Khả năng phục hồi của ngành logistics hậu đại dịch

Phạm Sơn Chủ nhật, 15/11/2020 - 09:00

Thị trường logistics đầy tiềm năng tại Việt Nam có nguy cơ trở thành miếng mồi béo bở cho các công ty nước ngoài khai thác nếu không có chính sách kịp thời nhằm kiện toàn năng lực của doanh nghiệp nội địa.

Logistics được xem là mạch máu của nền kinh tế. Ảnh: Diễn đàn Doanh nghiệp.

Ngành logistics được đánh giá là mạch máu của nền kinh tế, đóng vai trò vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào thương mại và đầu tư trực tiếp nước ngoài như Việt Nam.

Đây cũng là nguyên nhân trong suốt thời gian qua ngành logistics luôn được chú trọng đẩy mạnh, thông qua các chính sách về đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, cải thiện khung pháp lý và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, logistics cũng là một trong những ngành chịu thiệt hại nặng nề nhất từ cú sốc mang tên Covid-19. Sự gián đoạn của các chuỗi cung ứng không chỉ đóng băng hoạt động của ngành logistics mà còn làm lộ rõ ra những yếu điểm còn tồn đọng.

Vận hành kém hiệu quả

TS. David John Whitehead, Phó chủ tịch Phòng thương mại Australia tại Việt Nam (Auscham) nhận xét, hệ thống cơ sở hạ tầng của Việt Nam tuy được chú trọng phát triển nhưng vẫn thiếu đi tính kết nối, khiến mạng lưới vận tải thường xuyên bị ngưng trệ, cùng với thủ tục hành chính và khung pháp lý chồng chéo, đẩy chi phí dịch vụ logistics tăng cao.

“Hiện nay, chi phí logistics ở Việt Nam tương đương với khoảng 21% GDP, cao hơn gần gấp đôi so với trung bình của thế giới là 12%. Đây là thách thức rất lớn đặt ra đối với ngành logistics nói riêng cũng như nền kinh tế nói chung”, ông Whitehead nhấn mạnh.

Khả năng phục hồi của ngành logistics hậu đại dịch
TS. David John Whitehead, Phó chủ tịch Phòng thương mại Australia tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, dịch vụ logistics vận hành kém hiệu quả cũng là một trong những nguyên nhân làm tăng lượng phát thải không cần thiết, gây tổn hại tới tiến trình chuyển đổi mô hình kinh tế, hướng tới phát triển bền vững.

Bình luận hiệu quả hoạt động logistics, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia thương mại và kinh tế quốc tế, trường đại học Kinh tế quốc dân nhận xét, chi phí cao thực chất có thể được xem là cơ hội cho ngành logistics trong thời gian tới.

Cụ thể, chi phí cao sẽ thu hút thêm nhiều nhà đầu tư tiếp tục gia nhập vào thị trường logicstics. Ngoài ra, đây cũng được xem là một thước đo cho hiệu quả đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng.

Doanh nghiệp nước ngoài chiếm lĩnh thị phần

Ông Whitehead cho biết, hiện tại có khoảng 25 doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động trong lĩnh vực logistics tại Việt Nam nhưng lại chiếm phần lớn thị phần và hầu như toàn bộ những đơn hàng có giá trị gia tăng cao, đồng thời thu hút nhiều nhân sự trung và cao cấp.

Đặc biệt, Hiệp định tự do thương mại Việt Nam – EU (EVFTA) đi vào hiệu lực tạo điều kiện cho các doanh nghiệp châu Âu mở rộng hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là các lĩnh vực mới như phân phối container rỗng.

Theo đánh giá của Auscham, nhu cầu về logistics sẽ tăng nhanh trong thời gian tới, khi mức thu nhập và điều kiện sống của người dân được cải thiện, kéo theo yêu cầu về chất lượng dịch vụ cũng ngày càng tăng cao. Như vậy, nếu không có các biện pháp kịp thời nhằm kiện toàn năng lực cạnh tranh cho khu vực nội địa, miếng bánh thị trường sẽ tiếp tục rơi vào tay doanh nghiệp nước ngoài.

Khả năng phục hồi của ngành logistics

Giới chuyên gia chưa thể đưa ra một kịch bản chắc chắn về viễn cảnh phục hồi của nền kinh tế nói chung cũng như logistics nói riêng khi dịch bệnh vẫn còn đang diễn biến phức tạp trên thế giới cũng như tồn tại nguy cơ tiếp tục bùng phát tại Việt Nam.

Theo ông Whitehead, điều quan trọng nhất lúc này là nâng cao năng lực thích ứng của doanh nghiệp trong trạng thái bình thường mới, bao gồm thay đổi phương thức làm việc, chủ động ứng dụng công nghệ số và áp dụng quy trình kiểm soát dịch tễ nghiêm ngặt. Điều này có thể làm gia tăng chi phí logistics nhưng là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục tồn tại.

