Phát triển bền vững

Nguy cơ các dự án điện khí tại Việt Nam khó về đích

Kiều Mai Thứ ba, 21/10/2025 - 16:07
Nghe audio
0:00

Tắc nghẽn trong sản xuất tuabin, cùng với hàng loạt khó khăn về tài chính và quy định pháp lý vốn có, tiếp tục kéo dài tiến độ các dự án điện khí tại Việt Nam.

Tình trạng thiếu hụt tuabin khí toàn cầu có thể khiến các dự án điện khí tại Việt Nam và Philippines tiếp tục bị chậm tiến độ và tăng chi phí đầu tư, Viện Kinh tế Năng lượng và phân tích tài chính (IEEFA) cảnh báo trong báo cáo mới đây.

Cả hai quốc gia đều đặt mục tiêu mở rộng nhanh công suất điện khí trong thập kỷ tới, song các nhà sản xuất tuabin hàng đầu thế giới hiện đang trong tình trạng quá tải đơn hàng và khuyến nghị các nhà phát triển dự án nên lên kế hoạch mua sắm tuabin trước 7 - 8 năm.

"Tình trạng thiếu tua-bin chỉ là một mắt xích mới trong danh sách dài các trở ngại về tài chính và pháp lý đang khiến các dự án điện khí ở Việt Nam và Philippines trì trệ", ông Sam Reynolds, tác giả báo cáo kiêm Trưởng nhóm nghiên cứu LNG/Khí của IEEFA châu Á, nhận định.

Trong khi đó, năng lượng tái tạo chi phí thấp cùng công nghệ lưu trữ đang phát triển nhanh chóng, có thể thu hẹp đáng kể vai trò dài hạn của khí và LNG, vị này nhận định.

Theo báo cáo, Việt Nam được dự báo sẽ không đạt mục tiêu 2030, với thiếu hụt tổng cộng hơn 25GW công suất điện khí (bao gồm khí nội địa và LNG). Trong khi đó, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 22,5 GW điện LNG và 14,9 GW điện khí nội địa.

Hiện chỉ có hai dự án điện LNG tại Việt Nam công bố đã ký hợp đồng tuabin, song vẫn đối mặt nhiều rào cản lớn như chưa có hợp đồng mua bán điện (PPA), hợp đồng cung cấp khí, bảo lãnh thanh toán và chuyển đổi ngoại tệ.

Các dự án hiện hữu tại Việt Nam và Philippines đều sử dụng tuabin từ GE Vernova, Siemens Energy và Mitsubishi Heavy Industries (MHI) - ba “ông lớn” chiếm tới 90% đơn hàng tuabin khí hạng nặng toàn cầu kể từ năm 2015.

Cạnh tranh toàn cầu vì nguồn cung hạn chế

Lượng đặt hàng tuabin từ Mỹ và Trung Đông tăng mạnh, cộng với gián đoạn chuỗi cung ứng, đã gây ra tình trạng thiếu hụt tuabin toàn cầu.

Năm 2024, tổng đơn đặt hàng đạt khoảng 80GW, trong khi năng lực sản xuất của ba nhà sản xuất lớn nhất chỉ khoảng 30GW/năm. Dự báo từ năm 2027, đơn hàng sẽ vượt 100GW mỗi năm; riêng Mỹ dự kiến xây 19 GW điện khí/năm đến 2030.

“Những năm gần đây, các nền kinh tế mới nổi phụ thuộc vào LNG nhập khẩu đã phải cạnh tranh với các nước giàu ở châu Âu và Đông Bắc Á để mua nhiên liệu đắt đỏ”, ông Reynolds cho biết. "Giờ đây, họ lại rơi vào tình thế tương tự - nhưng lần này là để giành thiết bị tuabin".

Thời gian giao hàng hiện được các nhà sản xuất thông báo ở mức năm năm cho dòng tuabin lớn, và nhiều hãng đã bắt đầu thu phí đặt chỗ không hoàn lại. Một nhà đầu tư thậm chí đã trả 25 triệu USD cho GE Vernova chỉ để giữ suất giao hàng năm 2030.

Chi phí đầu tư cho các dự án điện khí mới gần như đã tăng gấp ba, từ 700 - 1.000 USD/kW lên khoảng 2.400 USD/kW hiện nay.

Giải pháp thay thế

Dù các nhà sản xuất đã công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất, song thiếu hụt nguyên vật liệu, linh kiện và nhân lực khiến nỗ lực này khó có thể hạ giá hoặc rút ngắn tiến độ trong ngắn hạn.

