‘Phân bổ vốn đầu tư công không sát thực tế gây ra lãng phí nguồn lực’

Tại phiên họp thứ 23 của Ủy ban thường vụ Quốc hội ngày 11/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, tổng số tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước năm 2022 theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương là gần 54.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tình trạng gian lận, trốn thuế, quản lý thu thuế đối với các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử, kinh doanh xuyên biên giới vẫn còn diễn biến phức tạp.

Báo cáo thẩm tra sơ bộ về kết quả năm 2022, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, ngân sách của Quốc hội Phạm Thúy Chinh cho rằng, nhận thức, trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm qua được nâng lên. Trong đó, nhiều bộ, ngành có số tiết kiệm kinh phí cao như Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, bà Chinh nhận thấy báo cáo của Chính phủ được trình bày theo hướng liệt kê các kết quả đạt được mà chưa có đánh giá, phân tích và mối quan hệ, sự chuyển biến trong tổ chức thực hiện và kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí với việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, chế độ, định mức.

Những tồn tại, hạn chế, bất cập trong báo cáo chưa tương xứng với nội dung về kết quả đạt được; thiếu số liệu chi tiết để đánh giá đầy đủ, chính xác về phạm vi, tính chất, mức độ và nguyên nhân những tồn tại, hạn chế. Đây cũng là tồn tại, hạn chế của các bộ, ngành địa phương và chưa khắc phục được những tồn tại, hạn chế được được chỉ ra trước đó.

Về lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, thường trực Ủy ban Tài chính, Ngân sách cho rằng, công tác lập kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước chưa sát với khả năng thực hiện dẫn đến không phân bổ được hết kế hoạch vốn được giao.

Việc phân bổ, giao vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 chưa hoàn thành, đến Kỳ họp thứ 5 Chính phủ vẫn trình Quốc hội phân bổ, điều chỉnh kế hoạch này. Việc này đã dẫn đến lãng phí do nguồn lực không được sử dụng.

Bên cạnh đó, lãng phí trong triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia được chỉ ra tại báo cáo thẩm tra của ủy ban năm 2021 chưa được khắc phục, việc triển khai rất chậm, nhiều hạn chế, làm lãng phí, giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, ảnh hưởng lớn đến mục tiêu của các chương trình. Tiến độ giải ngân vốn một số dự án quan trọng quốc gia còn chậm…

Ủy ban Tài chính, Ngân sách đề nghị Chính phủ công khai danh sách bộ, ngành, địa phương chậm ban hành chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2022 và năm 2023 trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Giải trình về các chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết do nhiều nguyên nhân, việc giải ngân vốn của chương trình tại các địa phương rất chậm. Bộ trưởng đề xuất phân bổ vốn về cho các địa phương, sau đó sẽ giám sát việc chi tiêu ngân sách.

Bên đầu tư công, Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng chỉ ra, tình trạng lãng phí còn vi phạm sai sót ở mức độ khác nhau, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý ngân sách, mua sắm công, quản lý đất đai, tài sản công. Gần đây nhiều thủ tục hành chính gây phiền hà cản trở cho doanh nghiệp và người dân ảnh hưởng đến sự phát triển của đất nước; thủ tục về phòng cháy chữa cháy ban hành đột ngột ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh…