Phụ nữ trong hội đồng quản trị: Đã đến lúc 'dám' thay vì 'ngại'!

Quỳnh Chi Thứ tư, 12/03/2025 - 08:17
Nghe audio
0:00

Các cổ đông, đặc biệt là quỹ đầu tư chuyên nghiệp, ngày càng yêu cầu doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng và liên doanh có vốn nước ngoài phải có nữ giới trong HĐQT, hướng tới sự đa dạng và bao trùm.

Sự hiện diện của nữ giới trong Hội đồng quản trị (HĐQT) không chỉ góp phần thúc đẩy bình đẳng giới mà còn mang lại giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh phát triển bền vững và tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội và quản trị) ngày càng được chú trọng, nhiều doanh nghiệp vẫn tập trung mạnh vào yếu tố E (môi trường), bước đầu quan tâm đến G (quản trị), nhưng chưa thực sự đầu tư đúng mức vào S (xã hội), trong đó có sự đa dạng, công bằng và bao trùm.

“Điều đó có nghĩa là sự phát triển bền vững vẫn chưa toàn diện”, bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên HĐQT Việt Nam (VIOD) nhấn mạnh.

Việc có thành viên nữ trong HĐQT giúp cân bằng quá trình ra quyết định. Phụ nữ thường kiên trì, cẩn trọng và có xu hướng dung hòa giữa yếu tố ngắn hạn và dài hạn, giữa sự nóng vội và sự thận trọng. Khi phụ nữ tham gia các cuộc họp HĐQT, cách thức trao đổi và nội dung thảo luận cũng trở nên sâu sắc, cân nhắc hơn, giúp quá trình ra quyết định toàn diện và hiệu quả hơn.

Theo bà Thanh, thay vì xem đa dạng giới là điểm khởi đầu, việc xây dựng một HĐQT đa dạng và bao trùm nên xuất phát từ sự phong phú về kinh nghiệm chuyên môn và thế hệ. Một ban lãnh đạo có sự đa dạng về độ tuổi và lĩnh vực chuyên môn sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sự đa dạng về giới tính.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên HĐQT Việt Nam (VIOD). 

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để phụ nữ nâng cao năng lực và tiếng nói của mình trong HĐQT.

Các quốc gia phát triển đã sử dụng ma trận năng lực để đo lường hiệu quả của các thành viên HĐQT. Theo bà Thanh, hai năng lực quan trọng mà thành viên HĐQT cần có là khả năng kết nối và năng lực giao tiếp, phản biện.

Khả năng kết nối đặc biệt quan trọng đối với các thành viên độc lập HĐQT, vì họ làm việc bán thời gian và không trực tiếp điều hành doanh nghiệp. Phụ nữ có thế mạnh kết nối nhờ sự bền bỉ và khả năng theo sát các cuộc họp.

Năng lực giao tiếp và phản biện giúp thành viên HĐQT thu thập, phân tích và trao đổi thông tin hiệu quả. Trong khi đó, năng lực chuyên môn thể hiện qua khả năng phản biện, đóng góp ý kiến trái chiều để đảm bảo quyết định của HĐQT được xem xét đa chiều.

“Một HĐQT hiệu quả không chỉ đơn thuần là biểu quyết đồng ý hay không, mà quan trọng hơn, tất cả thành viên đều có quyền tham gia vào quá trình ra quyết định, hiểu rõ cơ sở của quyết định cũng như tác động dài hạn đến doanh nghiệp, con người và danh tiếng công ty”, bà Thanh nói.

Theo lãnh đạo VIOD, một HĐQT minh bạch không chỉ công bố các con số hay quyết định cuối cùng mà còn phải minh bạch về quá trình ra quyết định, trong đó ý kiến của cổ đông và HĐQT được ghi nhận, tiếp thu và phản ánh vào quyết định cuối cùng.

