Hướng tới các Kỳ Lân tương lai của Việt Nam

Báo cáo của Quỹ đầu tư Nextrans cho thấy số lượng các thương vụ đầu tư vào startup Việt trong quý 1/2021 có xu hướng giảm, do những ảnh hưởng tiêu cực từ đại dịch Covid-19 toàn cầu, cũng như tình hình dịch bệnh trong nước.

Xét về số lượng, trong 3 tháng đầu năm 2021, có tổng cộng 16 thương vụ đầu tư vào các startup Việt. Kết quả này ít hơn so với con số 20 thương vụ của cùng kỳ năm 2020 và chỉ bằng một nửa so với con số 30 thương vụ của cùng kỳ năm 2019.

Tuy nhiên, tổng giá trị các khoản đầu tư trong 3 tháng đầu năm vào các startup Việt Nam đạt hơn 100 triệu USD. Như vậy, tổng giá trị đầu tư tăng khoảng 34% so với năm 2020, chưa tính đến những khoản đầu tư không được công bố.

Trong ngắn hạn, bức tranh đầu tư, kinh doanh ở các startup có thể u ám. Nhưng xét về tầm nhìn dài hạn, Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển cho các công ty khởi nghiệp.

Ông Uy Trần - Giám đốc vận hành của Katalon nhận định, lợi thế của các startup Việt là được hỗ trợ bởi "Chính phủ kiến tạo", nguồn vốn dồi dào từ các doanh nghiệp lớn, các quỹ đầu tư mạo hiểm, các định chế tài chính, ngân hàng...

"Việt Nam có ưu thế là các đội ngũ tài năng trẻ rất dồi dào. Kỹ sư phần mềm của Việt Nam có thể nói làđứng số một hoặc số 2 ở Đông Nam Á. Rồi đến các nền tảng kỹthuật công nghệ hiện nay cũng rất mạnh và đó là tiền đề tốt. Thêm vàođó, chúng ta cũng cởi mở với công nghệ và hiệnnay những nền tảng đó trong tầm tay rồi", ông Uy Trần nói.

Katalon là công ty khởi nghiệp được phát triển và trưởng thành từ vườn ươm công nghệ. Đến nay, startup đã hình thành và phát triển được 6 năm, từ nhóm 6 nhà phát triển đầu tiên tạo nên một đội ngũ là 120 nhân viên với các văn phòng đặt ở khắp nơi trên thế giới.

Katalon tập trung vào tự động hóa, kiểm thử phần mềm và các giải pháp giúp các nhóm phát triển phần mềm, cung cấp phần mềm với tốc độ nhanh hơn, chất lượng cao hơn.

Katalon đang trong giai đoạn tăng trưởng cao, với khoảng 850.000 người dùng, hơn 65.000 khách hàng doanh nghiệp ở khắp nơi trên thế giới, sự hiện diện và hoạt động tại 160 quốc gia, có thể coi là một startup toàn cầu.

Để làm được điều này, Katalon Studio chạy trên hạ tầng điện toán đám mây AWS. Ưu điểm của nền tảng AWS là cung cấp giải pháp phần mềm như là SaaS, hạ tầng như IaaS, bên cạnh đó còn có rất nhiều tính năng công nghệ và dịch vụ công nghệ để cho các công ty phần mềm hay các nhà phát triển giải pháp sử dụng.

Do đó, Katalon có thể cung cấp giải pháp studio cho thị trường Việt Nam hoặc là phạm vi toàn cầu. Ngoài ra, trên AWS còn có rất nhiều những tính năng công nghệ hiện đại như học máy (Machine Learning) hoặc trí tuệ nhân tạo (AI) để bổ sung vào danh mục, giúp tăng số lượng bài đo trong khi vẫn giảm thời gian cần thiết cũng như tăng hiệu quả để cho các kỹ sư phần mềm kiểm thử các sản phẩm.

"Nhìn từ câu chuyện của riêng Katalon, tôi cho rằng mục tiêu hệ sinh thái khởi nghiệp của Việt Nam từ nay đến năm 2030 với 10 Kỳ lân (các startup định giá trên 1 tỷ USD) phạm vi toàn cầu là mục tiêu thamvọng nhưng không phải là không đạt được. Tuy nhiên, để đạtđược những điều đó thì chúng ta không chỉ dựa vào công nghệ, mà còn là phải giải quyết bài toán về mặt mô hình kinh doanh", COO Katalon chia sẻ.

Theo kinh nghiệm của lãnh đạo Katalon, các startup cần đưa ra được những mô hình kinh doanh mới, từ đó thu hút được những ứng viên tài năng - bao gồm cả những nhân sự người Việt hiện đang làm cho Facebook, Google hoặc làm việc tại các tập đoàn lớn trên thế giới và các tậpđoàn quy mô toàn cầu. Và đó sẽ là tiền đề về nguồnlực con người để giúp các Kỳ lân được sinh ra.

