Đối thủ đáng gờm của xe máy điện VinFast đổ bộ vào Việt Nam

Cuộc cách mạng trạm đổi pin

Tại quận Tín Nghĩa sầm uất của Đài Bắc, Chen Wei-ming, một nhân viên văn phòng 32 tuổi, tấp chiếc xe máy vào lề đường. Anh không tìm trạm xăng hay ổ cắm điện. Chen mở yên xe, nhấc viên pin nặng khoảng 10 kg ra và đẩy vào một chiếc tủ lớn.

Chỉ vài giây sau, một ngăn tủ tự động bật mở, đưa ra một viên pin đã được sạc đầy. Toàn bộ quá trình diễn ra trong chưa đầy một phút. Chen lắp pin mới, đóng yên và tiếp tục hành trình về nhà mà không cần phải chờ đợi.

Chen cho biết, anh đã sử dụng xe điện của Gogoro được 4 năm. Tại Đài Bắc, những trạm đổi pin như thế này hiện diện ở khắp mọi nơi, từ cửa hàng tiện lợi đến bãi đậu xe. Trải nghiệm của Chen chính là mô hình mà Gogoro đang muốn mang đến cho hàng triệu người dùng xe máy điện tại Việt Nam.

Gogoro bắt đầu kế hoạch gia nhập Việt Nam từ năm ngoái, thông qua việc bắt tay với một đối tác có thâm niên. Castrol, thương hiệu dầu nhớt đã có hàng thập kỷ bám rễ tại thị trường Việt Nam, chính là "cánh tay nối dài" của Gogoro.

Theo thỏa thuận, Gogoro đảm nhiệm khâu thiết kế sản phẩm, phát triển công nghệ và hệ thống quản lý pin. Trong khi đó, Castrol đóng vai trò là thực thể vận hành, chịu trách nhiệm bán hàng, tiếp thị và tận dụng mạng lưới phân phối rộng khắp của mình.

Trước khi chính thức công bố kế hoạch mở rộng, hai bên đã âm thầm triển khai một đội xe thử nghiệm tại TP.HCM. Đối tượng thử nghiệm là những đơn vị vận tải và logistics, những người có cường độ sử dụng xe cao nhất.

Những dữ liệu thực tế từ các tài xế Việt Nam đã được thu thập để tinh chỉnh sản phẩm và hệ thống sao cho phù hợp với khí hậu và thói quen sử dụng tại địa phương.

CEO Gogoro, ông Chiang Chia-wei xác nhận hãng sẽ chính thức gia nhập thị trường TP.HCM ngay trong năm nay. Đây là bước đi quan trọng trong nỗ lực tái cấu trúc và mở rộng ra khu vực Đông Nam Á của hãng xe điện này.

Công thức của Gogoro

Tại Đài Loan, nơi được mệnh danh là vương quốc xe hai bánh, Gogoro đang chiếm tới 90% thị phần xe máy điện. Thành công này được xây dựng trên một mạng lưới hơn 2.700 trạm đổi pin GoStation trải dài khắp khu vực.

Tại các thành phố lớn như Đài Bắc, người dùng hiếm khi phải di chuyển quá một km để tìm thấy một trạm đổi pin. Số lượng trạm đổi pin của Gogoro hiện đã vượt qua số lượng cây xăng truyền thống tại các đô thị của Đài Loan.

Gogoro được thành lập vào năm 2011 bởi Horace Luke, cựu Giám đốc sáng tạo của HTC. Ngay từ đầu, Horace Luke đã xác định Gogoro không chỉ là một công ty sản xuất xe, mà là một công ty công nghệ cung cấp nền tảng năng lượng.

Năm 2015, khi lần đầu ra mắt dịch vụ đổi pin, Gogoro đã gặp không ít nghi ngại. Nhưng sau đó, hãng đã chứng minh được tính hiệu quả của mô hình khi hỗ trợ hơn 650.000 người dùng và thực hiện khoảng 400.000 lượt đổi pin mỗi ngày.

Cách Gogoro tiến ra thị trường quốc tế rất linh hoạt và mang tính nền tảng. Thay vì chỉ bán xe của chính mình, hãng mở rộng mạng lưới cho phép các nhà sản xuất khác sử dụng chung chuẩn pin.

Những ông lớn như Yamaha, Suzuki, Aeonmotor hay PGO đều đã tham gia vào hệ sinh thái của Gogoro. Điều này giúp Gogoro nhanh chóng mở rộng quy mô mà không cần phải tự mình sản xuất mọi chiếc xe chạy trên đường. Tham vọng của Horace Luke là biến chuẩn pin của Gogoro thành chuẩn chung toàn cầu cho xe hai bánh.