Cùng với đó, giải pháp dòng tiền cũng cần được doanh nghiệp chuẩn bị kỹ lưỡng, đề phòng kịch bản xấu nhất có thể xảy ra. Ông Trần Đức Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH quốc tế Delta cho biết, việc thực hiện phương án cơ cấu dịch vụ, cơ cấu đầu tư và cơ cấu nợ là bí quyết giúp doanh nghiệp của ông vượt qua những ngày tháng khó khăn nhất.

Về dài hạn, chính phủ cần có phương án kiện toàn và tinh gọn chuỗi cung ứng. Theo đại diện của Auscham, đây là bài học quan trọng rút được từ đại dịch Covid-19.

Trên thực tế, chuỗi cung ứng gián đoạn đang là tạo ra lợi thế cho các quốc gia sở hữu năng lực sản xuất và xuất khẩu tốt nhưng cũng là phép thử về khả năng nắm bắt cơ hội để vươn lên mạnh mẽ sau đại dịch của doanh nghiệp Việt Nam.

Hà Nội cắt giảm mạnh thủ tục hành chính

Hà Nội cắt giảm mạnh thủ tục hành chính

Tiêu điểm -  8 giờ

UBND thành phố Hà Nội đã hoàn thành tái cấu trúc 293 thủ tục hành chính có tần suất phát sinh hồ sơ lớn, sẽ được áp dụng đồng bộ từ 1/1/2026.

10 doanh nghiệp, doanh nhân được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

10 doanh nghiệp, doanh nhân được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Tiêu điểm -  8 giờ

Năm doanh nghiệp và năm doanh nhân được Đảng, Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.

Siêu cảng Cần Giờ vào vòng 'chọn mặt gửi vàng'

Siêu cảng Cần Giờ vào vòng 'chọn mặt gửi vàng'

Tiêu điểm -  14 giờ

Sau khi được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư, dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ chính thức bước sang giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư.

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Các vụ sai phạm đất hiếm, bô-xít đưa vào diện Trung ương theo dõi

Tiêu điểm -  1 ngày

Các sai phạm liên quan đến đất hiếm và quặng bô-xít theo kết luận của Thanh tra Chính phủ sẽ do Ban chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo và đang được Bộ Công an xử lý.

Vingroup rút lui, Thaco rộng cửa làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam?

Vingroup rút lui, Thaco rộng cửa làm đường sắt cao tốc Bắc - Nam?

Tiêu điểm -  2 ngày

Vingroup tin rằng việc xin rút khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam không ảnh hưởng tới tiến độ triển khai khi dự án nhận được sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp có tiềm lực và kinh nghiệm như Thaco.

Tổng Bí thư Tô Lâm: Thi đua yêu nước để góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

Tổng Bí thư Tô Lâm: Thi đua yêu nước để góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững

Leader talk -  4 giờ

Với sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, truyền thống thi đua yêu nước và bản lĩnh, khát vọng vươn lên của con người Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm tin tưởng, phong trào thi đua yêu nước sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, mạnh mẽ hơn, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Hồ sơ quản trị -  7 giờ

TS. Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch Vietjet được trao danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.

Tập đoàn TH: 'Phẩm chất anh hùng' từ khát vọng phụng sự

Tập đoàn TH: 'Phẩm chất anh hùng' từ khát vọng phụng sự

Leader talk -  7 giờ

Đón nhận danh hiệu Anh hùng lao động, Tập đoàn TH không chỉ khẳng định vị thế của một doanh nghiệp hàng đầu mà còn minh chứng cho một "phẩm hạnh anh hùng" trong kinh doanh và phụng sự đất nước.

Chân dung Anh hùng Lao động, bác sĩ Tạ Văn Trầm

Chân dung Anh hùng Lao động, bác sĩ Tạ Văn Trầm

Hồ sơ quản trị -  7 giờ

Giám đốc bệnh viện đa khoa Tiền Giang Tạ Văn Trầm là người có nhiều đóng góp lớn trong nghiên cứu giải pháp điều trị hiệu quả bệnh sốt xuất huyết Dengue ở trẻ em.

Hà Nội cắt giảm mạnh thủ tục hành chính

Hà Nội cắt giảm mạnh thủ tục hành chính

Tiêu điểm -  8 giờ

UBND thành phố Hà Nội đã hoàn thành tái cấu trúc 293 thủ tục hành chính có tần suất phát sinh hồ sơ lớn, sẽ được áp dụng đồng bộ từ 1/1/2026.

10 doanh nghiệp, doanh nhân được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

10 doanh nghiệp, doanh nhân được nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới

Tiêu điểm -  8 giờ

Năm doanh nghiệp và năm doanh nhân được Đảng, Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.

Vinpearl bổ nhiệm tân tổng giám đốc

Vinpearl bổ nhiệm tân tổng giám đốc

Hồ sơ quản trị -  8 giờ

Tổng giám đốc Vinpearl Ngô Thị Hương đã gia nhập hệ sinh thái Vingroup từ năm 2017 và đã kinh qua nhiều vị trí quan trọng.

Đọc nhiều