Bên cạnh việc công khai năng lực của từng thành viên HĐQT, một HĐQT hiệu quả còn phải đảm bảo quá trình đề cử, đào tạo và đổi mới, tạo điều kiện để các thành viên, đặc biệt là nữ giới, có tiếng nói và sự đóng góp thực sự giá trị. Đây là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự thay đổi từ cả hệ thống và bản thân các nữ lãnh đạo.

Sự minh bạch không chỉ về kết quả cuối cùng mà còn về quá trình ra quyết định. Ảnh: Hoàng Anh

Một trong những thách thức lớn nhất là sự sẵn sàng của phụ nữ đối với vai trò này. Hiện nay, phụ nữ thường giữ các vị trí điều hành như tổng giám đốc, phó tổng giám đốc, quản lý cấp trung và cấp cao. Họ có chuyên môn chi tiết và khả năng quản lý tốt, nhưng lại ít tham gia vào HĐQT với vai trò hoạch định chiến lược, giám sát và đánh giá hiệu quả chiến lược.

Để đảm nhiệm tốt vai trò trong HĐQT, thành viên cần phát triển tư duy chiến lược và tư duy phản biện. Điều này có nghĩa là không chỉ nhìn vào kết quả, mà còn phải đặt câu hỏi về những rủi ro có thể đi kèm với kết quả đó. Nếu nam giới thường tập trung vào mục tiêu cuối cùng, thì phụ nữ có xu hướng đặt thêm câu hỏi về những rủi ro và tác động dài hạn của quyết định. Đây chính là giá trị đặc biệt mà phụ nữ có thể mang lại trong HĐQT.

Bên cạnh đó, định kiến xã hội và định kiến nội tại cũng là những rào cản lớn đối với phụ nữ khi tham gia HĐQT. Để khắc phục điều này, cần có sự thay đổi về tư duy, từ e ngại sang chủ động nắm bắt cơ hội.

Bà Thanh nhấn mạnh, nữ giới phải bỏ đi từ "ngại" và thay vào đó là từ "dám". Khi phụ nữ cất lên tiếng nói của mình, chắc chắn sẽ có nhiều người lắng nghe.

Dù còn khoảng cách lớn để có thể đạt được sự đa dạng và bao trùm trong cơ cấu HĐQT, nhưng các doanh nghiệp đang đối mặt với áp lực thay đổi ngày càng lớn từ bên ngoài. Đối với các doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng hay liên doanh có vốn đầu tư nước ngoài thì các cổ đông, đặc biệt là các quỹ đầu tư chuyên nghiệp, ngày càng yêu cầu sự tham gia của nữ giới trong HĐQT và xa hơn là xây dựng một HĐQT đa dạng và bao trùm.

Họ nhận ra rằng sự hiện diện của phụ nữ giúp cân bằng và hài hòa các cuộc thảo luận: cấp tiến nhưng vẫn cẩn trọng, xa nhưng vẫn gần, dài hạn nhưng không bỏ quên những chi tiết quan trọng. Nếu nam giới mang lại sức bật, thì phụ nữ mang lại sức bền. Chính sự kết hợp này giúp doanh nghiệp phát triển bền vững hơn.

Trong khi đó, ở khối doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp gia đình, sự thay đổi thường đến từ chính tư duy của người lãnh đạo. Khi chủ doanh nghiệp và thế hệ kế nghiệp nhận ra rằng đa dạng và bao trùm là yếu tố không thể thiếu để nâng cao hiệu quả quản trị, doanh nghiệp sẽ có khả năng phát triển bền vững và trường tồn.

Gỡ rào cản vô hình trên con đường thăng tiến của nữ lãnh đạo

Gỡ rào cản vô hình trên con đường thăng tiến của nữ lãnh đạo

Leader talk -  2 năm
Bình đẳng giới một cách thực chất trong doanh nghiệp, nơi những rào cản vô hình được gỡ bỏ để người phụ nữ có thể tiếp cận cơ hội trao quyền và tiến xa hơn trên nấc thang sự nghiệp, trước hết, đòi hỏi sự thay đổi về mặt tư duy của cả hệ thống, đặc biệt là chính những người phụ nữ.
Gỡ rào cản vô hình trên con đường thăng tiến của nữ lãnh đạo

