong khi đó, hàng tồn kho chiếm gần một nửa tổng tài sản với giá trị 4.680 tỷ đồng, còn các khoản phải thu ngắn hạn ở mức 1.134 tỷ đồng, tạo ra rủi ro lớn về khả năng thanh khoản.

Năm nay, công ty vẫn dự kiến tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên vào ngày 30/6/2025 theo hình thức trực tuyến.

Đáng chú ý, dù đang chìm trong khó khăn, công ty trình cổ đông phương án kinh doanh với doanh thu gần 2.600 tỷ đồng và lãi sau thuế 328 tỷ đồng - mức cao nhất trong lịch sử hoạt động nếu hoàn thành.

Phiên giao dịch cuối cùng diễn ra vào ngày 11/3/2025 ghi nhận cổ phiếu PSH ở mức giá 1.770 đồng, giảm hơn 94% so với đỉnh 30.000 đồng vào tháng 6/2021. Chỉ trong vòng một năm, cổ phiếu này đã mất trên 70% giá trị.