Ông Eddie Thai - Đồng sáng lập Quỹ đầu tư Ascend Vietnam Ventures nhận định, đến thời điểm hiện tại đáng ghi nhận là Việt Nam đãcó 2 Kỳ lân (là VNG và VnPay), đồng thời đã có những công ty Soonicorn (các công ty chưa thành Kỳ lân nhưng trong tương lai sẽphát triển thành Kỳ lân).

Việt Nam hiện tại có thể học hỏi Hoa Kỳ và Trung Quốc. Các quốc gia này đã có rất nhiều Kỳ Lân và có một tâm lý e ngại cho rằng những công ty lớn đó sẽ thống lĩnh thị trường, đè bẹp tấtcả các đối thủ khác nhưng thực tế không phải như vậy.

Tại thị trường Trung Quốc, những doanh nghiệp lớn như Baidu, Alibaba,Tencent đang đầu tư vào các hệ sinh thái khởi nghiệp. Hiện tại3 công ty này đang đầu tư vào hơn 900 startup và 55trong số đó đã thành Kỳ lân, tương tự như các mà VNG đang tích cực đầu tư vào các Soonicorn tại Việt Nam.

Nhìn một cách tổng thể, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt nam sẽ phát triển theotừng lớp một, lớp thứ nhất của các Kỳ lân sẽ phát triển vàonhững thị trường nóng, như là thương mại điện tử, truyền thông, thanh toán... Lớp đầu tiên này chính là sân chơi của những doanh nghiệp như VNG, VnPay. Nhưng sau lớp đóthì họ còn phải thâm nhập các thị trường khác nữa.

Ông Eddie Thai đồng tình với quan điểm của ông Uy Trần, cho rằng các startup Việt Nam không nên chỉ bó hẹp tư duy với thị trường trong nước, mà còn phải hướng tới việc cung cấp dịch vụ, sản phẩm ra thị trườngnước ngoài, hướng tới sân chơi toàn cầu.

Hai startup trong danh mục đầu tư của ông Eddie Thai là Elsa đã đầu tư mở rộng sản phẩm, dịch vụ ra 100 quốc gia trên thế giới, vàmột công ty thứ hai là Axie Infinity đã bắt đầu mở rộnghoạt động ra phạm vi toàn cầu.

Ông Gaurav Arora, Trưởng bộ phận Hệ sinh thái Khởi nghiệp, Châu Á Thái Bình Dương - Nhật Bản, Amazon Web Services đánh giá, mục 2030 là một khoảng thờigian khá dài và còn khá là xa. Bài toán của nhiều startup hiện nay là đối phó với các tác động củađại dịch Covid-19 - điều chưatừng xảy ra trước đây, gây ảnh hưởng tới lối sống, cũng như phương thức vận hành các doanh nghiệp trên thế giới và Việt Nam.

"Các doanh nghiệp khởi nghiệp màchúng tôi đang cộng tác bao gồm cả Katalon đềucó xu hướng giải quyết các vấn đề cũng như tìm ra những biện pháp mớiđể giải quyết các vấn đề do đại dịch gây ra trong năm vừa rồi", ông Gaurav Arora nói.

Phía Amazon Web Services ghi nhận cácdoanh nghiệp khởi nghiệp đã có những năng lực ứng dụng côngnghệ tuyệt vời để thích ứng với thay đổi, cũng như đưara những ý tưởng mới để mà giúp cho khách hàng vượt qua được những khókhăn, thách thức hoặc là thay đổi định hướng nhu cầu của khách hàng.

"Bảnthân tôi trước đây cũng là việc cho một quỹ đầu tư mạo hiểm trước khichuyển sang làm việc cho bộ phận hệ sinh thái khởi nghiệp của AWS.Trong bộ phận hệ sinh thái khởi nghiệp AWS thì toàn bộ nhân viên ởđây đều là những người đã từng làm khởi nghiệp, đã từng là một quỹ đầutư mạo hiểm và họ cũng rất là đam mê trong việc là hỗ trợ cácstartup, từ khi có ý tưởng cho đến lúc phát triển, thành công. Chúng tôi gần đâycũng đưa ra một chương trình AWS Activate. Trong chương trình này,chúng tôi đưa ra rất nhiều lợi ích dành cho các công ty khởi nghiệp như làtài trợ kinh phí sử dụng môi trường điện toán đám mây, rồi cáckhóa đào tạo, các dịch vụ hỗ trợ", lãnh đạo AWS chia sẻ.

Ông Gaurav Arora khẳng định, doanh nghiệp luôn hỗ trợ cácstartup rất chặt chẽ. Điển hình là trongnăm 2020, AWS Activate đã tài trợ tới hơn 1 tỷ USD tín dụng hay tiền tài trợ sử dụng tài nguyên điện toán đám mây.