Gỡ rào cản vô hình trên con đường thăng tiến của nữ lãnh đạo

Leader talk -  2 năm
Bình đẳng giới một cách thực chất trong doanh nghiệp, nơi những rào cản vô hình được gỡ bỏ để người phụ nữ có thể tiếp cận cơ hội trao quyền và tiến xa hơn trên nấc thang sự nghiệp, trước hết, đòi hỏi sự thay đổi về mặt tư duy của cả hệ thống, đặc biệt là chính những người phụ nữ.
Nữ giới vào HĐQT không phải để làm đẹp báo cáo

Nữ giới vào HĐQT không phải để làm đẹp báo cáo

Diễn đàn quản trị -  5 tháng

Nữ giới trong HĐQT không chỉ là một con số hay hạn ngạch mà đang chứng minh vai trò thực chất trong chiến lược, vận hành và tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp.

Nữ giới trong hội đồng quản trị: 'Bóng mờ' hay nhân tố đột phá?

Nữ giới trong hội đồng quản trị: 'Bóng mờ' hay nhân tố đột phá?

Diễn đàn quản trị -  5 tháng

Sự tham gia của nữ giới trong HĐQT giúp nâng cao chất lượng ra quyết định, cải thiện khả năng nhận diện và quản trị rủi ro, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

CEO Baemin: Nữ giới là niềm cảm hứng cho chiến lược hoạt động của chúng tôi

CEO Baemin: Nữ giới là niềm cảm hứng cho chiến lược hoạt động của chúng tôi

Khởi nghiệp -  2 năm

Khách hàng nữ chiếm 70% trên tổng số lượng người dùng ứng dụng Baemin, nên nữ giới chính là khách hàng mục tiêu, là phân khúc chiến lược trong mọi kế hoạch, và cũng là niềm cảm hứng cho Baemin tại Việt Nam.

Đầu tư cho xây dựng thể chế là đầu tư cho phát triển

Đầu tư cho xây dựng thể chế là đầu tư cho phát triển

Diễn đàn quản trị -  1 giờ

Thể chế chính sách nhiều vướng mắc đang là rào cản cho công cuộc chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế, theo kiến nghị gửi Chính phủ của Đại học Kinh tế quốc dân.

Khát vọng phụng sự của nhà sáng lập Tập đoàn TH

Khát vọng phụng sự của nhà sáng lập Tập đoàn TH

Diễn đàn quản trị -  4 giờ

Khởi nguồn từ tâm niệm vì cộng đồng của nhà sáng lập Thái Hương, Tập đoàn TH đã khơi dậy một hành trình tập thể, nơi mỗi con người đều chung khát vọng “nâng cao tầm vóc Việt”. Mang trong mình tinh thần phụng sự vươn mình cùng đất nước, TH vẫn đang không ngừng nỗ lực đem lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

T&T Group: Tận tâm cống hiến – Vươn tầm khát vọng

T&T Group: Tận tâm cống hiến – Vươn tầm khát vọng

Diễn đàn quản trị -  21 giờ

Hơn ba thập kỷ hình thành và phát triển, T&T đã không ngừng mở ra những cánh cửa mới, tìm không gian phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam. Khi đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, kinh tế tư nhân được xướng tên động lực quan trọng nhất của kinh tế quốc gia, T&T không đứng ngoài cuộc.

Apple chảy máu chất xám trong cuộc chiến với Meta

Apple chảy máu chất xám trong cuộc chiến với Meta

Diễn đàn quản trị -  1 ngày

Cuộc chiến nhân tài giữa Meta và Apple hé lộ xu hướng mới trong chiến lược giữ chân nhân tài trong kỷ nguyên siêu trí tuệ.

GC Food và tham vọng xây chuỗi thực phẩm hạnh phúc chuẩn ESG

GC Food và tham vọng xây chuỗi thực phẩm hạnh phúc chuẩn ESG

Diễn đàn quản trị -  5 ngày

GC Food xây chuỗi thực phẩm tích hợp theo hướng bền vững, coi ESG là bản lề nâng tầm quản trị, tiếp cận nhà đầu tư và giữ vững niềm tin đối tác lớn.