Trong năm 2023, dù doanh số nội địa sụt giảm do ảnh hưởng của kinh tế toàn cầu, Gogoro vẫn đẩy mạnh hiện diện tại Ấn Độ, Indonesia, Singapore và Philippines. Hãng tập trung vào các siêu đô thị đang đối mặt với vấn đề ô nhiễm và ùn tắc nghiêm trọng.

"Chúng tôi tập trung vào giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường, vấn đề cấp bách tại các siêu đô thị của châu Á", Horace Luke chia sẻ với Forbes. Sự xuất hiện của các quỹ đầu tư lớn như Temasek hay Generation Investment Management của cựu Phó tổng thống Mỹ Al Gore cho thấy sức hút và tiềm năng tài chính của mô hình này.

Đối thủ đáng gờm của VinFast?

Thị trường xe máy điện Việt Nam đang xuất hiện sự cạnh tranh gay gắt về hạ tầng. Với quy mô tiêu thụ khoảng 3 triệu xe mỗi năm, Việt Nam được xem là thị trường xe hai bánh lớn thứ tư thế giới. Bài toán của Việt Nam có nhiều nét tương đồng với Đài Loan.

Đó là câu chuyện mật độ xe máy cao, thói quen để xe trên vỉa hè, hoặc trong nhà chật hẹp khiến việc sạc pin bằng bộ sạc thông thường trở nên bất tiện. Đây chính là mảnh đất màu mỡ cho mô hình đổi pin phát triển.

Tuy nhiên, Gogoro sẽ không dễ dàng có được thị phần tại Việt Nam khi đối mặt với một VinFast đang sở hữu nguồn lực khổng lồ. Khác với những nhận định ban đầu cho rằng VinFast chỉ tập trung vào trạm sạc, hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã âm thầm và quyết liệt triển khai hệ thống trạm đổi pin trên quy mô lớn.

Tính đến đầu năm 2026, V-Green, đơn vị phụ trách hạ tầng của VinFast đã hoàn tất lắp đặt khoảng 4.500 trạm đổi pin đầu tiên. Mục tiêu của hãng là phủ sóng 45.000 tủ đổi pin trên toàn quốc ngay trong quý I/2026.

Lợi thế của VinFast là sự hiện diện dày đặc và thấu hiểu khách hàng nội địa. Hệ thống trạm sạc và đổi pin của VinFast được tích hợp vào các cửa hàng xăng dầu, bãi đậu xe và các khu dân cư của Vinhomes, tạo nên một hệ sinh thái khép kín.

Việc VinFast cung cấp dịch vụ sạc miễn phí và các gói thuê pin linh hoạt đã tạo ra một rào cản gia nhập rất lớn cho các đối thủ ngoại. Bên cạnh đó, các tay chơi khác như Selex Motors cũng đang tập trung vào phân khúc xe giao hàng với mạng lưới đổi pin riêng, hay Dat Bike với công nghệ sạc siêu nhanh.

Dù vậy, Gogoro vẫn có cơ hội lớn nhờ vào tính tiêu chuẩn hóa và sự hợp tác với Castrol. Nếu Gogoro có thể thuyết phục được các hãng xe máy truyền thống đang chiếm lĩnh thị trường Việt Nam như Honda hay Yamaha sử dụng chung hệ thống đổi pin của mình, cục diện thị trường có thể thay đổi.

Trong khi VinFast đang vận hành một hệ thống độc quyền cho xe của chính hãng, Gogoro lại mang đến một nền tảng mở. Đây được xem là một điểm khác biệt có thể giúp hãng xe Đài Loan bứt phá.

Hiện tại, thị trường đang được thúc đẩy bởi những chính sách môi trường quyết liệt. Hà Nội dự kiến hạn chế xe máy chạy xăng tại các quận nội đô từ giữa năm 2026. TP.HCM cũng đang thảo luận về các biện pháp hạn chế xe động cơ đốt trong tại các khu vực phát thải thấp.

Những quy định này sẽ buộc người dân phải chuyển sang xe điện nhanh hơn. CEO Chiang Chia-wei của Gogoro thừa nhận, áp lực cạnh tranh từ VinFast là thách thức lớn nhất, nhưng ông tin rằng thị trường đủ rộng lớn cho những giải pháp công nghệ mới.