Ngoài ra, việc mở rộng sản xuất ồ ạt để đón đầu “cơn sốt” trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm ẩn nguy cơ dư thừa đầu tư, giống như nhiều chu kỳ trước đó.

“Các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam và Philippines có thể không còn nhiều lựa chọn", ông Reynolds nhận định. “Nguồn cung tuabin hạng nặng hiện chỉ nằm trong tay vài nhà sản xuất, đi kèm hợp đồng và thủ tục phức tạp. Nếu chuyển sang loại tuabin nhỏ hơn, hiệu suất sẽ giảm mạnh và chi phí điện bình quân có thể tăng vọt".

Thay vì chờ tuabin, các quốc gia này đang đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo và triển khai công nghệ lưu trữ pin để cân bằng lưới điện.

Thời gian xây dựng dự án điện mặt trời và điện gió chỉ khoảng một năm, trong khi dự án LNG thường mất ít nhất bốn năm, chưa kể các vướng mắc về tuabin, hợp đồng và quy định.

Việt Nam đã tăng gấp sáu lần mục tiêu điện mặt trời năm 2030 sau khi công suất điện gió và mặt trời tăng từ gần như bằng 0 lên hơn 21GW giai đoạn 2018 - 2023. Tại Philippines, điện mặt trời đang là lĩnh vực phát triển nhanh nhất, với hơn 13GW dự án mới được đấu thầu từ năm 2022. Trong khi đó, sản lượng điện khí ở cả hai nước hiện thấp hơn năm 2015.

“Tình trạng khan hiếm tuabin khí càng củng cố lý do để Việt Nam và Philippines chuyển mạnh sang năng lượng tái tạo", ông Reynolds kết luận. “Mỗi năm trì hoãn các dự án điện khí và LNG nghĩa là nhu cầu về khí và LNG trong dài hạn sẽ càng giảm".

Trungnam Group so găng Tập đoàn SK tại LNG Cà Ná

Trungnam Group so găng Tập đoàn SK tại LNG Cà Ná

Tiêu điểm -  4 tháng

Trungnam Group bất ngờ gặp cạnh tranh đến từ Tập đoàn SK khi đang đếm ngược tới thời điểm bỏ thầu dự án LNG Cà Ná, tỉnh Khánh Hoà.

 Nhiệt điện 'hết thời', Phả Lại rót 'tỷ đô' làm điện khí

Nhiệt điện 'hết thời', Phả Lại rót 'tỷ đô' làm điện khí

Phát triển bền vững -  7 tháng

Trong bối cảnh Phả Lại 1 có nguy cơ ngừng hoạt động trước năm 2030 nếu tiếp tục sử dụng than để phát điện, Nhiệt điện Phả Lại đã thông qua kế hoạch đầu tư nhà máy LNG trị giá 35.000 tỷ đồng

Lo ngại giá điện tăng nhanh

Lo ngại giá điện tăng nhanh

Tiêu điểm -  1 năm

Nguy cơ giá điện tăng nhanh trong thời gian tới do một số dự án nguồn điện lớn theo quy hoạch bị chậm tiến độ cùng giá điện khí vẫn còn cao.

KCN Việt Nam nỗ lực cải thiện an sinh, nâng cao chất lượng nguồn lao động

KCN Việt Nam nỗ lực cải thiện an sinh, nâng cao chất lượng nguồn lao động

Phát triển bền vững -  4 ngày

Nhiều hoạt động trong khuôn khổ chương trình trách nhiệm xã hội 'KCN Việt Nam – Gắn kết hướng tương lai' đã được KCN Việt Nam triển khai nhằm hỗ trợ an sinh, góp phần xây dựng nguồn lao động bền vững tại các địa bàn công nghiệp trọng điểm.

Phương Châu đưa ESG vào lõi quản trị bệnh viện

Phương Châu đưa ESG vào lõi quản trị bệnh viện

Phát triển bền vững -  1 tuần

ThS. Nguyễn Ngọc Anh Phương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Y tế Phương Châu nhìn nhận ESG trong y tế đang trở thành kỷ luật vận hành cốt lõi, nơi chất lượng điều trị và dữ liệu minh bạch cùng tạo dựng niềm tin bền vững.

Chính thức áp dụng hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở sản xuất

Chính thức áp dụng hạn ngạch phát thải cho 110 cơ sở sản xuất

Phát triển bền vững -  1 tuần

34 nhà máy nhiệt điện, 25 nhà máy sắt thép và 51 nhà máy xi măng sẽ được áp hạn ngạch gần 268,4 triệu tấn phát thải carbon tương đương cho năm 2026.

Điểm danh các cơ sở phát thải khí nhà kính tại Hà Nội phải thực hiện kiểm kê

Điểm danh các cơ sở phát thải khí nhà kính tại Hà Nội phải thực hiện kiểm kê

Phát triển bền vững -  1 tuần

Các doanh nghiệp hàng không đứng đầu về tiêu thụ năng lượng trong số 50 cơ sở phát thải khí nhà kính tại Hà Nội phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Bản đồ phát thải ngành: Ngành nào đang 'ngốn' năng lượng nhất Việt Nam?

Bản đồ phát thải ngành: Ngành nào đang 'ngốn' năng lượng nhất Việt Nam?

Phát triển bền vững -  2 tuần

Bản đồ phát thải ngành của Việt Nam có mức độ tập trung cao, với chỉ một số ít ngành đang chiếm phần lớn tiêu thụ năng lượng và phát thải.

Năng lượng tái tạo: Giải pháp bền vững và lộ trình Net Zero

Năng lượng tái tạo: Giải pháp bền vững và lộ trình Net Zero

Sổ tay quản trị -  21 giờ

Năng lượng tái tạo đang trở thành trụ cột quan trọng nhất trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Quản trị bằng khoa học, dẫn dắt bằng nhân văn

Quản trị bằng khoa học, dẫn dắt bằng nhân văn

Leader talk -  22 giờ

Với GS.TS Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam, bản lĩnh "người cầm lái" hội tụ ở năng lực quản trị bài bản cùng sự thấu hiểu nhân tâm, tạo nên thế hệ doanh nhân “có nghề” và giàu giá trị nhân văn để đưa các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp tư nhân nói riêng thực sự trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên vươn mình.

Mùa xuân Sài Gòn rất gần và bình yên

Mùa xuân Sài Gòn rất gần và bình yên

Ống kính -  23 giờ

Ở Sài Gòn, đôi khi ta chỉ cần một khoảnh khắc giao hòa giữa hương thơm ly cà phê, hơi gió chướng rất nhẹ và ý nghĩ phiêu lãng rất riêng. Ấy là mùa xuân đã đến trong lòng mình trước khi hiện diện trên thành phố. Đó là một đặc ân mà Sài Gòn luôn rộng rãi mang đến cho mỗi người.

Tăng tốc trên con đường tới thịnh vượng

Tăng tốc trên con đường tới thịnh vượng

Tiêu điểm -  23 giờ

Chưa bao giờ những thay đổi lớn trong nền kinh tế lại diễn ra quyết liệt và thần tốc như trong thời gian vừa qua. Những chuyển động ấy đang trở thành chỉ báo ngày càng rõ nét cho một Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ, bước vào kỷ nguyên hùng cường với tốc độ và quyết tâm chưa từng có.

Sứ mệnh kiến tạo đất nước phồn vinh

Sứ mệnh kiến tạo đất nước phồn vinh

Leader talk -  23 giờ

Khi hơi thở mùa Xuân bắt đầu lan nhẹ trong từng con phố, từng mái nhà, câu chuyện về vận hội đất nước lại trở thành mạch ngầm ấm áp trên mỗi bàn trà đầu năm. Giữa khoảnh khắc giao mùa ấy, khái niệm “Kỷ nguyên vươn mình” được nhắc đến như một lời gọi đầy hy vọng về một chặng đường phát triển mới, nhanh hơn, bền vững hơn cho dân tộc.

Pháo hoa rực sáng bầu trời Hà Nội đón chào Xuân Bính Ngọ

Pháo hoa rực sáng bầu trời Hà Nội đón chào Xuân Bính Ngọ

Ống kính -  23 giờ

32 điểm bắn pháo hoa ở Hà Nội đồng loạt khai hoả trong thời khắc giao thừa trước sự chào đón của người dân đi khai xuân.

'Meey Group sẵn sàng cất cánh trên thị trường quốc tế trong năm 2026'

'Meey Group sẵn sàng cất cánh trên thị trường quốc tế trong năm 2026'

Bất động sản -  23 giờ

Nhân dịp đầu xuân Bính Ngọ 2026, chúng tôi có cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Lý Kiều Anh, Tổng giám đốc Meey Group về hành trình số hóa bất động sản Việt Nam, những cột mốc đột phá và chiến lược toàn cầu hóa trong năm mới.