Eden Landscape: Kiến tạo bản sắc trên ‘non sông gấm vóc’

Eden Landscape: Kiến tạo bản sắc trên ‘non sông gấm vóc’

Doanh nghiệp -  50 phút

Giữa một thị trường tràn ngập những kiến trúc ngoại lai, xô bồ và thiếu bản sắc, Eden Landscape vẫn kiên định chọn cho mình một lối đi riêng - trở về với những giá trị bản địa mang đậm hồn cốt Việt, tái hiện vẻ đẹp 'non sông gấm vóc' đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Lộ diện 'đại lộ tỷ đô' tại đô thị đảo nghỉ dưỡng Vinhomes Royal Island

Lộ diện 'đại lộ tỷ đô' tại đô thị đảo nghỉ dưỡng Vinhomes Royal Island

Nhịp cầu kinh doanh -  1 giờ

Giữa bức tranh thịnh vượng của một siêu đô thị đang lên, Hải Phòng vẫn thiếu một mảnh ghép quan trọng: phố tài chính - thương mại tầm vóc quốc tế. Nay, mảnh ghép ấy đã xuất hiện tại đô thị đảo nghỉ dưỡng Vinhomes Royal Island, với “đại lộ tỷ đô” Royal Boulevard sầm uất.

Đầu tư cho xây dựng thể chế là đầu tư cho phát triển

Đầu tư cho xây dựng thể chế là đầu tư cho phát triển

Diễn đàn quản trị -  1 giờ

Thể chế chính sách nhiều vướng mắc đang là rào cản cho công cuộc chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế, theo kiến nghị gửi Chính phủ của Đại học Kinh tế quốc dân.

Khát vọng phụng sự của nhà sáng lập Tập đoàn TH

Khát vọng phụng sự của nhà sáng lập Tập đoàn TH

Diễn đàn quản trị -  4 giờ

Khởi nguồn từ tâm niệm vì cộng đồng của nhà sáng lập Thái Hương, Tập đoàn TH đã khơi dậy một hành trình tập thể, nơi mỗi con người đều chung khát vọng “nâng cao tầm vóc Việt”. Mang trong mình tinh thần phụng sự vươn mình cùng đất nước, TH vẫn đang không ngừng nỗ lực đem lại những lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Chia cổ tức 13% bằng cổ phiếu: SHB tiếp tục gia cố năng lực tài chính theo chuẩn mực an toàn quốc tế

Chia cổ tức 13% bằng cổ phiếu: SHB tiếp tục gia cố năng lực tài chính theo chuẩn mực an toàn quốc tế

Tài chính -  16 giờ

Sau khi thực hiện chia cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 13%, SHB tiếp tiếp tục củng cố vị thế trong nhóm 5 ngân hàng TMCP tư nhân có quy mô vốn điều lệ lớn nhất trong hệ thống. Việc trả cổ tức bằng cổ phiếu sẽ giúp các ngân hàng, trong đó có SHB, tích lũy vốn tự có, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng các quy định mới và tăng khả năng mở rộng tín dụng.

Nông lâm thủy sản trên đường tới 100 tỷ USD xuất khẩu

Nông lâm thủy sản trên đường tới 100 tỷ USD xuất khẩu

Tiêu điểm -  19 giờ

Ngành nông lâm thủy sản đã phục hồi đà tăng trưởng và đang đứng trước cơ hội bứt tốc, sau giai đoạn chịu tác động mạnh từ biến động thương mại toàn cầu.

Chip do FPT thiết kế lên đường sang Hàn Quốc

Chip do FPT thiết kế lên đường sang Hàn Quốc

Doanh nghiệp -  20 giờ

FPT đã ký kết hợp tác chiến lược với công ty chip hàng đầu là ABOV Semiconductor và Đại học Gachon trong khuôn khổ diễn đàn kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc 2025.